Juan Manuel de Rosas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Juan Manuel de Rosas
Rosas 2.jpg
Data i miejsce urodzenia 30 marca 1793
Buenos Aires
Data i miejsce śmierci 14 marca 1877
Southampton
Gubernator prowincji Buenos Aires
Przynależność polityczna Federaliści
Okres urzędowania od 6 grudnia 1829
do 17 grudnia 1832
Pierwsza dama Encarnación Ezcurra
Poprzednik Juan José Viamonte
Następca Juan Ramón González Balcarce
Gubernator prowincji Buenos Aires
Okres urzędowania od 7 marca 1835
do 3 lutego 1852
Poprzednik Manuel Vicente Maza
Następca Vicente López y Planes
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Juan Manuel de Rosas (ur. 30 marca 1793 jako Juan Manuel José Domingo Ortiz de Rozas y López de Osornio, zm. 14 marca 1877) – argentyński generał i polityk, gubernator prowincji Buenos Aires w latach 1829-1832 i 1835-1852, dyktator.

Urodził się w zamożnej rodzinie właścicieli kilku największych w Argentynie rancz hodowlanych. Objąwszy majątek zgromadził wokół siebie armię gauczów, tutejszych pasterzy, których wyznaczył do ochrony swoich posiadłości przed Indianami. W 1820 pułkownik Manuel Dorrego, gubernator Buenos Aires, powierzył mu stanowisko szefa milicji w prowincji Buenos Aires.

W 1827 obalił pierwszego prezydenta Bernardino Rivadavię, a po odsunięciu Dorrego od władzy w 1828, będąc zwolennikiem federacji, opowiedział się przeciwko nowemu gubernatorowi, Juanowi Lavalle. Po raz kolejny zwołał zgromadzenie ustawodawcze. Wybrało go ono na gubernatora w 1829. Po trzech latach kadencji zrezygnował z urzędu, ale, mimo rządzenia żelazną ręką, cieszył się dużą popularnością, dzięki czemu w 1835 zaproponowano mu ponownie urząd gubernatora. Rosas zgodził się pod warunkiem otrzymania dyktatorskich pełnomocnictw.

Zaprowadził rządy terroru, inicjując kult własnej osoby (np. wynoszenie obrazów z jego wizerunkami na ołtarze kościelne). Prowadził nieustanne konflikty i wojny z Konfederacją Peruwiańsko-Boliwijską i Urugwajem. Udzielał pomocy urugwajskim blancos, co spowodowało dziewięcioletnie oblężenie Montevideo (1843-1852). W 1852 generał Justo José de Urquiza, adiutant Rosasa, wpływowy gubernator sąsiedniej prowincji Entre Rios, a także przywódca opozycji, zdradził dyktatora, pokonując go w bitwie pod Monte Caseros (3 lutego 1852) i uwalniając miasto. Obalony Rosas zdołał uciec na okręt brytyjskiej marynarki wojennej, którym popłynął do Anglii. Resztę życia spędził jako ziemianin w Hampshire w Wielkiej Brytanii. Pochowany na Cementerio de la Recoleta.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nigel Cawthorne, 100 tyranów, despotów i dyktatorów, Świat Książki, Warszawa, 2007, s. 138, ISBN 978-83-7931-956-3, tłum. Anna Wiśniewska
  • Wielka Encyklopedia Polonica. Suplement, 2000, s. 1502