Johann Nepomuk Graf Wilczek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Johann Nepomuk Graf Wilczek (ur. 7 grudnia 1837 w Wiedniu, zm. 27 stycznia 1922 w Wiedniu) – mecenas sztuki oraz badacz-polarnik w czasach monarchii austro-węgierskiej.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Graf Wilczek wywodzi się z rodziny Wilczków. Studiował archeologię, historię sztuki i nauki przyrodnicze. W roku 1863 odbył podróż do Rosji, w tym na Krym i Kaukaz. W roku 1866 brał udział jako ochotnik w wojnie austriacko-pruskiej. W latach 1868 do 1870 podróżował po Afryce.

Wyprawy na Biegun Północny[edytuj | edytuj kod]

Graf Wilczek był głównym sponsorem austro-węgierskiej wyprawy na Biegun Północny, którą dowodzili Julius von Payer i Karl Weyprecht, w latach 1872-1874. Jego wkład finansowy był znacznie większy, niż drugiego sponsora tej wyprawy, węgierskiego księcia, Ödona Zichy (1811-1894).

Od roku 1875 Graf Wilczek piastował pozycję prezydenta Austriackiego Towarzystwa Geograficznego, wspierając budowę polarnych stacji meteorologicznych. Austriacka stacja pogodowa na wyspie Jan Mayen została całkowicie wybudowana i wyposażona w roku 1882 z jego pieniędzy.

Mecenas sztuki[edytuj | edytuj kod]

Graf Wilczek był założycielem Wiedeńskiego Towarzystwa Miłośników Sztuki (Gesellschaft der Wiener Kunstfreunde). Zlecił odbudowę zamku Kreuzenstein, niedaleko Wiednia. Obecnie znajduje się tam muzeum z jego kolekcją dzieł sztuki.

Na jego cześć nazwane zostały Ziemia Wilczka oraz Wyspa Wilczka w arktycznym archipelagu Ziemia Franciszka Józefa, a także Przylądek Wilczka (Wilczekodden)[1], obok którego znajduje się Polska Stacja Polarna Hornsund, oraz dolina Wilczekdalen na wyspie Jan Mayen[2].

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Hermann F. Koerbel: Geschichte der Österreichischen Polarforschung. – Wien : Arctic Research Consortium Austria, 2003. – ISBN 3-9501733-0-7
  • Julius Payer: Die österreichisch-ungarische Nordpol-Expedition in den Jahren 1872–1874, nebst einer Skizze der zweiten deutschen Nordpol-Expedition 1869–1870 und der Polar-Expedition von 1871. Mit 146 Illustrationen (Holzstichen) und 3 (gefalteten) Karten. Wien: Hölder 1876. CIV, 696 S.
  • Andreas Pöschek: Geheimnis Nordpol. Die Österreichisch-Ungarische Nordpolexpedition 1872–1874. – Wissenschaftliche Arbeit 1999 (als PDF hier downloadbar)
  • Christoph Ransmayr: Die Schrecken des Eises und der Finsternis, ISBN 3-596-25419-1
  • Österreichische Akademie der Wissenschaften: Österreichische Polarstation Jan Mayen, ausgerüstet durch seine Excellenz Graf Hanns Wilczek, geleitet von K. K. Corvetten-Capitän Emil Edlen von Wohlgemuth. Beobachtungs-Ergebnisse, 3 Bände. Wien 1886.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wilczekodden (Svalbard) – Place names in Norwegian polar areas (ang.). Norwegian Polar Institute. [dostęp 2013-04-02].
  2. Wilczekdalen (Jan Mayen) – Place names in Norwegian polar areas (ang.). Norwegian Polar Institute. [dostęp 2013-04-02].