Johannes Blaskowitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Johannes Blaskowitz
Johannes Blaskowitz (1944)
Johannes Blaskowitz (1944)
Data i miejsce urodzenia 10 lipca 1883 roku
Paterswalde k. Welawy
Data i miejsce śmierci 5 lutego 1948 roku
Norymberga
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Gerd von Rundstedt, Johannes Blaskowitz, Walter von Reichenau (1939)

Johannes Albrecht Blaskowitz (ur. 10 lipca 1883 w Paterswalde[a], Prusy Wschodnie koło Welawy, zm. 5 lutego 1948 w Norymberdze) – niemiecki generał piechoty, w armii niemieckiej począwszy od 1900 roku. Oficer Reichswehry, brał udział w I wojnie światowej.

Dowódca wielu jednostek Wehrmachtu w czasie II wojny światowej. Podczas kampanii wrześniowej dowodził 8 Armią - po wojnie uznany za winnego licznych zbrodni na ludności polskiej i jednego z odpowiedzialnych za zrujnowanie Warszawy. Blaskowitz, jako dowódca 8 Armii (wraz z Güntherem von Kluge dowodzącym 4 Armią), był głównym odpowiedzialnym[1] za zbrodnie Wehrmachtu w Wielkopolsce w okresie działania tymczasowego zarządu wojskowego (1 września - 25 października 1939 roku).

W latach 1940-1944 dowódca 2 i 9 Armii niemieckiej oraz − podczas operacji we Francji − 1 Armią i Grupą Armii G. W roku 1945 dowodził Grupą Armii H w Holandii. 10 kwietnia 1945 roku, jako dowódca „Twierdzy Holandia” (niem. Festung Holland), odmówił[2] kapitulacji przed aliantami, oczekując rozkazu dowództwa niemieckiego lub generalnej kapitulacji. Uczestniczył w rozmowach z dowództwem alianckim na temat realizacji operacji „Manna”. Po złożeniu broni przez podległe mu oddziały został wzięty do niewoli, którą spędził w obozie jenieckim w Dachau, a następnie w Allendorf.

Po wojnie Blaskowitz przebywał w areszcie śledczym Norymberdze, gdzie był przesłuchiwany w procesie Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu. Na początku 1948 roku został oficjalnie oskarżony[2] o zbrodnie wojenne, jednakże na skutek samobójczej śmierci (rzucił się w dół w tzw. rotundzie Pałacu Sprawiedliwości[2] w Norymberdze) w dniu 5 lutego, w trakcie trwania procesu, ostatecznie nie został osądzony i skazany.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Kwestia odpowiedzialności Blaskowitza za zbrodnie wojenne, zwłaszcza wydarzenia z lat 1939 i 1940 w okupowanej Polsce jest sporna. Po zakończeniu kampanii wrześniowej Blaskowitz dowodził niemieckimi wojskami okupacyjnymi w Polsce, sprawował też zwierzchnictwo nad niemiecką policją i żandarmerią. Blaskowitz miał się wówczas sprzeciwić[3] zbrodniom wojennym SS i policji na polskiej ludności cywilnej i nawet spowodował postawienie pewnej liczby zbrodniarzy przed sądami polowymi[4] z orzeczonymi wyrokami śmierci. Wyroki skazujące uchylono po interwencji Hansa Franka u Hitlera, a Blaskowitz został przeniesiony na front zachodni, Blaskowitz, prawdopodobnie w związku z tymi wydarzeniami, jako jedyny z dowódców armii nie został awansowany (rozpoczął i zakończył wojnę jako Generaloberst) w toku wojny. Resztę wojny spędził na froncie zachodnim, między innymi jako dowódca sił okupujących Holandię. Jest możliwe, iż hipoteza o zabójstwie dokonanym przez współwięźniów w Norymberdze, jest prawdziwa[5]. Zabójstwo byłoby aktem zemsty za wyroki na członków SS, do których doprowadził Blaskowitz[5].

Uwagi

  1. Obecnie Bolszaja Polana.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Richard Giziowski: The Enigma of General Blaskowitz. New York: Hippocrene Books, 1996. ISBN 0-7818-0503-1.
  • Gerd Ueberschär: Wojskowe elity III Rzeszy. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2004. ISBN 83-11-09880-8.
  • Zbrodnie Wehrmachtu w Wielkopolsce w okresie zarządu wojskowego (1 września-25 października 1939). Kalisz: Instytut Pamięci Narodowej, 1986.
  • Marek Zeller, Krzysztof Żak, Tomasz Jendryczko: Kronika II wojny światowej. Warszawa: Świat Książki, 2004. ISBN 83-7311-877-2.