Juliusz Nowina-Sokolnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Juliusz Nowina Sokolnicki
Nowina
Nowina
Data urodzenia 16 grudnia 1920
Miejsce urodzenia Pińsk
Data śmierci 17 sierpnia 2009
Miejsce śmierci Colchester
Rodzina Sokolniccy
Rodzice Antoni Franciszek Emil Sokolnicki h. Nowina
Irena Skirmuntt h. Dąb
Małżeństwo 1-Anna Nowak, 2-Tatiana Danuta Kotlińska, 3-Florence Amelia Rosling, 4-Joyce Teresa George Norton, 5-Elizabeth Mary Mayall, 6-Margaret Docherty, 7-Avril Dalgleish
Rezolucja Prezesów Kół PSZ w sprawie Sokolnickiego, Londyn 13 maja 1978

Juliusz Nowina-Sokolnicki (ur. 16 grudnia 1920 w Pińsku, zm. 17 sierpnia 2009 w Colchester[1]) – polski polityk emigracyjny, obywatel brytyjski[2]samozwaniec[3] przedstawiający się jako legalny Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie w latach 1972–1990.

Działalność emigracyjna[edytuj | edytuj kod]

1951 działacz piłsudczykowskiej Ligi Niepodległości Polski, 1954 współorganizator Konwentu Walki o Niepodległość[4]. W latach 1955-56 nawiązał krótkotrwały kontakt z wywiadem PRL, aby jak twierdził "rozpracować działalność służb reżymowych w środowiskach emigracyjnych". Po kilku spotkaniach zgłosił się do Scotland Yardu gdzie przekazał posiadane informacje w efekcie czego funkcjonariusz PRL-owskiego wywiadu został uznany za personę non grata[5] W 1958 współzałożyciel Związku Obrony Polskich Ziem Zachodnich, członek zarządów Związku Ziem Wschodnich[6]. Juliusz Nowina-Sokolnicki, pełniący na emigracji szereg urzędów ministerialnych (m.in. informacji), będąc związany z tą jej częścią, która zwalczała Radę Trzech, 8 kwietnia 1972, wykorzystując fakt śmierci prezydenta RP na Uchodźstwie Augusta Zaleskiego, rozesłał fotokopie dokumentu stwierdzającego, że jest on wyznaczonym następcą przez zmarłego prezydenta Zaleskiego, powołując się na dokument nominacji na następcę prezydenta RP na Uchodźstwie z 22 września 1971[7]. Autentyczność dokumentu była kwestionowana przez zwolenników prezydentury Ostrowskiego i środowiska związane z Radą Trzech, nie został on jednak nigdy poddany profesjonalnej analizie[8]. Przedstawiając się jako Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie „zdymisjonował” w grudniu 1972 premiera rządu polskiego na uchodźstwie Alfreda Urbańskiego, powołanego przez prezydenta Stanisława Ostrowskiego i powołał własny „gabinet” kierowany przez nieznanego na emigracji pułkownika Sergiusza Pawła Ursyna-Szantyra.

Samozwańczy Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie[edytuj | edytuj kod]

Działał jako Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie równolegle z rzeczywistymi prezydentami Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie[9] do 1990. Przed wyborami prezydenckimi w 1990 podjął próbę przekazania władzy "osobie, która w wyniku wolnych wyborów w kraju obejmie urząd Prezydenta RP". Podpisany w tej sprawie dokument został przekazany do Trybunału Konstytucyjnego. W niedługi czas później, w odpowiedzi na działania Sokolnickiego, Ryszard Kaczorowski ogłosił chęć przekazania Lechowi Wałęsie „insygniów władzy prezydenckiej”[10]. Prezes Trybunału Konstytucyjnego prof Mieczysław Tyczka odpowiedział Sokolnickiemu, że nie ma kompetencji do rozpatrzenia tej sprawy, a cała akcja nie została uznana przez polski rząd. Oficjalnie uznano linię sukcesji prezydenckiej od Ryszarda Kaczorowskiego[11].

Jako samozwaniec Sokolnicki tworzył własne „rządy polskie”, własnych „premierów” i „ministrów” działających równolegle z rządami polskimi na uchodźstwie. „Ministrem” w „gabinecie” popieranym przez Juliusza Nowinę-Sokolnickiego był ksiądz prałat Henryk Jankowski z Gdańska. Został on powołany w czerwcu 1989 na ministra stanu w „rządzie” Jana Alfreda Łokcikowskiego tytułowanego „generałem broni”.

