Jolenta Helena
| Błogosławiona | |
| Jolenta Helena OSC | |
| księżna kaliska zakonnica |
|
 |
|
| Data urodzenia | ok. 1244 Ostrzyhom |
| Data śmierci | 17 czerwca 1298 Gniezno |
| Kościół/ wyznanie |
katolicki |
| Data beatyfikacji | 14 czerwca 1827 przez Leona XII (aprobata kultu) |
| Wspomnienie | 15 czerwca |
| Atrybuty | krucyfiks |
| Patronka | archidiecezji gnieźnieńskiej, Kalisza, Wielkopolski, matek chrześcijańskich |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Jolenta Helena, również Błogosławiona Jolenta[a] (ur. ok. 1244 w Ostrzyhomiu, zm. 17 czerwca 1298 w Gnieźnie) – królewna węgierska z dynastii Arpadów, siostra św. Kingi, księżna kaliska, od 1257 wielkopolska, klaryska (OSC), błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Jolenta Helena (również Johelet) była córką króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny. Jej ciotką była św. Elżbieta z Turyngii (Elżbieta Węgierska), stryjenką bł. Salomea. W 1256 została wydana za księcia kaliskiego Bolesława Pobożnego. Uroczystości ślubne odbyły się w Krakowie na Wawelu. Młodych błogosławił biskup Prandota. Przedtem uzyskano z Węgier zgodę rodziców królewny. Według Długosza gody weselne trwały kilkanaście dni. Jolenta w chwili ślubu liczyła dwanaście lat. Wychowywała się w atmosferze ascezy, pobożności i surowych obyczajów. Wielu jej najbliższych krewnych zostało później zaliczonych w poczet świętych lub błogosławionych. Jolenta po ślubie przyjęła drugie imię Helena, może dlatego, że pierwsze, otrzymane po francuskiej prababce, brzmiało zbyt obco. W latach następnych używała obu imion jednocześnie lub wymiennie.
Z powodu kłopotów księcia Bolesława w Wielkopolsce ogarniętej wojną, Arpadówna dwa kolejne lata przebywała na dworze księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego (będącego mężem jej siostry, Kingi). Po tym czasie została sprowadzona na dwór męża. W siedem lat po ślubie Jolencie urodziła się pierwsza córka, która otrzymała imię Elżbieta, zaś w kilka lat później na świat zawitała Jadwiga. Około 1276 urodziła się ostatnia z sióstr, Anna. Księżniczki wychowywały się wraz z licznym rodzeństwem stryjecznym, gdyż Przemysł I, brat Bolesława, już nie żył, a Bolesław Pobożny stał się opiekunem czterech bratanic i chłopca - Przemysła II, w imieniu którego zaczął rządzić drugą połową Wielkopolski[1].
Jolenta Helena i Bolesław doczekali się trzech córek:
- Elżbieta, urodzona między 1261 a 1263, między 1277 a 1278 została wydana za księcia legnickiego Henryka,
- Jadwiga, urodziła się między 1270 a 1275. Na przełomie lat 1292/1293 została poślubiona przez księcia kujawskiego Władysława Łokietka,
- Anna, urodzona w 1276, wstąpiła do klasztoru klarysek w Gnieźnie.
Wkrótce po śmierci męża (13 lub 14 kwietnia 1279), Jolenta Helena wyjechała na dwór swej siostry Kingi do Krakowa, następnie powróciła do Wielkopolski i od 1284 była mniszką Zakonu Świętej Klary w Gnieźnie, gdzie zmarła ok. 1300 roku.
Kult [edytuj]
Nekrolog z Lądu podaje jako datę jej śmierci, w opinii świętości, dzień 17 czerwca 1298 roku. Jej grób zasłynął łaskami i cudami i stał się miejscem pielgrzymek. Pierwszy żywot Jolenty ukazał się jednak dopiero w roku 1723.
Aprobaty kultu[2] Jolenty dokonał 14 czerwca 1827 papież Leon XII[3], który wyznaczył dzień wspomnienia na dzienną rocznicę śmierci (17 czerwca). Na skutek trudności, jakie stawiał ówczesny rząd pruski, uroczystości beatyfikacyjne mogły się odbyć w Wielkopolsce dopiero w roku 1834. Z tej okazji relikwie bł. Jolenty przeniesiono do kaplicy jej zakonu (klarysek), którą odtąd poczęto nazywać imieniem bł. Jolenty[4].
Obecnie wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 15 czerwca (w polskim Kościele katolickim ma rangę wspomnienia obowiązkowego).
Jolenta jest patronką archidiecezji gnieźnieńskiej, miasta Kalisza i Wielkopolski[5] oraz chrześcijańskich matek.
W ikonografii przedstawiona jest jako klaryska z krzyżem, jako czcicielka Męki Pańskiej. Czasami klęczy obok św. Kingi.
Zobacz też [edytuj]
- kult świętych
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- parafie pw. bł. Jolenty
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
Uwagi
Przypisy
- ↑ E. Rudzki, Polskie Królowe cz. I
- ↑ Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 6: W-Z. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 2007, s. 606. ISBN 978-83-7318-736-8.
- ↑ Blessed Helen of Poland. [dostęp 2012-10-28].
- ↑ Relikwie bł. Jolenty na stronie źródłowej parafii w Gnieźnie
- ↑ Biegus W., Bł. Jolenta : księżna kaliska patronka Wielkopolski, Rzeszów 1930, s. 6.
Bibliografia [edytuj]
- Błogosławiona Jolanta, księżna, zakonnica - materiały na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 27.05.2010]
- Materiały o bł. Jolencie na stronie Parafii bł. Jolenty w Gnieźnie
