John Wilkes Booth

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
John Wilkes Booth
John Wilkes Booth
Podpis John Wilkes Booth
Data i miejsce urodzenia 10 maja 1838
Bel Air, Maryland
Data i miejsce śmierci 26 kwietnia 1865
Port Royal, Wirginia
Przyczyna śmierci zabójstwo
Zawód aktor
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Booth strzela do Lincolna w Ford's Theatre

John Wilkes Booth (ur. 10 maja 1838 w Bel Air (Maryland); zm. 26 kwietnia 1865 w Port Royal (Wirginia)) – aktor szekspirowski, zabójca prezydenta Abrahama Lincolna[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

John Wilkes Booth pochodził ze sławnej rodziny aktorskiej. Znanymi aktorami byli jego ojciec, Junius Brutus Booth i brat, Edwin Booth[1].

Po raz pierwszy wystąpił na deskach teatralnych w 1855 roku w Baltimore. Choć początkowo oceniano go bardzo krytycznie i nie dawano szans na zdobycie sławy, po kilku latach zaczął robić coraz większą karierę[1].

Z czasem coraz bardziej wspierał sprawę Konfederatów[1]. W 1859 roku zaciągnął się nawet w szeregi zwolenników Południa. Kierowała nim chęć przyjrzenia się egzekucji abolicjonisty Johna Browna, powieszonego za próbę wzniecenia powstania wśród niewolników[1]. Wkrótce po tym wydarzeniu Booth zrzucił mundur.

Podczas wojny secesyjnej nie zaciągnął się do armii, gdyż obiecał matce, że tego nie zrobi[1]. Wspomagał jednak Południe, szmuglując lekarstwa dla armii Konfederatów.

Bootha widywano w towarzystwie wielu kobiet. W 1861 roku jedna z nich przecięła mu twarz nożem, gdy dowiedziała się, że nie ma on zamiaru ożenić się z nią.

W 1863 roku Booth wraz z kilkoma przyjaciółmi, również aktorami, założył przedsiębiorstwo wydobywcze, które nazwali Dramatic Oil Company. Rok później porzucił teatr i zajął się ropą naftową. Zniechęcony brakiem zysków wyjechał w 1864 roku do Montrealu. Jego biografowie odnotowują, że od tamtej pory przez kilka miesięcy wiele podróżował i spotykał się z wieloma osobami związanymi z Konfederacją.

Po kilku miesiącach przygotowań grupa spiskowców, do których należał m.in. John Surratt oraz John Wilkes Booth, postanowiła porwać prezydenta Abrahama Lincolna 17 marca 1865 roku i wymienić go na tysiąc przebywających w niewoli konfederatów. Do próby porwania nie doszło, gdyż prezydent zmienił plany podróży[1].

Na początku kwietnia wojska Unii zdobyły stolicę Konfederatów – Richmond. 9 kwietnia 1865 roku generał Lee poddał się generałowi Grantowi. Najprawdopodobniej te wydarzenia skłoniły Bootha do zaplanowania zabójstwa prezydenta[1].

Zamach na prezydenta[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Zamach na Abrahama Lincolna.

14 kwietnia 1865 roku ok. godz. 22.10 niezauważony (policjant, który miał stać przed drzwiami loży opuścił posterunek, by pokrzepić się w pobliskim barze) Booth wszedł do prezydenckiej loży w Teatrze Forda, zaryglował drzwi i strzelił Lincolnowi w tył głowy[1]. Kula kalibru 44 przeszła na wylot, przebijając mózg. Podczas ucieczki zamachowiec zeskoczył na scenę, łamiąc nogę i krzyknął "Sic semper tyrannis" ("Tak to zawsze dzieje się tyranom!")[1]. Widownia znała go jako aktora, początkowo sądzono więc, iż jest to część przedstawienia. Dopiero gdy Booth zniknął za kulisami zorientowano się w sytuacji. Zdołał dotrzeć do czekającego konia i wymknąć się z miasta[1].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Booth wraz z pomagającym mu Davidem Heroldem uciekali na południe. Ścigał ich oddział kawalerii z Nowego Jorku. Mieszkańcy Południa i agenci Konfederatów nie okazali mu tak wielkiej pomocy, jakiej oczekiwał. 26 kwietnia pościg otoczył Bootha i Herolda na terenie farmy Garretta w stanie Wirginia. Po wezwaniu do poddania się Herold opuścił kryjówkę. Booth zginął w strzelaninie. Został śmiertelnie postrzelony w szyję, w wyniku postrzału doznał złamania kręgosłupa[1]. 7 lipca 1865 roku powieszono czterech pozostałych wspólników Bootha[1].

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 Longin Pastusiak: Zamachy na prezydentów USA. Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna "Adam", 2010, s. 142-158. ISBN 978-83-7232-951-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]