Jukka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jukka
Jukka krótkolistna
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina agawowate
Rodzaj jukka
Nazwa systematyczna
Yucca L.
Sp. Pl. 319. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Jucca faxoniana
Jukka włóknista
Jukka zwisła

Jukka, juka (Yucca L.) – rodzaj roślin z rodziny agawowatych. Liczy około 50 gatunków bylin, krzewów i drzew. Występują w Ameryce Północnej, Ameryce Środkowej i na Azorach. Gatunkiem typowym jest Yucca aloifolia L.[2].

Morfologia i biologia[edytuj | edytuj kod]

Są to wieczniezielone byliny, krzewy lub drzewa[3]. Przeważnie mają twarde, mieczowate liście zakończone ostrym kolcem i zebrane w gęste rozety. Starsze rośliny wytwarzają rozgałęziony pień. Kwiaty dzwonkowate, w kolorze białym lub kremowym, zebrane w szczytowy, duży kwiatostan w postaci zwisającej wiechy. Owocem u różnych gatunków jest mięsisty pestkowiec lub sucha torebka, jednakże w uprawie rzadko wytwarzają owoce, gdyż kwiaty przeważnie przystosowane są do zapylania przez ćmy Tegeticula yuccasella (syn. Pronuba yuccasella)[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[4]

Clistoyucca (Engelm.) Trel., Samuela Trel., Sarcoyucca (Engelm.) Linding.

Pozycja rodzaju w systemie APG II (2003) i APweb (2001...)

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd szparagowce (Asparagales), rodzina agawowate (Agavaceae)[1].

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd agawowce (Agavales Hutch.), rodzina agawowate (Agavaceae Endl.), podrodzina Yuccoideae Kostel., plemię Yucceae Bartl., rodzaj jukka (Yucca L.)[5].

Gatunki (wybór)
  • Yucca aloifolia L. – jukka aloesolistna
  • Yucca baccata, syn. Yucca circinata, syn. Yucca arizonica
  • Yucca baileyi Woot. & Standl.
  • Yucca brevifolia Engelm. – jukka krótkolistna, drzewo Jozuego
  • Yucca constricta Buckl.
  • Yucca elata (Engelm.) Engelm., syn. Yucca verdiensis
  • Yucca guatemalensis Baker, syn. Yucca elphantipes Regel. – jukka słoniostopa
  • Yucca faxoniana (Trel.) Sarg.
  • Yucca filamentosa L., syn. Yucca concavajukka włóknista, jukka karolińska, jukka ogrodowa
  • Yucca flaccida Haw. – jukka zwisła
  • Yucca pallida McKelvey
  • Yucca rostrata Engelm. ex Trel.
  • Yucca rupicola Scheele
  • Yucca schidigera Roezl ex Ortgies , syn. Yucca californica
  • Yucca thompsoniana Trel.
  • Yucca torreyi Shafer
  • Yucca treculeana Carr., syn. Yucca argospatha, syn. Yucca aspera
  • Yucca whipplei Torr.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Są dość łatwe w uprawie, pod warunkiem zapewnienia im dobrego oświetlenia[6]. Preferują piaszczystą i przepuszczalną glebę. Latem można je wystawiać na balkon, werandę, czy do ogrodu. Należy podlewać umiarkowanie, można przesuszać zimą. Umiarkowanie nawozić. Młode rośliny przesadza się co roku do większych doniczek, u starszych, które już są w dużych doniczkach wymienia się tylko górną warstwę ziemi. Zakurzone liście czyści się wilgotną szmatką. Można je rozmnażać przez podział, ukorzenianie odrostów korzeniowych, lub przez ukorzenianie kawałków pnia[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-12].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-04-25].
  3. 3,0 3,1 zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-03-08].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Yucca (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-05-15].
  6. 6,0 6,1 Dawid Longman: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Warszawa: PWR i L, 1997. ISBN 83-09-01559-3.