Johan Sebastian Cammermeyer Welhaven

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Johan Sebastian Welhaven

Johan Sebastian Cammermeyer Welhaven (urodzony 22 grudnia 1807; zmarł 21 października 1873) był norweskim pisarzem, krytykiem i badaczem literatury.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Bergen. Jego dziadek, Johan Andreas Welhaven, był nauczycielem oraz pomocnikiem pastora. Ojciec, Johan Ernst Welhaven, był pastorem[1], jego matka, Else Margaret Cammermeyer, była córką kapelana[2]. Rodzina, pochodząca z Meklemburgii, była silnie związana z mieszkającymi w Norwegii Niemcami. Pobierał nauki w szkole w Bergen w latach 1817-1825. Studiował teologię na uniwersytecie w Christianii, gdyż tak życzył sobie jego ojciec, jednak nie ukończył tych studiów. Równolegle uczęszczał na zajęcia z literatury i estetyki.

Dorosłe życie[edytuj | edytuj kod]

W 1835 wyjechał do Danii, a w 1836 odbył podróż do Francji. W 1840 zmarła jego ukochana, Ida Kjerulf. W tym samym roku został lektorem filozofii. W 1843 został zatrudniony na uniwersytecie w Christianii, zaś w 1846 objął tam stanowisko profesora filozofii na i zajmował je do 1868. W 1858 odbył podróż do Włochy, gdzie studiował archeologię. Zmarł w Christianii w 1873.

Działalność literacka i publicystyczna[edytuj | edytuj kod]

Welhaven był jednym z czołowych konserwatystów w norweskiej literaturze XIX wieku. Jego głównymi przeciwnikami byli ówcześni nacjonaliści, szczególnie ostro atakował zaś Henryka Wergelanda, krytykując zarówno jego poglądy jak i styl literacki. Publikował w czasopismach Vidar i Constitutionelle.

W ramach sporu z Wergelandem, Welhaven opublikował w 1834 poemat Norges Dæmring (Świt Norwegii), w którym krytykował wady narodowe Norwegów i zarzucał ograniczenie intelektualne tym wszystkim, którzy odrzucali związki kulturowe między Danią a Norwegią. Publikacja tego poematu wzbudziła kontrowersje, autorowi zarzucono brak patriotyzmu.

W latach 40, po śmierci Idy Kjerulf, twórczość Welhavena nabrała bardziej lirycznego charakteru, większość jego późniejszego dorobku stanowią poezje. Inspirowali się nimi norwescy kompozytorzy okresu romantyzmu, m.in. Edvard Grieg. W latach 50 w jego poezji bardzo często pojawiały się motywy ludowe i baśniowe, nawiązania do nordyckich sag, historii Skandynawii. W ostatnich latach swojego życia dużo czasu poświęcił badaniom nad historią literatury norweskiej i duńskiej[3].

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

Popiersie Welhavena (1867)
Nasjonalgalleriet
  • Til Henrik Wergeland! (1830)
  • Henrik Wergelands Digtekunst og Polemik ved Aktstykker oplyste, (1832)
  • Norges Dæmring. Et polemisk Digt, (1834)
  • Digte, (1839)
  • Nyere Digte, (1845)
  • Halvhundrede Digte, (1848)
  • Reisebilleder og Digte, (1851)
  • En Sjel i Vildmarken, (1856)
  • En Digtsamling, (1860)
  • Ewald og de norske Digtere, (1863)
  • Samlede Skrifter, (1867–68)
  • Samlede Digterværker, Jubilæumsutgave I-VI (1907)
  • Samlede Digterverker I-III, (1945)
  • Metaphysik i 100 Paragrafer (1965)
  • Samlede verker 1–5 (1990–1992)

Przypisy

  1. Zenon Ciesielski: Słownik pisarzy skandynawskich. Włocławek: 1991, s. 348. ISBN 83-214-0275-5.
  2. Welhaven Family (Store norske leksikon)
  3. Zenon Ciesielski: Słownik pisarzy skandynawskich. Włocławek: 1991, s. 349. ISBN 83-214-0275-5.