Judyta Turyńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Judyta Turyńska
Księżna i Królowa Czech
(królowa od 1158 roku)
Okres panowania od 1153
do 1172
Żona Władysław II Przemyślida
Poprzedniczka Gertruda Babenberg
Następczyni Elżbieta
Dane biograficzne
Dynastia Ludowingowie
Urodzona po 1135
Zmarła po 1174
Ojciec Ludwik I Turyński
Mąż Władysław II Przemyślida
Dzieci Przemysł Ottokar I
Władysław III Henryk
Richenza Przemyślidka

Judyta Turyńska (ur. po 1135, zm. 9 września po 1174) – druga żona Władysława II Przemyślidy, a od roku 1158 druga – po Świętosławie Swatawie – królowa czeska.

Była córką Ludwika I, landgrafa turyńskiego. Jej siostra Cecylia poślubiła księcia Oldrzycha. W roku 1153 Judyta została wydana za Władysława II, trzy lata wcześniej owdowiałego. Dwa lata później przyszedł na świat syn Przemysł Ottokar I, pierwszy w dynastii, który otrzymał imię legendarnego jej założyciela Przemysła Oracza. W dalszych latach urodzili się:

Po wyniesieniu Władysława do godności króla Czech przez cesarza Fryderyka I Barbarossę na sejmie w Ratyzbonie 11 stycznia 1158 roku musiało dojść – wzorem dziadka – do kościelnej uroczystości w Pradze, podczas której koronowano obojga małżonków, łącząc obrzęd z unkcją[1]. Po abdykacji męża (1172) i interwencji cesarza sprzeciwiającego się następstwu Fryderyka Judyta udzieliła Władysławowi schronienia w rodowych dobrach w Turyngii. Po jego rychłej śmierci (1174) zapewne powróciła do Czech i osiadła w klasztorze w Cieplicach, którego była fundatorką i gdzie została pochowana. Jej szczątki odkryto podczas prac archeologicznych w romańskiej bazylice i poddano badaniom antropologicznym[2].

Zabytki związane z królową Judytą[edytuj | edytuj kod]

  • Most Judyty w Pradze został wzniesiony z inspiracji króla Władysława i biskupa praskiego Daniela, którzy podczas wyprawy włoskiej (1158) mogli podziwiać antyczne budowle, ale jego fundatorką była królowa. Budowa trwała trzy lata, a w 1172 przeprowadzono kolejne prace. Most był położony poniżej dzisiejszego Mostu Karola, miał 514 m długości i 6,8 m szerokości, a na obu brzegach Wełtawy prowadziły na niego wieże mostowe. Po stronie małostrańskiej zachowały się resztki takiej wieży z reliefem przedstawiającym cesarza Fryderyka Barbarossę nadającego Władysławowi godność królewską[3]. Most przetrwał do 1342, kiedy to 3 stycznia zniosła go powódź. W 1357 na polecenie cesarza Karola IV przystąpiono do wznoszenia obecnej budowli.
  • Klasztor benedyktynek w Cieplicach królowa Judyta ufundowała w latach 11601167. Klasztor został zniszczony w czasie wojen husyckich.

Przypisy

  1. M. Skopal K otázce řezenské korunovace Vladislava II. "Acta Universitatis Carolinae. Philosophica et Historica", T. 2: Studia Historica, t. 31: 1987, s. 31–39, ad rem: s. 36 - 37.
  2. Emanuel Vlček Judita Durynská – paní znamenité krásy a ducha neobyčejného. O čem vypovídá lebka 2. manželky krále Vladislava II. "Vesmír", R. 81: 2002, nr 9.
  3. A. Merhautová-Livorová Reliéf na věži bývalého Juditina mostu. "Uméní", R. 19: 1971, nr 1, s. 70 - 75.