19 stycznia 1983 Sokolnicki ogłosił „dekret”, w którym przetworzył Order Polonia Restituta w „zakon rycerski Rzeczypospolitej Polskiej” (Order of Chivalry of the Republic of Poland)[12], twierdząc że „istniał od stuleci” i nadając jego posiadaczom prawo używania tytułu Sir przed nazwiskiem.

W 1982 Juliusz Nowina-Sokolnicki powołał do życia honorową jednostkę militarną emigracji polskiej, nadając jej nazwę „Polska Niezależna Brygada Rezerwy”[13]. Korzystając z okazji istnienia takiej jednostki, Sokolnicki nadawał liczne tytuły oficerskie i generalskie. W 2008 formacja ta w dalszym ciągu prowadziła działalność (choć w 2010r. uniezależniła się od Sokolnickiego stając się naprawdę „Niezależną”[potrzebne źródło]).

W sierpniu 1992 otrzymał Medal Zasługi stanu Karolina[14].

„Rządy” powołane przez Juliusza Nowinę-Sokolnickiego[edytuj | edytuj kod]

  • I rząd Sergiusza Ursyn-Szantyra od 30 grudnia 1972 do 5 marca 1973
  • II rząd Sergiusza Ursyn-Szantyra od 10 marca 1973 do 3 września 1974
  • III rząd Sergiusza Ursyn-Szantyra od 27 września 1974 do 18 stycznia 1976
  • rząd Zenona Janasiaka od 10 lutego 1976 do 4 kwietnia 1978
  • rząd Ryszarda Józefa Zawiszy od 26 kwietnia 1978 do 10 maja 1979
  • rząd Stanisława Zięby od 10 maja 1978 do 3 maja 1980
  • rząd Jana Zygmunta Sobolewskiego od 28 maja 1980 do 17 lutego 1981
  • I rząd Jana Libronta od 14 marca 1981 do 9 listopada 1983
  • II rząd Jana Libronta od 11 listopada 1983 do 1 czerwca 1984
  • III rząd Jana Libronta od 27 czerwca 1984 do 14 września 1985
  • I rząd Jana Alfreda Chanerley-Łokcikowskiego od 11 listopada 1985 do 17 czerwca 1989
  • II rząd Jana Alfreda Chanerley-Łokcikowskiego od 18 czerwca 1989 do 5 lutego 1990
  • III Rząd Jana Alfreda Chanerley-Łokcikowskiego od 10 lutego 1990 do 22 grudnia 1990

„Rządy” te jako powołane poza strukturą legalną władz konstytucyjnych RP nie były szerzej uznawane, jako de iure i de facto ośrodki władzy konstytucyjnej RP na uchodźstwie. Nie znalazły większego uznania ani w kręgach niepodległościowo-emigracyjnych, ani w strukturach niepodległościowo-opozycyjnych w kraju.

Nominacje generalskie[edytuj | edytuj kod]

Wykaz oficerów, podchorążych i podoficerów mianowanych przez Juliusza Nowina-Sokolnickiego na stopnie „generaskie” i „admiralskie” w okresie od 1 grudnia 1972 roku do 22 grudnia 1990 roku:

