Jordi Savall

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jordi Savall
Jordi Savall 20070116 Fnac 6.jpg
Imię i nazwisko Jordi Savall i Bernadet
Data i miejsce urodzenia 1 sierpnia 1941
 Hiszpania Igualada
Instrument viola da gamba
Gatunek muzyka dawna
Zawód instrumentalista, kompozytor, dyrygent
Wytwórnia płytowa Alia Vox
Zespół
Hespèrion XXI, La Capella Reial de Catalunya, Le Concert des Nations
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Jordi Savall – właściwie Jordi Savall i Bernadet (wymowa katalońska ˈʒɔrði səˈβaʎ i βərnəˈðɛt; ur. 1 sierpnia 1941 roku w Igualada w Katalonii) − hiszpański muzyk i kompozytor, jeden z najwybitniejszych interpretatorów muzyki dawnej, zwłaszcza renesansu i baroku, przedstawiciel autentyzmu w wykonawstwie. Współtwórca i dyrygent zespołów Hespèrion XXI (początkowo Hespèrion XX), La Capella Reial de Catalunya i Le Concert des Nations. Instrumentalista, grający na violi da gamba.

Rodzinę Savallów poddawano represjom ze względu na to, że w czasie wojny domowej stanęła po stronie republikańskiej. Jego ojciec, choć ukończył studia nie mógł pracować w swym zawodzie, został przeniesiony do Igualady i pracował tam jako sekretarz w sądzie. Jordi Savall zamiłowanie do muzyki wyniósł z domu rodzinnego, gdzie dużo się śpiewało, choć całkiem amatorsko. Sam śpiewał także w latach 1947-1955 w chórze, w rodzinnej Igualadzie. W latach 1959-1965 kształcił się na konserwatorium muzycznym w Barcelonie, równocześnie współpracując z Ars Musicae Barcelona. Od 1968 kontynuował swoje kształcenie muzyczne w Schola Cantorum Basiliensis w Szwajcarii, do której przeniosła się cała rodzina Savallów, gdyż w Hiszpanii nie było wówczas warunków, by studiować muzykę dawną, a ponadto nadal trwały represje polityczne względem nich. Przez 10 lat uczył się grania na wiolonczeli, którą zamienił następnie na violę da gamba. Scholę Cantorum w Bazylei ukończył w 1970. W 1974 zastąpił w Bazylei Augusta Wenzingera w roli nauczyciela gry na violi da gamba. W tym samym roku założył razem z Montserrat Figueras, Lorenzo Alpertem oraz Hopkinsonem Smithem zespół Hespèrion XX, który w XXI wieku zmienił nazwę na Hespèrion XXI. W 1987 powołał do życia zespół La Capella Reial de Catalunya, który specjalizuje się w odtwarzaniu muzyki powstałej do XVIII wieku. W 1989 założył orkiestrę Le Concert des Nations, która gra głównie muzykę barokową, ale realizuje także nagrania muzyki z okresu klasycyzmu.

W ogromnym dorobku płytowym Savalla znajdują się m.in. interpretacje utworów Johna Dowlanda, Claudia Monteverdiego (m.in. nagranie Vespro della Beata Vergine), Marina Marais, Jerzego Fryderyka Haendla (Muzyka królewskich ogni sztucznych i Muzyka na wodzie) oraz Jana Sebastiana Bacha (m.in. Kunst der Fuge z zespołem Hesperion XX z 1986).

W 2009, w ramach szóstego Festiwalu Misteria Paschalia w Krakowie, zaprezentował swój projekt Jerusalem. Opowieść o Świętym Mieście do tej pory przedstawiana była tylko w Paryżu, Barcelonie i w samej Jerozolimie. Do krakowskiego wykonania muzyk zaprosił artystów różnych wyznań i narodowości, m.in. z Hiszpanii, Francji, Belgii, Grecji, Izraela, Palestyny, Iraku, Azerbejdżanu, Turcji, Maroka, Afganistanu, Armenii i Syrii. Za Jerusalem Savall został uhonorowany tytułem Artysty UNESCO na rzecz Pokoju[1].

W 2006 był nominowany do nagrody Grammy za album Don Quijote de la Mancha – Romances y Músicas[2]. Grammy za rok 2010 otrzymał za nagranie Dinastia Borgia[3]. Jest wielokrotnym laureatem Midem Classical Awards, wśród innych nagród można wymienić Officier de l'Ordre des Arts et Lettres (1988), La Medalla de Oro de las Bellas Artes (1998), Victoire de la Musique (2002), Medalla d'Or partalmentu Catalonii (2003)[2].

Był mężem katalońskiej sopranistki Montserrat Figueras, zmarłej pod koniec roku 2011. Jego dzieci także realizują się w muzyce i często występują razem z ojcem. Córka Arianna jest znaną harfistką, natomiast syn Ferran, gra na gitarze i teorbanie, obracając się jednak w klimatach jazzowych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jędrzej Słodkowski: Energia kultury: "Jerusalem" Jordi Savalla (pol.). lodz.gazeta.pl, 2011-01-11. [dostęp 2011-02-16].
  2. 2,0 2,1 Jordi Savall (pol.). conradfestival.pl. [dostęp 2011-02-16].
  3. Klasyczne Grammy rozdane (pol.). muzyka.onet.pl, 2011-02-14. [dostęp 2011-02-16].