José Sócrates

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
José Sócrates
Josesocrates2006.jpg
Data i miejsce urodzenia 6 września 1957
Vilar de Maçada
Premier Portugalii
Przynależność polityczna Partia Socjalistyczna
Okres urzędowania od 12 marca 2005
do 21 czerwca 2011
Poprzednik Pedro Santana Lopes
Następca Pedro Passos Coelho
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Zasługi Order Białej Gwiazdy I Klasy (Estonia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Chile) Krzyż Wielki Pierwszej Klasy Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

José Sócrates Carvalho Pinto de Sousa[1] (wym. [ʒuˈzɛ ˈsɔkɾɐtɨʃ]; ur. 6 września 1957 w Vilar de Maçada) – portugalski polityk, były sekretarz generalny Partii Socjalistycznej, w latach 2005–2011 premier dwóch rządów konstytucyjnych (XVII i XVIII).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Vilar de Maçada w dystrykcie Vila Real w rodzinie należącej do klasy średniej[2]. Był wychowywany przez ojca, z zawodu architekta[3]. Jest z wykształcenia inżynierem ze specjalizacją w inżynierii sanitarnej. Kształcił się również w dziedzinie zarządzania (MBA).

Pracował w zawodzie w latach 1981–1987 (w urzędzie miejskim w Covilhã). W młodości angażował się w działalność w młodzieżówce PSD – Młodzieży Socjaldemokratycznej (port. Juventude Social Democrata, JSD)[4]. W 1981 wstąpił do Partii Socjalistycznej (PS). Od 1987 z jej ramienia zasiadał w Zgromadzeniu Republiki, każdorazowo jako przedstawiciel okręgu Castelo Branco[5]. W 1995 wszedł w skład rządu António Guterresa jako sekretarz do spraw ochrony środowiska. Dwa lata później został ministrem młodzieży i sportu w rządzie tego samego premiera, był jednym z organizatorów EURO 2004 w Portugalii. W drugim rządzie Guterresa został ministrem ochrony środowiska (1999–2002).

Po wyborach w 2002 wygranych przez Durão Barroso Sócrates znalazł się w opozycji. Sprawował wówczas funkcję wiceprzewodniczącego Klubu Poselskiego PS (2002–2005). Po rezygnacji Ferro Rodrigues ze stanowiska sekretarza generalnego Partii Socjalistycznej 24 września 2004 zwyciężył w wyścigu do tego fotela z Manuelem Alegre i João Soaresem zdobywając 80% głosów[6]. W latach 2006, 2009 i 2011 po raz kolejny był wybierany sekretarzem generalnym[7][8][9].

Po wygranych przez PS wyborach parlamentarnych objął 12 marca 2005 funkcję premiera większościowego rządu. 26 października 2009 rozpoczął kolejną kadencję jako szef rządu mniejszościowego PS[10]. 23 marca 2011 podał się do dymisji z zajmowanego stanowiska w związku z odrzuceniem przez opozycję rządowego Programu Stabilności i Wzrostu (port. Programa de Estabilidade e Crescimento, PEC), mającego pomóc Portugalii wyjść z kryzysu finansowego, w którym znajduje się od kilku miesięcy[11][12].

Po wyborach w 2011 przegranych przez PS zrezygnował ze stanowiska sekretarza generalnego partii[13]. Odmówił również przyjęcia mandatu posła do Zgromadzenia Republiki[14].

Jest rozwiedziony, z byłą żoną Sofią Fava (inżynierem ochrony środowiska) ma dwoje dzieci: José Miguela i Eduardo[15].

Przypisy

  1. W życiu publicznym używa jedynie dwóch pierwszych imion: José Sócrates, nazwiska po ojcu (Pinto de Sousa) i po matce (Carvalho) są pomijane.
  2. Sócrates, um socialista pragmático e determinado, correiobraziliense.com.br z 23 marca 2011 (port.)
  3. José Sócrates, um reformista que admira o modelo escandinavo renovado, noticias.uol.com.br z 20 lutego 2005 (port.)
  4. Passos Coelho: É o terceiro presidente de partido que foi da JSD, sabado.pt z 25 marca 2010 (port.)
  5. Profil na stronie Zgromadzenia Republiki (port.)
  6. PS: José Sócrates eleito com 80,07 por cento dos votos, publico.pt z 29 września 2004 (port.)
  7. José Sócrates reeleito líder do PS com 97,2 por cento dos votos, publico.pt z 29 października 2006 (port.)
  8. José Sócrates reeleito secretário-geral com 96,43 por cento dos votos, publico.pt z 15 lutego 2009 (port.)
  9. Sócrates reeleito secretário-geral do PS, sol.sapo.pt z 27 marca 2011 (port.)
  10. Novo Governo Constitucional português toma posse, noticias.uol.com.br z 26 października 2009 (port.)
  11. José Sócrates pediu a demissão: "Hoje o país perdeu, não ganhou", dn.pt z 23 marca 2011 (port.)
  12. Oposição unânime na rejeição ao PEC, dn.pt z 23 marca 2011 (port.)
  13. Luís Claro, Sócrates demite-se e diz que não pretende "ocupar cargos políticos" nos próximos tempos, ionline.pt z 5 czerwca 2011 (port.)
  14. José Sócrates renunciou ao mandato de deputado do PS, publico.pt z 21 czerwca 2011 (port.)
  15. Sócrates encontra-se com a ex-mulher e os filhos na exposição da sogra, caras.pt z 18 kwietnia 2010 (port.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]