Odezwa generałów: Zygmunta Bohusza-Szyszko, Bronisława Ducha i Stanisława Maczka, Londyn 21 kwietnia 1977 roku
  1. gen. bryg. Mieczysław Boruta-Spiechowicz - „generał dywizji” (15 sierpnia 1973),
  2. gen. bryg. Roman Abraham - „generał dywizji” (15 sierpnia 1973),
  3. gen. bryg. Juliusz Drapella - „generał dywizji” (pośmiertnie 20 lutego 1978 ze starszeństwem z 1 stycznia 1945),
  4. płk dypl. Gwido Kawiński - „generał brygady” (pośmiertnie 20 lutego 1978 ze starszeństwem z 1 stycznia 1945),
  5. gen. bryg. Kazimierz Tumidajski - „generał dywizji” (pośmiertnie 11 listopada 1990),
  6. płk dypl. Adam Świtalski ps. „Dąbrowa” - „generał dywizji” (pośmiertnie 11 listopada 1990),
  7. płk Aleksander Tyszkiewicz ps. „Góral” (1919-1995) „generał brygady” (11 listopada 1990),
  8. płk pil. Tomasz Rzyski (1917-1976) - „generał brygady” (19 marca 1975),
  9. ks. prałat Henryk Jankowski - „kontradmirał” (3 maja 1988),
  10. Sergiusz Ursyn-Szantyr - „generał brygady” (19 marca 1975),
  11. płk art. Wacław Szalewicz - „generał brygady” (3 maja 1977),
  12. płk Antoni Pajdo - „generał brygady” (3 maja 1977),
  13. Józef Kuraś - „generał brygady” i „generał dywizji”,
  14. Stanisław Sojczyński - „generał dywizji”,
  15. ppłk Juliusz Nowina-Sokolnicki - „generał brygady” (15 sierpnia 1978),
  16. Jan Alfred Łokcikowski - „generał broni” (11 listopada 1990),
  17. płk Leopold Stanclik - „generał brygady” (15 sierpnia 1978), „generał dywizji” (11 listopada 1984), „generał broni” (11 listopada 1990),
  18. płk Tadeusz Kozioł-Poklewski - „generał brygady” (11 listopada 1979), „generał broni” (11 listopada 1990),
  19. płk Mikołaj Antonowicz - „generał brygady”,
  20. dr Kazimierz de Vautour-Sienkiewicz - „generał broni” (11 listopada 1979),
  21. mec. Tadeusz Jagoszewski - „generał dywizji” (11 listopada 1979),
  22. Mieczysław Wachowski - „generał brygady”,
  23. Bernard Witucki - „generał dywizji” (3 maja 1976), „generał broni”,
  24. Władysław Frączek - „generał brygady”,
  25. ppłk Zbigniew Dymiński ps. „Grot” (1924-2013) - „generał brygady” (15 sierpnia 1990),
  26. „płk” Henryk Jasiecki ps. „Śmigły” - „generał brygady” (15 sierpnia 1990),
  27. Jan Piwnik - „generał brygady”,
  28. Stanisław Kasznica - „generał brygady” i „generał dywizji”,
  29. płk Mieczysław Wariwoda - „generał brygady” (1 stycznia 1978), „generał dywizji” (15 sierpnia 1988) i „generał broni” (11 listopada 1989),
  30. Antoni Zdrojewski - „generał broni” i „marszałek Polski” (3 maja 1979)[15].

21 kwietnia 1977 roku generałowie dywizji: Zygmunt Szyszko-Bohusz, Bronisław Duch i Stanisław Maczek wystosowali apel do żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, w którym odnieśli się do nominacji oficerskich Juliusza Nowina-Sokolnickiego i stwierdzili, że „działalność ta prowadzi do rozbicia naszych szeregów i do ośmieszania pięknych tradycji naszego wojska. Dlatego też przestrzegamy Was, Żołnierze PSZ, jak i całą emigrację, przed rozbijacką robotą p. Sokolnickiego, podobną do roboty, prowadzonej od lat przez reżymowych agentów komunistycznych” (zob foto).

Samozwańcze tytuły arystokratyczne, zakonne i kościelne[edytuj | edytuj kod]

W 1979 Juliusz Nowina-Sokolnicki jako samozwańczy Prezydent Wolnej Polski ogłosił reaktywowanie historycznego Orderu Świętego Stanisława i włączenie go do systemu odznaczeń państwowych. Przed przekazaniem władzy prezydenckiej podpisał dekret o wyłączeniu go z sytemu odznaczeń państwowych i ustanowieniu suwerennego orderu na wzór kawalerów maltańskich. Po 1990 uważając się samozwańczo za VIII Wielkiego Mistrza Orderu Świętego Stanisława zajął się nadawaniem tego orderu w Polsce i za granicą[16].

W latach 70. Juliusz Sokolnicki dodał do nazwiska człon "Nowina" i zaczął tytułować się polskim hrabią. W późniejszych latach używał też tytułu księcia otrzymanego od samozwańczych władców: księcia Augusta von Hohenstaufa i potwierdzonego przez samozwańczego księcia Burgundii, niejakiego Karla Friedricha von Deutschland[17].

