Julian z Eklanum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Julian z Eklanum (V/VI wiek) – biskup, wczesnochrześcijański pisarz łaciński, uczeń Pelagiusza i gorliwy propagator jego nauczania.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Odebrał staranne wykształcenie w klasycznej retoryce. Na przełomie lat 415/416 został biskupem Eklanum w Italii. W roku 418 wraz z innymi biskupami italijskimi odmówił podpisania dokumentu papieża Zozyma, tzw. Listu-wezwania (list Traktoria), potępiającego pelagianizm. W roku 419 został złożony z urzędu i udał się na zesłanie na Wschód, gdzie zajmował się egzegezą i polemiką z poglądami Augustyna z Hippony. W 429 r. przebywał razem z Celestiuszem i innymi biskupami, usuniętymi ze swych diecezji za poglądy pelagiańskie, w Konstantynopolu u patriarchy Nestoriusza. Patriarcha nie podzielał poglądów pelagian na temat przekazywania grzechu pierworodnego, jednak okazał im gościnę. Niestety życzliwość i gościnność Nestoriusza obróciła się przeciw nim. Jego poglądy na temat Theotokos, które wyrażał w polemice z Cyrylem Aleksandryjskim zostały dwa lata później potępione na Soborze Efeskim, a wraz z nimi także poglądy pelagian. W ostatnim okresie swojego życia Julian przebywał w południowej Galii. Zmarł przed 455 rokiem.

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Julian postrzegał naturę ludzką jako doskonałe dzieło Boga. Człowiek degeneruje się jedynie poprzez własne grzechy. To czy będzie święty, czy grzeszny, zależy od jego woli. Natura bowiem ludzka, wraz z wszystkimi władzami, jest dobra – taka, jak i Adama i Ewy. Człowiek może pokierować energiami, które ma sobie, w sposób moralny, albo niemoralny. Różne pożądliwości zmysłowe, np. pragnienie jedzenia czy pożądliwość erotyczna, były dla niego naturalnymi siłami świadczącymi o żywotności i męskości człowieka i nie różniły się niczym od tych sił życiowych, fizycznych i psychicznych, które mieli pierwsi rodzice w raju[1]. Julian, bowiem jak i inni pelagianie, sprzeciwiał się prawdzie o dziedziczności grzechu pierworodnego – grzech Adama i Ewy wpłynął negatywnie jedynie na ich własną naturę, nie dotknął zaś ich potomstwa, które urodziło się jako doskonałe dzieło Boże[2].

Pisma[edytuj | edytuj kod]

Zachowały się dość duże fragmenty pism polemicznych skierowanych przeciw Augustynowi. Są to:

  • Ad Turbantium
  • Ad Florum.

Spośród dzieł egzegetycznych przypisuje się Julianowi:

  • Komentarz do proroków mniejszych
  • Komentarz do Księgi Hioba.

Natomiast przypisywany mu Komentarz do Psalmów jest przekładem na język łaciński dzieła Teodora z Mopswestii.

W mniejszych fragmentach zachowały się listy do Augustyna i fragmenty polemik z nim, które Biskup Hippony obszernie cytował w swoich dwóch dziełach bezpośrednio adresowanych do Juliana:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wincenty Myszor, Julian z Eklanum, [w:] César Vidal Manzanares, Pisarze wczesnochrześcijańscy I-VII w., wyd. Verbinum, Warszawa 2001.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Por. Przeciw Julianowi, V,15.58; PL 44, 816
  2. Augustyn cytuje Juliana in extenso: Albowiem gdy prawda przeciw manichejczykom woła, że rzeczy złe nie mogą powstać inaczej jak tylko z dobrych, czy ty razem z nimi nie odpowiadasz głośno, stając po ich stronie: «dzieło diabła nie może przeniknąć w dzieło Boże. Nie może korzeń zła umiejscowić się w darze Bożym. Natura rzeczy nie pozwala, aby zło z dobra wynikło albo ze sprawiedliwego coś stało się nieprawym. Nie rodzą się grzechy z tego, co wolne jest od grzechu. Z tego dzieła, które czyste jest od winy, wina narodzić się nie może» (Przeciw Julianowi, VI, 21.67; PL 44, 864. Por. tamże, I, 8.37 i 39 oraz 8.41-9,44; PL 44, 668-672; tamże, V, 16, 59-64; PL 44, 816-819).