Julius Dorpmüller

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Julius Dorpmüller (1939)

Julius Heinrich Dorpmüller (ur. 24 lipca 1869 w Elberfeld - zm. 5 lipca 1945 w Malente) był prezesem Niemieckich Kolei Państwowych (Deutsche Reichsbahn-Gesellschaft) w latach 1926-45 oraz ministrem transportu Niemiec w latach 1937-45.

Dorpmüller był synem inżyniera projektanta kolei. W latach 1889-93 studiował konstrukcję kolei oraz dróg. Po ukończeniu uczelni w roku 1898 Dorpmüller pracował w pruskiej państwowej administracji kolejowej. W roku 1907 zrezygnował z kierownictwa w biurze technicznym i przeniósł się do pracy nad koleją Schantung w kolonii Qingdao. W roku 1908 został głównym inżynierem niemieckiego odcinka nowej chińskiej kolei państwowej Tianjin-Pukou. Z powodu wypowiedzenia Niemcom wojny przez Chiny, wrócił do ojczyzny w roku 1918 w charakterze uchodźcy, przemierzając po drodze Mandżurię, Syberię oraz Rosję. Uczestniczył w zarządzaniu radzieckimi kolejami transkaukaskimi. W roku 1919 został szefem wydziału Deutsche Reichseisenbahnen w okręgu szczecińskim. Od roku 1922 do 30 września 1924 roku pełnił funkcję prezesa oddziału Niemieckich Kolei Państwowych w okręgu opolskim, natomiast w okresie od 1 października 1924 do roku 1925 był prezesem oddziału w Zagłębiu Ruhry. Ze względu na znaczne doświadczenie w obsłudze kolei lekkich, Dorpmüller był konsultantem w planie Dawesa. W roku 1925 Rada Nadzorcza Niemieckich Kolei Państwowych stworzyła stanowisko stałego zastępcy głównego kierownika (szefa kolei) ze względu na poważną chorobę głównego zarządcy, Rudolfa Oesera. Dorpmüller objął to stanowisko 3 lipca 1925 roku. W grudniu 1925 roku uniwersytet RWTH w Akwizgranie (Nadreńsko-Westfalijski Uniwersytet Techniczny) w uznaniu zasług uhonorował go doktoratem w dziedzinie inżynierii. 3 czerwca 1926 roku, w dniu śmierci Rudolfa Oesera, Dorpmüller został wybrany przez Radę Nadzorczą na stanowisko głównego kierownika. 18 października 1926 roku jego nominację zatwierdził prezydent Niemiec. 2 lutego 1937 roku Dorpmüller otrzymał urząd ministra transportu. 11 lipca 1939 roku ustanowiono "prawo dot. Niemieckich Kolei Państwowych". Jednocześnie zatwierdzono obsadzenie Dorpmüllera na stanowiskach ministra transportu i głównego kierownika Niemieckich Kolei Państwowych. Utrzymał stanowisko w ministerstwie aż do powołania rządu we Flensburgu w roku 1945. Po wojnie Brytyjczycy poprosili Dorpmüllera o kierowanie odbudową niemieckich kolei. Wraz ze swoim zastępcą, Albertem Ganzenmuellerem, udał się on w podróż lotniczą do Chesnay w Paryżu, gdzie wziął udział w negocjacjach związanych z reorganizacją niemieckiego transportu. Amerykański generał Carl Gray doradzał Dwightowi Eisenhowerowi pozostawienie Dorpmüllera na stanowisku ministra. Gray motywował swoją rekomendację wybitną wiedzą fachową Dorpmüllera oraz doniesieniami tajnych służb, które stwierdziły, że Dorpmüller nie należał nigdy do aktywistów ani sympatyków ruchu nazistowskiego. Dorpmüller powrócił do Malente 13 czerwca 1945 i stamtąd udzielał rad odnośnie odbudowy kolei. Pracę utrudniała mu poważna choroba - cierpiał na raka. 23 czerwca 1945 Dorpmüller przeszedł operację. Okazało się, że jego układ pokarmowy jest poważnie uszkodzony i że jego życie dobiega końca. Niemniej jednak w dalszym ciągu uczestniczył w oficjalnych spotkaniach.

Dorpmüller zmarł 5 lipca 1945. Został pochowany w Malente.

Po śmierci[edytuj | edytuj kod]

Według listu, który w październiku 1949 komisja denazyfikacyjna w Lubece przekazała siostrze Dorpmüllera, Marii, ciążył na nim zarzut V kategorii. Na liście honorowej uniwersytetu w Akwizgranie z roku 1995 był on wymieniony jako doktor honoris causa (w roku 1925) oraz honorowy senator (w roku 1939), jednak bez dalszych szczegółów. W Muzeum Transportu w Norymberdze oraz w "Hali Dorpmüllera" na głównej stacji kolejowej w Hanowerze znajdowały się popiersia Dorpmüllera. Usunięto je w roku 1985 w związku z przygotowaniami do obchodów 150 rocznicy budowy kolei w Niemczech. W głównym biurze kolei w Essen znajdowała się niegdyś "Sala Dorpmüllera". W roku 1985 przemianowano ją na "małą salę konferencyjną". Przechowywane tam popiersie byłego ministra również zostało usunięte. Drogi w Wuppertalu, Minden i Hameln, noszące nazwisko Dorpmüllera także przemianowano. We wrześniu 1994 Niemieckie Koleje Państwowe otrzymały z Ratingen zażalenie, jakoby grób Dorpmüllera zaniedbywano. W odpowiedzi Rada Nadzorcza z Hamburga stwierdziła, że zgodnie z decyzją komitetu wykonawczego Niemieckich Federalnych Kolei miała ona obowiązek opiekować się grobem Dorpmüllera wyłącznie do końca roku 1995. W 1995 nieznany mieszkaniec Hamburga uprzątnął grób i odnowił go na własny koszt.

Aktualnie historycy badają rolę, jaką niemieckie koleje odegrały w trakcie zbrodni Holocaustu.

Tytuły i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1925 - Doktorat inżynierii Uniwersytetu Technicznego w Akwizgranie
  • 1934 - złoty medal Pruskiej Akademii Przemysłu Budowlanego
  • 1939 - Orzeł Rzeszy Niemieckiej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wyciąg z "Kolei Państwowych do roku 1945" z archiwów federalnych (po niemiecku)