Julius Dinder

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Julius Dinder
Prymas Polski
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1830
Reszel
Data i miejsce śmierci 30 maja 1890
Poznań
Arcybiskup metropolita poznański i gnieźnieński
Okres sprawowania 1886–1890
Prymas Polski
Okres sprawowania 1886–1890
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 8 czerwca 1859
Sakra biskupia 30 maja 1886
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 30 maja 1886
Konsekrator Robert III Herzog

Julius Dinder (ur. 9 marca 1830 w Reszlu, zm. 30 maja 1890 w Poznaniu) – niemiecki biskup rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita poznański i gnieźnieński oraz prymas Polski w latach 1886–1890.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Teologii uczył się w Lycaeum Hosianum w Braniewie. 8 czerwca 1856 otrzymał święcenia kapłańskie i został wikariuszem w Biskupcu, a następnie proboszczem w Gryźlinach. Pracując wśród warmińskich katolików, z których większość była Polakami, w pewnym stopniu opanował język polski. W 1868 został proboszczem w jednej z królewieckich parafii[potrzebne źródło]. Następnie został powołany na dziekana dekanatu sambijskiego, oraz honorowego kanonika warmińskiego.

27 lutego 1886 został niespodziewanie, jako pierwszy od średniowiecza nie-Polak, powołany na urzędy arcybiskupa metropolity poznańskiego i gnieźnieńskiego. Nominację tę zawdzięczał kanclerzowi Ottonowi von Bismarckowi, który sprzeciwiał się obsadzeniu tych archidiecezji Polakami, oraz uległości papieża Leona XIII, który postanowił nie zaostrzać konfliktu z Cesarstwem Niemieckim.

W planach Bismarcka Dinder miał stać się jego współpracownikiem w dziele germanizacji[1]. W rzeczywistości postawa arcybiskupa była pełna sprzeczności. Musiał godzić oczekiwania wrogo nastawionego do katolików kanclerza ze zdecydowaną postawą wiernych i duchowieństwa obu diecezji. Z jednej strony wprowadził do obu kapituł kilku niemieckich duchownych, a w 1887 nie sprzeciwił się usunięciu z religii języka polskiego, z drugiej zaś na swojego biskupa pomocniczego w Gnieźnie powołał Józefa Cybichowskiego, a na wikariuszy generalnych Edwarda Likowskiego w Poznaniu i Jana Korytkowskiego w Gnieźnie. Starał się także o cofnięcie represji z okresu Kulturkampfu, odtwarzając oba konsystorze i odzyskując majątki oraz archiwa obu archidiecezji.

„Kurier Poznański” napisał we wspomnieniu pośmiertnym: „wszystko, co zrobił, tchnęło w pierwszej linii poczuciem sprawiedliwości i pewnej życzliwości, która jednała mu serca i umysły”[2].

Przypisy

  1. J. Kozłowski: Wielkopolska pod zaborem pruskim w latach 1815–1918. Poznań: 2004, s. 203.
  2. M. Kosman: Między ołtarzem a tronem. Poznań: G&P, 2000. ISBN 83-7272-017-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kozłowski J.: Wielkopolska pod zaborem pruskim w latach 1815–1918. Poznań: 2004. ISBN 83-7177-228-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]