Jona Jakir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jona Emanuiłowicz Jakir
Иона Эммануилович Якир
Jona Emanuiłowicz Jakir
komandarm 1 rangi komandarm 1 rangi
Data i miejsce urodzenia 3 sierpnia?/15 sierpnia 1896
 Imperium Rosyjskie, Kiszyniów
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1937
 ZSRR, Moskwa
Przebieg służby
Lata służby 19181937
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru

Jona Emanuiłowicz Jakir (ros. Иона Эммануилович Якир, ur. 3 sierpnia?/15 sierpnia 1896 w Kiszyniowie, zm. 11 czerwca 1937 w Moskwie) − komandarm I rangi Armii Czerwonej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony 3 sierpnia 1896 w Kiszyniowie, w rodzinie żydowskiego aptekarza. Studiował na Uniwersytecie w Bazylei, a później na Politechnice w Charkowie do roku 1915. Następnie pracował jako tokarz w fabryce zbrojeniowej w Odessie. W Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji(b) działał od 1917 roku. Prowadził agitację antywojenną w Kiszyniowie po rewolucji lutowej. W grudniu 1917 roku został wybrany członkiem szeregu władz organizacji partyjnych w Besarabii.

Od stycznia 1918 roku był dowódcą oddziału Gwardii Czerwonej walczącej z okupacją rumuńską. Wiosną i latem 1918 roku dowodził batalionem walczącym z wojskami austro-węgierskimi. Od września 1918 był szefem Oddziału Politycznego Oddziałów Osłony Południowego Odcinka, od października członkiem Rewolucyjnej Rady Wojskowej 8 Armii, a później dowódcą grupy wojsk. Od czerwca 1919 został dowódcą 45 Dywizji Strzelców, a w sierpniu i wrześniu Południowej Grupy Wojsk 12 Armii w czasie jej wychodzenia z okrążenia w rejonie Birzua i Golta (obecnie Kotowsk i Pierwomajsk). Od listopada 1919 do kwietnia 1920 roku dowódca 45 Dywizji Strzeleckiej. W okresie marzec-wrzesień, w czasie wojny polsko-bolszewickiej, dowodził Fastowską, Złoczewską i Lwowską Grupą Wojsk Frontu Południowo-Zachodniego (dowódca A. Jegorow, komisarz J. Stalin).

W latach 1921-1924 był dowódcą w Krymskim i Kijowskim Rejonie Wojskowym oraz Kijowskim Okręgu Wojskowym. W okresie 1924-1925 był szefem Głównego Zarządu Uczelni Wojskowych Robotniczo Chłopskiej Armii Czerwonej (RKKA). Od listopada 1925 do maja 1937 roku dowódca Ukraińskiego, a później Kijowskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1927-1928 studiował w niemieckiej Wyższej Akademii Sztabu Generalnego. W latach 1930-1934 członek Rewolucyjnej Rady Wojennej ZSRR, a od 1936 członek Rady Wojskowej Ludowego Komisariatu Obrony ZSRR. Delegat X, XI i XII zjazdu RPK(b) oraz XIV-XVII zjazdu WKP(b). Od 1930 roku kandydat na członka KC, od 1934 członek KC WKP(b). Był członkiem Centralnego Komitetu Wykonawczego.

Był trzykrotnie odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru.

Zatrzymany 1 czerwca 1937 roku, sądzony i stracony razem z Michaiłem Tuchaczewskim, po procesie w okresie wielkiej czystki w ZSRR.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wielka Encyklopedia Radziecka, t. XXX, Moskwa 1978.
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, tom I ( A – J ), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, wyd. I.