W latach 90. XX wieku jako Przeor na Polskę Najwyższego Zakonu Rycerskiego Świątyni Jerozolimskiej (OSMTH-IFA) podjął starania na rzecz utworzenia polskiej gałęzi OSMTH. Wkrótce jednak z uwagi na niesubordynację wobec wielkiego mistrza i próbę powołania swojej własnej obediencji Templum został wykluczony z Zakonu.

Równocześnie 27 maja 1983 Juliusz Nowina-Sokolnicki został konsekrowany przez szwedzkiego Abp. Nilsa Bertila Alexandra Perssona na biskupa Apostolskiego Kościoła Episkopalnego (Apostolic Episcopal Church)[18].

Przed śmiercią wyznaczył Jana Zbigniewa Potockiego swoim następcą na urzędzie Wielkiego Mistrza Orderu Świętego Stanisława[potrzebne źródło], a 15 sierpnia 2009 również „następcą prezydenta Rzeczypospolitej”[potrzebne źródło].

Stosunki rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Sokolnicki miał siedem kolejnych żon i sześcioro dzieci z żonami:[19]

  • z Anną Nowak (1914-1943) córkę Barbarę Daromiłę ur. 1943;
  • z Florence Amelią Rosling (1926-) córki Krystynę ur.1949, Elżbietę ur. 1950, Franciszkę ur. 1952 oraz syna Antoniego Zygmunta ur. 1954;
  • z Joyce Teresą Norton (1930-) syna Michała ur. 1958.

Przypisy

  1. Wiktor Ferfecki: Zmarł samozwańczy prezydent Polski (pol.). tvp.info, 2009-08-26. [dostęp 2010-04-29].
  2. Juliusz Nowina-Sokolnicki legitymował się paszportem brytyjskim nr 304360431.
  3. Według części środowisk emigracyjnych
  4. Sokolnicki Juliusz, (w:) Who is Who w Polsce, 8 wydanie, 2009, część 2, s. 3038.
  5. N. Wójtowicz, Kryptonim „Mikron”. Bezpieka wobec Juliusza Sokolnickiego, Poznań.
  6. Sokolnicki Juliusz, (w:) Who is Who w Polsce, 8 wydanie, 2009, część 2, s. 3038.
  7. Fotografia dokumentu nominacyjnego.
  8. Tomasz Lenczewski: Juliusz Nowina-Sokolnicki. Uwagi do biografii.
  9. W latach 1972-90 linię sukcesji prezydenckiej tworzyli: Stanisław Ostrowski, Edward Raczyński, Kazimierz Sabbat i Ryszard Kaczorowski.
  10. Były to: Order Orła Białego W. Raczkiewicza i różne pieczęcie rządowe II RP, znajdujące się w siedzibie prawowitego Rządu na Wygnaniu na 43 Eaton Place w Londynie.
  11. Zob. N. Wójtowicz, Juliusz Sokolnicki – ofiara damnatio memoriae, [w:] Juliusz Nowina-Sokolnicki (1920-2009). Przyczynek do historii, red. Andrzej Szkoda, Warszawa 2012, ss. 19-25.
  12. Publikacja „rządu” Sokolnickiego, Information Bulletin of the Polish Government in Exile, January-February-March 1983, London 1983.
  13. Polish Independant Reserve Bridgade -PICTURES.
  14. [1]
  15. Jan Strzemieniewski, „Generałowie” Juliusza Nowina-Sokolnickiego 1973-1990, „Mars” Problematyka i historia wojskowości. Studia i materiały Nr 13 z 2002 roku.
  16. Wójtowicz N., Praemiando Incitat. Order Świętego Stanisława, Warszawa 2007, s. 113-129, ISBN 978-83-925702-0-2.
  17. News groups.
  18. Independent Sacramental Movement Database.
  19. Baza potomków Sejmu Wielkiego p. Minakowskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Majka, Nieznany prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Juliusz Nowina-Sokolnicki, Wyd. WERS, Poznań, 2006, ISBN 978-83-89621-41-2
  • Norbert Wójtowicz, Juliusz Sokolnicki – ofiara damnatio memoriae, [w:] Juliusz Nowina-Sokolnicki (1920-2009). Przyczynek do historii, red. Andrzej Szkoda, Warszawa 2012, ss. 19-25.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]