Judeopolonia
Z Wikipedii
Judeopolonia (lub Judeo-Polonia) – antysemicka teoria spiskowa[1]. Termin pierwotnie oznaczający rzekome zagrożenie polskości przez obecność na ziemiach polskich zbyt dużej liczby Żydów. Współcześnie używany jako rzekomo historyczne określenie Federacji Wschodnioeuropejskiej z 1914 roku.
Wizja zdominowanej przez Żydów Polski pojawiła się po raz pierwszy w książce Juliana Ursyna Niemcewicza Rok 3333 czyli Sen niesłychany opublikowanej w r. 1858 w "Przeglądzie Poznańskim", w kilkadziesiąt lat po jej napisaniu. Pod nazwą Moszkopolis Niemcewicz rysuje obraz opanowanej przez Żydów Warszawy w przyszłości.[2]
Pod koniec XIX wieku pojęcie Judeo-Polonii upowszechniło się w publicystyce nacjonalistycznej ostrzegającej przed niebezpieczeństwem zdominowania Polski przez Żydów. Pamflet Niemcewicza był wielokrotnie wznawiany i rozpowszechniany jako ostrzeżenie przed żydowskim zagrożeniem. W opublikowanej w 1912 roku książce Poznaj żyda Teodor Jeske-Choiński propaguje antysemityzm jako działanie obronne uzasadnione zagrożeniem ze strony Żydów, grożących "zaduszeniem" Polaków jeśli nie zostanie spełnione ich żądanie utworzenia Judeo-Polonii i narodu Judeo-Polskiego.[3]
Według J. Jedlickiego Żydzi stali się dla tych publicystów personifikacją "wewnętrznego wroga", spiskującego w celu ubezwłasnowolnienia Polaków i "zmiany Polski w Judeo-Polskę". Odzwierciedlało to według tego autora poczucie niepewności i zagrożenia w obliczu mocarstw i zewnętrznych sił będących poza kontrolą. Jak twierdzi Jedlicki, "Obraz spiskującego Żyda czynił tajemniczy świat jaśniejszym, prostszym i bardziej zrozumiałym".[4]
W 1981 r. służby specjalne PRL wydały (w ramach kompromitowania opozycji) anonimową książkę pt. Judeopolonia. Nieznane karty historii PRL.[5]
Od lat 90. XX w. jako Judeopolonia przedstawiany jest również projekt Federacji Wschodnioeuropejskiej z 1914 roku[6], choć w planach projektu określenie to nigdy się nie pojawiło.
Przypisy
- ↑ J. Jedlicki "Resisting the Wave. Intellectuals against Antisemitism in the Last Years of the 'Polish Kingdom'" [w:] Antisemitism and Its Opponents in Modern Poland. s. 61. [1]
- ↑ Joanna Beata Michlic, Poland's Threatening Other: The Image of the Jew from 1880 to the Present, University of Nebraska Press 2006, str. 48.[2]
- ↑ Joanna Beata Michlic, Poland's Threatening Other: The Image of the Jew from 1880 to the Present, University of Nebraska Press 2006, str. 56.[3]
- ↑ J. Jedlicki "Resisting the Wave. Intellectuals against Antisemitism in the Last Years of the 'Polish Kingdom'" [w:] Antisemitism and Its Opponents in Modern Poland. s. 61. [4]
- ↑ Historia i kultura Żydów polskich. Słownik, red. Alina Cała, Hanna Węgrzynek, Gabriela Zalewska, hasło "Literatura antyżydowska". Według innego źródła ta książka lub jej kolejne wydanie nosiła tytuł: Judeopolonia 1944-1981 (nieznane karty historii), Kraków 1982.
- ↑ Jako pierwszy użyli go w tym kontekście Andrzej Leszek Szcześniak (2001, 2004, 2005, 2008) i Jerzy Robert Nowak (2000).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- New Encyclopedia of Zionism and Israel, 1-, London and Toronto 1994.
- Iwo Cyprian Pogonowski, Jews in Poland. A Documentary History, New York 1998. ISBN 0781806046
- Andrzej Leszek Szcześniak, Judeopolonia. Żydowskie państwo w państwie polskim. Wyd. 2 popr., Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, Radom 2004, ss. 99. Seria: Biblioteka "Białych Plam", ISBN 83-88822-92-6
- Andrzej Leszek Szcześniak, Judeopolonia II. Anatomia zniewolenia Polski. Wyd. 2 popr., Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, Radom 2005, ss. 201. Seria: Biblioteka "Białych Plam", ISBN 83-89862-03-4
- Andrzej Leszek Szcześniak, Judeo Polonia. Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, Radom 2008, ss. 96. ISBN 978-83-7557-029-8
- The Universal Jewish Encyclopedia, 1-10, New York 1948.
- Historia i kultura Żydów polskich. Słownik, red. Alina Cała, Hanna Węgrzynek, Gabriela Zalewska, Warszawa 2000.
- Jerzy Robert Nowak, Spory o historię i współczesność. Wyd. von borowiecky, Warszawa 2000, ss. 655. ISBN 83-87689-29-7
