Jolanta Brzeska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Graffiti upamiętniające Jolantę Brzeską na budynku kamienicy przy ul. Nabielaka 9.

Jolanta Brzeska (z domu Krulikowska) (ur. 25 stycznia 1947 w Warszawie, zm. 1 marca 2011 tamże) – polska działaczka społeczna zaangażowana w obronę eksmitowanych lokatorów.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w warszawskiej rodzinie Franciszka i Jadwigi z Urbańskich Krulikowskich. W 1962 ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Antoniego Dobiszewskiego, naukę kontynuowała po zamążpójściu i ukończyła zdając maturę w 1970. W grudniu 1967 poślubiła Kazimierza Brzeskiego (ur. 10 stycznia 1941 w Drobinie, zm. 14 grudnia 2007 w Warszawie). Pracowała w firmach wydawniczych, a ostatnim miejscem jej pracy był Instytut Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej. Od 2002 Jolanta Brzeska uczestniczyła w zajęciach Uniwersytetu Trzeciego Wieku[1].

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Graffiti upamiętniające Jolantę Brzeską na Budynku byłej Dyrekcji Kolei Państwowych przy ul. Targowa 74 w Warszawie

Zapewne Jolanta Brzeska nigdy nie stałaby się osobą publiczną zaangażowaną społecznie, gdyby kamienica w której zamieszkiwała od 5 maja 1951 nie została oddana 26 kwietnia 2006 spadkobiercom przedwojennych właścicieli. W 1962 rodzina Krulikowskich przeprowadziła się do innego lokalu w tej samej kamienicy. W maju 2006 pełnomocnik spadkobierców samowolnie i jednostronnie rozwiązał umowę najmu kwaterunkowego i po raz pierwszy podniósł czynsz. W ciągu trzech miesięcy lokatorzy zaczęli być szykanowani, a pełnomocnik spadkobierców jednoznacznie dawał do zrozumienia, że chce doprowadzić do wyprowadzki wszystkich lokatorów z nakazem kwaterunkowym. Małżonkowie Brzescy wraz z innymi rodzinami w podobnej sytuacji powołali Warszawskie Stowarzyszenie Lokatorów. W 2007 stowarzyszenie zostało oficjalnie zarejestrowane i odtąd skupia osoby zamieszkujące w budynkach zwróconych potomkom dawnych właścicieli, które są zagrożone eksmisją. Jolanta Brzeska kilkukrotnie otrzymywała podwyżkę czynszu, który przekraczał jej emeryturę. Za niepłacenie czynszu w pełnej wysokości otrzymała nakaz eksmisji, pełnomocnik właścicieli kilkukrotnie próbował zająć jej mieszkanie, a teoretycznie proponowane przez niego sposoby ugody nigdy nie doczekały się realizacji[2].

Jolanta Brzeska uczestniczyła w protestach związanych z realizacją wyroków eksmisyjnych. Udzielała wsparcia moralnego oraz służyła samodzielnie zdobytą wiedzą prawną. Prowadziła też rejestr spraw eksmisyjnych, ich postępu i przebiegu. Często uczestniczyła w obradach warszawskiej Rady Miasta, domagając się przyjęcia i realizacji postulatów związanych z obroną lokatorów[3].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

1 marca 2011 Jolanta Brzeska wyszła z domu i przez bliskich została uznana za zaginioną, córka zgłosiła zaginięcie na komendzie policji. Sześć dni później połączono zgłoszenie zaginięcia ze znalezieniem przez spacerowicza spalonych zwłok kobiecych. Badania genetyczne potwierdziły, że zwęglone ciało należało do Jolanty Brzeskiej[4].

Pogrzeb Jolanty Brzeskiej odbył się 3 stycznia 2012 na Komunalnym Cmentarzu Południowym.

