Juliusz Łukasiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Juliusz Łukasiewicz

Juliusz Łukasiewicz (ur. 6 maja 1892 w Żytomierzu, zm. 6 kwietnia 1951 w Waszyngtonie) - polski dyplomata, ambasador, ojciec Juliusza.

Związany z obozem piłsudczyków. Od 1914 roku w Polskiej Organizacji Bojowej. Po utworzeniu Polskiej Komisji Likwidacyjnej do spraw Królestwa Polskiego był sekretarzem osobistym prezesa Komisji Aleksandra Lednickiego, a następnie pierwszym sekretarzem Przedstawicielstwa Rady Regencyjnej w Moskwie, wolnomularz.[1]

Po odzyskaniu niepodległości, w MSZ RP od 1 stycznia 1919. Jako znawca spraw rosyjskich pracował do roku 1921 w Wydziale Wschodnim MSZ, przez rok przebywał w Poselstwie RP w Paryżu, po czym wrócił do Wydziału Wschodniego na stanowisko jego naczelnika ( był nim w latach 19221926). W latach 19261929 poseł w Rydze, w latach 19311932 w Wiedniu, w okresie 19331934 poseł w Moskwie, następnie od roku 1934 do 1936 ambasador polski w Moskwie (po wzajemnym podniesieniu rangi placówek do szczebla ambasad przez Polskę i ZSRR). Od 20 lipca 1936 – do 7 listopada 1939 ambasador Rzeczypospolitej w Paryżu.

Po ataku Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 r. bardzo energicznie domagał się od francuskich władz cywilnych i wojskowych wypełnienia zobowiązań sojuszniczych Francji wobec Polski określonych traktatowo i potwierdzonych ratyfikowaną na początku września 1939 konwencją wojskową.

Po utworzeniu na emigracji w Paryżu rządu Władysława Sikorskiego strona francuska wymusiła dymisję Łukasiewicza z funkcji ambasadora RP. Wyjechał do Wielkiej Brytanii, niedopuszczany do służby publicznej przez otoczenie gen. Sikorskiego.

Kontynuował ostrą opozycję wobec rządu Sikorskiego. Po klęsce Francji (1940) był w lipcu 1940 r w Londynie autorem listu do prezydenta Władysława Raczkiewicza, w którym zarzucał generałowi Sikorskiemu wysłanie memoriału Stefana Litauera o utworzeniu 300-tysięcznej armii polskiej u boku ZSRR, zaprzepaszczenie jednostek Armii Polskiej we Francji, utraty złota Banku Polskiego, a także objęcie dwóch stanowisk – Prezesa Rady Ministrów i Naczelnego Wodza – w wyniku czego nie mógł wykonywać obowiązków państwowych. Memoriał Łukasiewicza był główną przyczyną przejściowego kryzysu rządowego w Rządzie RP na uchodźstwie, gdy prezydent udzielił dymisji gen. Sikorskiemu z funkcji premiera, lecz pod naciskiem grupy oficerów polskich oraz nieudanej próby powołania rządu przez Augusta Zaleskiego, powołał ponownie Sikorskiego na to stanowisko.

Po II wojnie światowej Łukasiewicz był wiceprezesem Instytutu Badań Międzynarodowych w Londynie (1947-1950), działaczem Zespołu Piłsudczyków i Ligi Niepodległości Polski. Od września 1950 roku przebywał w Stanach Zjednoczonych. Zmarł śmiercią samobójczą.

Został odznaczony m.in. estońskim Krzyżem Wolności II klasy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Łukasiewicz J.: Dyplomata w Paryżu, 1936-1939: wspomnienia i dokumenty Juliusza Łukasiewicza, ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej, wyd. rozszerz. oprac. Wacław Jędrzejewicz i Henryk Bułhak. Londyn 1989 Wyd. Polska Fundacja Kulturalna, ISBN 0-85065-169-7; wyd. 1 krajowe Dyplomata w Paryżu Warszawa 1995 Wyd. Warszawska Oficyna Wydawnicza Gryf i Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, ISBN 83-85209-43-3
  • Drymmer W. T.: W służbie Polski, Warszawska Oficyna Wydawnicza "Gryf", Instytut Historii PAN, Warszawa 1998

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Cezary Leżeński, Legiony to braterska nuta... czyli od Legionów do masonów, Wolnomularz Polski, nr 40, listopad-grudzień 2003, s. 15.