Konstanty Julian Ordon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Juliusz Konstanty Ordon)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Konstanty Julian Ordon
Konstanty Julian Ordon
Data i miejsce urodzenia 15 października 1810
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 maja 1887
Florencja (Włochy)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Konstanty Julian Ordon[1] (ur. 15 października 1810 w Warszawie[2], zm. 4 maja 1887 we Florencji) – oficer wojska polskiego, powstaniec listopadowy, ewangelik.

Był jednym z czterech synów Karola Franciszka Ordona (1780-1848), rewizora komory celnej w Warszawie i Małgorzaty z Naimskich (zm. 1829[3]), ewangelików.

W czasie powstania listopadowego, podczas obrony Warszawy, dowodził baterią artylerii w reducie nr 54, która została wysadzona w powietrze 6 września 1831. W wierszu Reduta Ordona jego rzekomą śmierć opisał Adam Mickiewicz, mimo że podczas wybuchu Ordon został jedynie mocno poparzony. Ordon walczył przedtem w bitwach pod Ostrołęką i Olszynką Grochowską i otrzymał Srebrny Krzyż Virtuti Militari 6 czerwca 1831[4] po bitwie pod Ostrołęką. Także jego brat Emil Ordon, później rejent w Kaliszu, brał udział w powstaniu listopadowym.

Od 1833 przebywał w Dreźnie, następnie osiadł w Szkocji. Około 1840 wstąpił do wolnomularstwa angielskiego, a w październiku 1847 do polskiej loży narodowej w Londynie. Związał się z Towarzystwem Demokratycznym Polskim. W 1848 wyjechał do Mediolanu, chcąc wstąpić do legionu Mickiewicza. Źle przyjęty, ostatecznie znalazł się w Legii Lombardzkiej.

Grobowiec Ordona na Cmentarzu Łyczakowskim, wyk. Julian Markowski

W październiku 1848 wstąpił do armii sardyńskiej, gdzie służył do 1855. Jesienią 1856 wyjechał do Francji i osiadł w Paryżu. W 1858 otrzymał posadę profesora języków nowożytnych w Kolegium Rządowym w Meaux. Od 1860 w oddziałach Giuseppe Garibaldiego, następnie w armii włoskiej do 1867. Po samobójczej śmierci we Florencji jego zwłoki sprowadzono do Lwowa (władze rosyjskie nie zezwoliły na pochówek w grobie rodzinnym na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie, al. 2 nr 45). Tam dokonano spalenia zwłok według ostatniej woli Ordona i uroczyście pochowano jego prochy na Cmentarzu Łyczakowskim, w Alei Zasłużonych.

Przypisy

  1. Imię Ordona jest czasami podawane błędnie jako Juliusz. Metryka chrztu Ordona jest nieznana. Zachował się dokument w aktach cywilnych II Cyrkułu miasta Warszawy nr 83/1810 poświadczający ślub jego rodziców, którzy zeznali, że posiadają już ze sobą dwoje nieślubnych dzieci, w tym Konstantego Juliana, natomiast w zachowanym akcie zgonu matki Ordona wymieniany jest jako jedno z czworo dzieci w brzmieniu „pozostawiwszy [...] dzieci czworo: Emiliana, Konstantyna, Józefa i Ludwikę”. W dorosłym życiu Ordon podpisywał się w odwróconym szyku imion jako Julian Konstanty, na co są liczne dokumenty. Artur Nadolski sugeruje, że ta odwrócona kolejność imion mogła być przykładem ówczesnej praktyki pomijania lub bagatelizowania imienia Konstanty z powodu imienia znienawidzonego carskiego namiestnika Królestwa Polskiego. Zob. Artur Nadolski, Ordona los tragiczny, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2013, s. 16-19. Również na obelisku na grobowcu Ordona na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie widnieje napis w szyku: Julian Konstanty Ordon.
  2. Data z dokumentu poświadczającego ślub rodziców, za: Artur Nadolski, Ordona los tragiczny, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2013, s. 17.
  3. akt zgonu Małgorzaty Naiemskiej (pol.). W: Akta urodzeń, małżeństw i zgonów [on-line]. szukajwarchiwach.pl, 1829. [dostęp 2013-10-04].
  4. Kawalerowie Orderu Virtuti Militari (pol.). [dostęp 2013-10-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Artur Nadolski, Ordona los tragiczny, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2013.
  • Eugeniusz Szulc, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie, Warszawa 1989.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]