Julius Fromm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Julius Fromm (ur. 4 marca 1883 w Koninie, zm. 12 maja 1945 w Londynie) – niemiecki chemik (z pochodzenia polski Żyd), wynalazca technologii produkcji prezerwatyw z ciekłej gumy (lateksu).

Julius Fromm urodził się w ubogiej żydowskiej rodzinie Sary i Barucha Fromm. Był najstarszym z szóstki rodzeństwa. Z powodów ekonomicznych cała rodzina w 1893 roku wyemigrowała do Niemiec, gdzie utrzymywali się z ręcznej produkcji papierosów. W 1906 roku po śmierci ojca i brata, Julius Fromm był zmuszony zająć się utrzymaniem całej rodziny. Ożenił się w 1906 roku a w 1912 roku, po skończeniu wieczorowych kursów chemii otworzył zakład Fromm Act Gummiwerke Company Ltd. - produkcja i sprzedaż perfum i wyrobów gumowych dla firm. W 1916 wykorzystując zmiany w seksualności Europy i bardzo liberalne podejście do tych spraw w Niemczech wynalazł i opatentował sposób produkcji nowoczesnej bezszwowej lateksowej prezerwatywy. Dotychczasowe prezerwatywy wykonywane były z jelit zwierzęcych, pęcherzy ryb i grubych gum. Lateks do ich produkcji pierwszy zastosował pod koniec XIX wieku Charles Goodyear, były to jednak produkty wykonane z grubej gumy i ze szwami[1], dlatego patent Fromma został szybko doceniony i w krótkim czasie został największym dostawcą prezerwatyw dla armii niemieckiej. Mimo klęski Niemiec w 1918 roku awans Fromma do wiodących producentów prezerwatyw nie został zatrzymany. Pierwszą fabrykę otworzył w 1922 roku. Ruszyła wtedy masowa produkcja prezerwatyw Fromm Acts. Nazwa ta stała się w krótkim czasie synonimem prezerwatywy. Naraził się tym przy okazji katolickim biskupom w Niemczech protestującym przeciwko wszystkim środkom zapobiegającym ciąży. Po wiekach prowizorycznej antykoncepcji prezerwatywy Fromm Acts sprzedawały się - mimo zakazu reklamy - bardzo dobrze. Dopiero w latach 30 XX w. mógł reklamować swój wyrób hasłem Die Konkurrenz platzt - Konkurencja pęka. Zapotrzebowanie na tanie środki planowania rodziny było wtedy spore. Dzięki jego wynalazkowi miliony Niemców poznały sposób na ochronę przed chorobami wenerycznymi, a także na regulację urodzeń. Fromm poszerzył asortyment produkując prezerwatywy w różnych kolorach. Sprzedaż zwiększył też za pomocą automatów. W 1926 roku firma Fromma posiadała przedstawicielstwa na całym świecie - od Antwerpii do Reykjaviku aż po Auckland. W 1931 roku Fromm sprzedawał ich ok. 50 mln rocznie. Gdy do władzy w Niemczech doszli naziści Fromm początkowo ignorował zagrożenie, ufny że w ochronie dobrze prosperującego interesu pomogą mu dwaj niemieccy dyrektorzy jego przedsiębiorstwa Berthold Viert i Karl Lewis, którzy byli członkami NSDAP. Mimo tego w 1934 roku w obawie przed nazistami uciekł do Francji jego najstarszy syn Maks. W 1938 roku hitlerowcy zmusili Fromma do sprzedaży swojego przedsiębiorstwa za sumę 116 000 marek matce chrzestnej Hermanna Göringa, Elizabeth von Epenstein, w ramach tzw. aryzacji. Julius Fromm wraz z częścią rodziny uciekł do Anglii. W Niemczech został jego brat i dwie siostry, którzy zginęli w obozie zagłady Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Julius Fromm zmarł na atak serca w Londynie. Rodzina Fromma nigdy swojego majątku nie odzyskała. Najpierw ich żądania odrzucał ZSRR, pod którego okupacją znalazły się te tereny, a potem sądy odrzuciły pozwy, powołując się na akt sprzedania firmy rodzinie Göringa, a nie zabranie jej przez nazistów. Fabryki, które zostały po stronie Niemiec wschodnich znacjonalizowano w 1949 roku. Syn Juliusa Fromma, Herbert, odkupił od kuzyna Göringa prawa do marki Fromm Acts. Licencję tę do dzisiaj wykorzystuje do produkcji prezerwatyw Billy Boy[2] przedsiębiorstwo Mapa GmbH w Zeven.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Götz Aly, Michael Sontheimer: How Julius Fromm's Condom Empire Fell To The Nazis. New York: Other Press, 2009. ISBN 978-1590512968. (ang.)

Przypisy