Johannes van der Beeck

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Johannes van der Beeck
(Johannes Torrentius)

Johannes Symonsz van der Beeck znany też pod pseudonimem Johannes Torrentius[1] (ur. 1589 w Amsterdamie, pochowany 17 lutego 1644 tamże) – holenderski malarz barokowy.

Życie i twórczość[edytuj | edytuj kod]

Torrentius urodził się w Amsterdamie, nie ma pewnych informacji o jego młodości i wykształceniu. Wiadomo jedynie, że w 1612 ożenił się z Neeltgen van Camp, małżeństwo było nieudane i zakończyło się rozwodem. W 1621 był krótko aresztowany za niepłacenie alimentów. Artysta tworzył martwe natury i rubaszne, erotyczne sceny rodzajowe. Jego twórczość była znana i doceniana, wzmiankował go m.in. pisarz Constantijn Huygens, który cenił obrazy i podziwiał awanturniczy tryb życia kontrowersyjnego malarza.

W 1627 wytoczono Torrentiusowi w Haarlemie proces o niemoralność, herezję i przynależność do różokrzyżowców. Zarzuty były bardzo poważne, oskarżonego poddano torturom i groziło mu spalenie żywcem na stosie. Ostatecznie spalono wszystkie obrazy malarza, które uznano za pornografię, a jego samego skazano 25 stycznia 1628 na 20 lat więzienia. Dwa lata później po interwencji króla Karola I Torrentius opuścił więzienie i wyjechał do Anglii i został mianowany malarzem nadwornym monarchy. Prawdopodobnie także w Anglii artysta wywołał kolejny skandal i musiał uciekać, by uniknąć kary. Pojawił się w ok. 1641 w Amsterdamie i został ponownie aresztowany, poddany torturom w wyniku których zmarł w 1644.

Życie malarza nadal budzi kontrowersje, nie wiadomo dlaczego tak ostro potraktowano go podczas procesu. Społeczeństwo holenderskie było w XVII wieku tolerancyjne i skandal jaki miał miejsce wokół malarza był zjawiskiem wyjątkowym. Zagadką pozostaje jego powrót do Amsterdamu, gdzie mógł się spodziewać kolejnego uwięzienia, gdyż złamał warunki zwolnienia.

Z bogatego dorobku artysty do czasów współczesnych przetrwał tylko jeden obraz Martwa natura z wędzidłem, znana też pod tytułem Alegoria wstrzemięźliwości. Obraz zainspirował Zbigniewa Herberta do nadania jego tytułu tomowi szkiców poświęconych złotemu okresowi kultury holenderskiej.

Przypisy

  1. Pseudonim Torrentius, pochodzi od słowa torrens, które jest łacińskim odpowiednikiem holenderskiego beeck (strumień).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Agnieszka Kostrzewska, Martwa natura z wędzidłem Johannesa Torrentiusa – pouczenie moralne czy ukryta ironia [w:] ART IFEX, Nr 11, 2009, s. 11-16, ISSN 1644-3519 dostęp online
  • Robert Genaille, [red.]: Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1975, s. 202-203.
  • Ian. Chilvers: Oksfordzki leksykon sztuki. Warszawa: Arkady, 2002, s. 659. ISBN 83-213-4157-8.

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

  • Abraham Bredius, Johannes Torrentius, schilder, 1589-1644, 'S-Gravenhage M. Nijhoff, 1909, dostęp online (niderl.)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]