John Owen (teolog)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
John Owen (teolog)
John Owen (teolog)
Data i miejsce urodzenia 1616
Wielka Brytania Wielka Brytania
Data i miejsce śmierci 24 sierpnia 1683
Wielka Brytania Ealing, Wielka Brytania
Kalwinizm
Calvinist symbol.PNG
Krzyż hugenocki
 PortalKategoria

John Owen (16161683) – największy reformator XVII w., „książę purytan”, doktor teologii, pastor, wicekanclerz Uniwersytetu w Oksfordzie, kapelan Olivera Cromwella, zwolennik tolerancji religijnej wobec protestanckich dysydentów.

Dzieciństwo i studia w Oksfordzie[edytuj | edytuj kod]

Jako niezwykle uzdolnione dziecko, w wieku 12 lat uzyskał zezwolenie rozpoczęcia studiów w Oksfordzie. W 1635 r. uzyskał tytuł magistra sztuk wyzwolonych, jednak studiował dalej teologię z myślą o karierze w Kościele anglikańskim. Był człowiekiem o żelaznej woli, sumienny, ambitny, nienasycony wiedzy. Podczas studiów wykazał się wielką pracowitością – spał przeważnie tylko cztery godziny na dobę, czym nadwerężył swe zdrowie.

Służba duszpasterska[edytuj | edytuj kod]

W 1643 r. rozpoczął służbę duszpasterską we wiosce Fordham, następnie w Coggeshall. Był oddanym duszpasterzem: regularnie katechizował i przeprowadzał wizytacje domowe. Cieszył się wielkim szacunkiem parafian – na jego kazania przychodziło wielu słuchaczy także z okolicznych miejscowości. Wygłaszał kazania regularnie przed gronem około 2 000 słuchaczy, co jak na owe czasy było wielkim zgromadzeniem.

Działalność na polu edukacji i polityki[edytuj | edytuj kod]

W 1646 roku zaproszono go do głoszenia kazań przed Parlamentem, a następnie do służby państwowej. Piastował urząd dziekana kolegium Christ Church, a następnie wicekanclerza Oksfordu, doprowadzając podupadły wówczas uniwersytet do stanu świetności.

Z racji swych zdolności Owen był często wzywany przez Parlament i Cromwella do Londynu na konsultacje w sprawach religijnych i państwowych. Pomimo tak wielkiego obciążenia licznymi obowiązkami, znajdował czas na pisanie licznych dzieł. W tym niezwykle pracowitym okresie powstały jego trzy krótkie traktaty, która nadal cieszą się dużą popularnością: O umartwianiu grzechu, O pokuszeniu oraz O społeczności z Bogiem.

Po restauracji Stuartów[edytuj | edytuj kod]

Owen cieszył się szacunkiem wielu wysoko postawionych osobistości i to tłumaczy fakt, iż po restauracji Stuartów, w okresie prześladowań purytan miał nieco większą swobodę niż inni kaznodzieje-nonkonformiści.

Nigdy jednak nie przestawał zabiegać słowem i piórem o swobody wyznaniowe dla dysydentów. Zabiegał osobiście m.in. o uwolnienie Bunyana, z którym się zaprzyjaźnił i na którego kazania sam uczęszczał. Kiedy Bunyan nie mógł znaleźć wydawcy dla dzieła swego życia – Wędrówki Pielgrzyma, Owen namówił swego wydawcę do opublikowania pierwszej edycji tej nieśmiertelnej alegorii.

W tym okresie Owen pisał wiele pism polemicznych, apologetycznych oraz dzieła swego życia: monumentalny komentarz do Listu do Hebrajczyków oraz traktat o Duchu Świętym. Jest to bardzo ważne dzieło, stanowiące rozwinięcie i podsumowanie wielkich zasad Reformacji w zakresie roli i działania Ducha Świętego w życiu człowieka.

Kościół zaczął koncentrować się na dziele Ducha Świętego w życiu człowieka dopiero od czasów Lutra. Owen w swym traktacie opisuje i wyjaśnia w całej pełni rolę i dzieło Ducha Świętego w życiu chrześcijanina: pokuty, odrodzenia, usprawiedliwienia i uświęcenia.

Ostatnie lata[edytuj | edytuj kod]

Owen pełnił swą posługę duszpasterską do końca – pomimo trapiących go dolegliwości. W swym ostatnim liście z sierpnia 1683 r. pokazuje swą miłość do Chrystusa:

“Idę do Tego, którego ukochała moja dusza, albo raczej Tego, który ukochał mnie miłością wieczną. I to jest dla mnie wystarczająca podstawa wszelkiej pociechy. ... Zostawiam łódź Kościoła w wielkiej burzy, skoro jednak jest w niej Wielki Pilot, odejście biednego wioślarza nie będzie miało znaczenia.”

Zmarł 24 sierpnia 1683 r. Jego grób znajduje się na londyńskim cmentarzu Bunhill Fields – „nekropolii purytan”.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Większość dzieł Owena jest nadal w druku. Godna polecenia jest 23-tomowa seria jego dzieł, która ukazała się nakładem wydawnictwa BOTT:

  • The Works of John Owen – 23 tomy, BOTT, Edynburg 1967. Jest to reprint edycji z lat 1850-1853. Nie zawiera magnum opus Owena – traktatu o Duch Świętym (osoba, dzieło i dary Ducha).
  • John Owen on The Holy Spirit – The Spirit and Regeneration (Book III z serii Pneumatologia), Diggory Press, ISBN 978-1-84685-810-9.
  • John Owen on The Holy Spirit – The Spirit as a Comforter (Book VIII of Pneumatologia), Diggory Press, ISBN 978-1-84685-750-8.
  • John Owen on The Holy Spirit – The Spirit and Prayer (Book VII of Pneumatologia), Diggory Press, ISBN 978-1-84685-752-2.
  • John Owen on The Holy Spirit – The Spiritual Gifts (Book IX of Pneumatologia), Diggory Press, ISBN 978-1-84685-751-5.

Wydania polskie[edytuj | edytuj kod]

  • Pierwszego wydanie polskie O umartwianiu grzechu ukazało się w 2007 roku nakładem

toruńskiego Stowarzyszenia 'Świadome Chrześcijaństwo' ISBN 978-83-925793-0-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • The Works of John Owen BOTT, Edynburg 1967.
  • Beeke R. Joel, Pederson J. Randall: Meet the Puritans, Reformation Heritage Books, Grand Rapids, Michigan, 2006. ISBN 978-1-60178-000-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]