Jozef Tomko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jozef Tomko
Kardynał prezbiter
Herb Jozef Tomko Ut Ecclesia Aedificetur
Aby Kościół się rozszerzał
Kraj działania  Słowacja
Data i miejsce urodzenia 11 marca 1924
Udavské
prefekt Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów
Okres sprawowania 1985 - 2001
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 12 marca 1949
Nominacja biskupia 12 lipca 1979
arcybiskup tytularny Doclea
Sakra biskupia 15 września 1979
Kreacja kardynalska 25 maja 1985
Jan Paweł II
Kościół tytularny S. Sabina
Odznaczenia
Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (Słowacja)

Jozef Tomko (ur. 11 marca 1924 w Udavské), słowacki duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej, kardynał.

Studiował na Wydziale Teologicznym w Bratysławie, następnie wyjechał do Rzymu; tam przyjął święcenia kapłańskie 12 marca 1949 i kontynuował naukę na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim i Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim. Obronił doktoraty z teologii, prawa kanonicznego i nauk społecznych. Od 1950 prowadził pracę duszpasterską w diecezji rzymskiej oraz podmiejskiej diecezji Porto e Santa Rufina. Wykładał na kilku uczelniach rzymskich - w Papieskim Kolegium Nepomucenus (1950-1965 był kolejno wicerektorem i rektorem), na Międzynarodowym Uniwersytecie Pro Deo, na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim. Został obdarzony tytułami papieskiego nadzwyczajnego tajnego szambelana (1959) oraz prałata honorowego Jego Świątobliwości (1970).

Od 1962 był urzędnikiem watykańskiej Kongregacji Doktryny Wiary; pracował początkowo w sekcji cenzury ksiąg, potem w sekcji doktryny. Pełnił funkcję specjalnego sekretarza I sesji zwykłej Światowego Synodu Biskupów w Watykanie (wrzesień-październik 1967). Od 1974 był podsekretarzem w Kongregacji ds. Biskupów.

Był jednym z najbliższych współpracowników papieża Jana Pawła II. W lipcu 1979 został mianowany sekretarzem generalnym Światowego Synodu Biskupów i arcybiskupem tytularnym Doclea, sakry udzielił mu 15 września 1979 w Watykanie sam papież. Z racji pełnionej funkcji arcybiskup Tomko brał udział w kolejnych sesjach Synodu; już po zwolnieniu z obowiązków sekretarza generalnego był jednym z prezydentów-delegatów sesji specjalnej Synodu dla Kościoła azjatyckiego (kwiecień-maj 1998). Uczestniczył również w konferencjach generalnych Episkopatów Latynoamerykańskich (1979, 1992). W kwietniu 1985 przeszedł na stanowisko proprefekta Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów, a miesiąc później został wyniesiony do godności kardynalskiej, z nadaniem diakonii Gesu Buon Pastore alla Montagnola. Po nominacji kardynalskiej został pełnoprawnym prefektem Kongregacji, objął także honorową funkcję Wielkiego Kanclerza Papieskiego Uniwersytetu Miejskiego w Rzymie.

Kardynał Tomko wielokrotnie reprezentował Jana Pawła II na uroczystościach religijnych i rocznicowych w charakterze specjalnego wysłannika. Był m.in. na obchodach 100-lecia ewangelizacji Mali w Bamako (listopad 1988), na IV Latynoamerykańskim Kongresie Misyjnym w Limie (luty 1991), na 100-leciu Kościoła katolickiego w Kamerunie (grudzień 1991), na 150-leciu ewangelizacji królestwa Tonga (listopad 1992) i Fidżi (sierpień 1994). W styczniu 1996 został promowany do rangi kardynała-prezbitera, otrzymał tytuł prezbitera S. Sabina.

Ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego został w kwietniu 2001 zwolniony z obowiązków prefekta Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów. Od października 2001 do końca września 2007 był prezydentem Papieskiej Komisji ds. Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych. Po ukończeniu 80. roku życia w marcu 2004 kardynał Tomko utracił prawo udziału w konklawe.

Został odznaczony m.in. słowackim Orderem Podwójnego Białego Krzyża I klasy (1995).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]