Śledztwo[edytuj | edytuj kod]

Transparent domagający się wyjaśnienia zabójstwa Jolanty Brzeskiej, warszawska Manifa 2013

Po śmierci Jolanty Brzeskiej w prasie ukazały się liczne artykuły i felietony przedstawiające jej walkę o prawa lokatorów, których usiłują się pozbyć spadkobiercy i nowi właściciele domów, które w poprzednim systemie zasiedlono poprzez system kwaterunkowy[5]. Śmierć Jolanty Brzeskiej nie została wyjaśniona. W toku śledztwa rozważano zarówno hipotezę samospalenia, jak i zabójstwa[6][7][8].

Ujawniona w lutym 2013 ekspertyza biegłych wykluczyła hipotezę samobójstwa[9][10]. Ostatecznie śledztwo umorzono 8 kwietnia 2013[11]. Kilka tygodni później przewodniczący partii Zieloni zwrócili się do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, czy policja i prokuratura dochowały należytej staranności, RPO zapowiedział zbadanie sprawy[12][13].

Wikimedia Commons

Jolanta Brzeska w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Jolanta Brzeska stała się ikoną walki o prawa lokatorów i symbolem ruchu lokatorskiego, jej portret jest wykorzystywany przez twórców graffiti, pojawia się też na transparentach podczas różnych demonstracji.

25 lutego 2012 w warszawskim Teatrze Dramatycznym miała miejsce premiera sztuki "Kto zabił Alonę Iwanowną?" w reżyserii Michała Kmiecika. Sztuka była inspirowana "Zbrodnią i karą" Dostojewskiego oraz historią Jolanty Brzeskiej[14].

Jolanta Brzeska jest bohaterką piosenki i teledysku "Kto zabił Jolantę Brzeską" nakręconego przez duet Kopyt/Kowalski, który tworzą Szczepan Kopyt i Piotr Kowalski[15][16].

Przypisy

  1. Marcin Robert Maź, Informacje biograficzne otrzymane od córki zmarłej, Magdy Brzeskiej
  2. Magazyn Nowy obywatel 6 kwietnia 2011, Andrzej Smosarski Walczyła o godność
  3. Obywatel 10 marca 2011, Ofiara reprywatyzacji i urzędników
  4. Gazeta Wyborcza 15 kwietnia 2011, Piotr Machajski Zwłoki spalone w lesie to na pewno Jolanta Brzeska
  5. 12 kwietnia 2011, Tomasz Piątek Morderstwa ideologicznie słuszne
  6. Życie Warszawy 17 kwietnia 2011, Badają śmierć zadłużonej lokatorki
  7. Piotr Machajski Przełom w śledztwie: Obrończyni lokatorów zamordowana?, Gazeta.pl, Policyjni 22 lipca 2011
  8. Piotr Machajski Spłonęła w Lesie Kabackim. Można ją wreszcie pochować, Gazeta.pl, 23 grudnia 2011
  9. Biegli: Brzeska nie miała skłonności samobójczych Tvp.info 26-02-2013
  10. Ewa Andruszkiewicz, Zbrodnia bez kary, "Przegląd" nr 13/2013
  11. Informacja dot. zakończenia śledztwa w sprawie śmierci Jolanty Brzeskiej - strona Prokuratury Okręgowej w Warszawie, 9-04-2013
  12. Zieloni: Apelujemy do Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie sprawy Jolanty Brzeskiej - Zieloni2004.pl, 6-05-2013
  13. RPO sprawdzi umorzone śledztwo w sprawie śmierci Brzeskiej - Gazeta Wyborcza 8-05-2013
  14. Natalia Bet, Dostojewski po warszawsku - Rzeczpospolita, 9-02-2012
  15. Kopyt/Kowalski - "Kto zabił Jolantę Brzeską" - Onet.pl, 23-05-2013
  16. Justyna Suchecka, Artyści nagrali teledysk poświęcony Jolancie Brzeskiej, której zwęglone zwłoki znaleziono w Lesie Kabackim - Gazeta Wyborcza, 24-05-2013

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]