Josquin des Prés

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Josquin des Prés

Josquin dés Prés (Desprez, Jodocus Pratensis) (ur. ok. 1440, zm. 27 sierpnia 1521) – kompozytor i śpiewak flamandzki, dyrygent chórów kościelnych w Mediolanie, Rzymie, Ferrarze i Modenie.

Urodził się najprawdopodobniej na terenie ówczesnej Francji w Pikardii. Informacje dotyczące życia kompozytora oparte są głównie na nielicznych źródłach pośrednich i hipotezach. Przypuszcza się, że był uczniem Johannesa Ockeghema. Do roku 1479 przebywał jako śpiewak na dworze mediolańskim. Następnie śpiewał i dyrygował chórami kościelnymi w Rzymie, Cambrai, Modenie, Ferrarze, a po podboju królestwa mediolańskiego przez Francję służył na dworze króla Ludwika XII.

Zmarł 27 sierpnia 1521 r. w Condé-sur-l'Escaut w prowincji Hainaut, przy dzisiejszej granicy z Belgią, (ok. 60 km od Lille a o 35 km od Mons - w Belgii - miejsca urodzenia Orlanda di Lasso). W swoim testamencie przekazał kolegiacie Notre Dame w Condé-sur-l'Escaut dom i wszystkie swoje posiadłości, fundując sobie wieczyste wspominki polegające na śpiewaniu podczas uroczystych procesji, przed jego domem, jego własnych kompozycji. Cieszył się dużą sławą, był pierwszym kompozytorem, którego utwory drukowano za życia.

Josquin des Prés komponował prawie wyłącznie muzykę wokalną. Twórczość jego obejmuje podstawowe gatunki muzyki religijnej tego okresu, czyli msze i motety, oraz świecką chanson. Twórczość mszalna obejmuje 18[1] cykli ordinarium, opartych na cantus firmus zaczerpniętym z chorału. W jego motetach cantus firmus, pochodzący z chorału lub muzyki świeckiej, wprowadzany jest często w trakcie utworu. Chansons wykazują ogromną różnorodność ukształtowań formalnych, kompozytor opracowywał wiersze prawie wszystkich form i typów tematycznych tych czasów. Wiele motetów utrzymanych jest też w technice przeimitowanej. Utwory Josquina des Prés, mimo stosowania licznych imitacji, są bardzo czytelne i przejrzyste. Uważany jest za najwybitniejszego kompozytora drugiej połowy XV w. oraz pierwszej ćwierci XVI w. Był zwany princeps omnium (książę wszystkich)[2]. Marcin Luter powiedział o Josquinie: "Inni muzycy robią z nutami to co potrafią, Josquin robi to co chce".

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • msze:
    • Missa ad fugam (autorstwo podważone)
    • Missa Ave Maris Stella
    • Missa de Beata Virgine
    • Missa di dadi
    • Missa D'ung aultre amer
    • Missa Faisant regretz
    • Missa Fortuna desperata
    • Missa Gaudeamus
    • Missa Hercules Dux Ferrarie
    • Missa L'ami Baudichon
    • Missa La sol fa re mi
    • Missa L'homme arme sexti toni
    • Missa L'homme arme super voces musicales
    • Missa Malheur me bat
    • Missa Mater Patris
    • Missa Pange lingua
    • Missa sine nomine
    • Missa Une musque de Biscaye (autorstwo podważone)
  • motety
  • chansons
  • frottole

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 18 mszy wymienia The New Grove Dictionary of Music and Musicians, pozostałe 12 mszy przypisywanych Josquinowi zostało zidentyfikowanych jako utwory innych kompozytorów lub wątpliwych stylistycznie.
  2. Małgorzata Wozaczyńska: Muzyka Renesansu. Gdańsk: Akademia Muzyczna w Gdańsku, 1996, s. 31.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]