Juliusz Sabinus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Iulius Sabinus (zm. 78 n.e.) – galijski arystokrata z plemienia Lingonów, przyłączył się do powstania Batawów pod wodzą Juliusza Cywilisa w latach 69-70 n.e. Po klęsce powstania długo ukrywał się wraz z żoną Epponiną, co stało się popularnym wątkiem we Francji z okresu rewolucji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Juliusz Sabinus pochodził z plemienia Lingonów, które dochowywało wierności Rzymowi w poprzednich niepokojach w Galii (powstanie Florusa i Sakrowira, powstanie Windeksa). Być może do wzrostu niezadowolenia wśród Lingonów przyczyniło się odebranie części terytoriów oraz brak nadania obywatelstwa rzymskiego mimo pomocy udzielanej rzymskim armiom nad Renem[1][2][3]. Poza tym samym Sabinusem mogły kierować ambicje, gdyż wywodził swe pochodzenie od Juliusza Cezara[4][5].

Przyłączenie się Sabinusa do rewolty Cywilisa nastąpiło w okresie dużego rozprężenia dyscyliny w rzymskich wojskach nad Renem. Doszło do tego, że zdemoralizowane oddziały zamordowały w Novaesium (obecnie Neuss) swego wodza Marka Hordeoniusza Flakkusa[4]. Na tajnej naradzie w Colonia Agrippinensium (obecnie Kolonia) razem z Juliuszem Klassykusem i Juliuszem Tutorem z plemienia Trewerów próbowali przekonać inne plemiona galijskie (m.in. Ubiów i Tungrów) do współpracy i przyłączenia się do powstania Cywilisa[4].

Sabinus kazał tytułować się Cezarem[5][6], jednak jego próba nakłonienia siłą do współpracy wiernych Rzymowi Sekwanów zakończyła się porażką. Pokonany Sabinus ukrywał się przez dziewięć lat wraz ze swoją żoną Epponiną[6]. W 78 n.e. Wespazjan uwięził w Rzymie Sabinusa i Epponinę[7], a następnie po przesłuchaniu kazał stracić. Jednego z ich synów również o imieniu Sabinus wysłał do Delf, gdzie miał go spotkać Plutarch, a drugiego do Egiptu, gdzie zginął w walce[8].

Motyw Sabinusa w sztuce[edytuj | edytuj kod]

Motyw Sabinusa i Epponiny stał się popularny we Francji w okresie rewolucji i był wykorzystywany w sztuce i przedstawieniach w XVIII i XIX wieku. Powstała wtedy m.in. tragedia Éponine Michel-Paul-Gui de Chabanona (1762), opera Sabinus w pięciu aktach wystawiona po raz pierwszy 4 grudnia 1773, której kompozytorem był François-Joseph Gossec oraz obrazy Nicolasa-André Monsiau, Alexandre Menjauda i Etienne-Barthélémy Garniera. Eponina występuje też jako fikcyjna postać powieści Nędznicy (1862) Wiktora Hugo.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tacyt, Dzieje I 18.
  2. Plutarch, Galba, 18.
  3. Bartnik 2011 ↓, s. 49.
  4. 4,0 4,1 4,2 Tacyt, Dzieje IV 55.
  5. 5,0 5,1 Kasjusz Dion, Historia rzymska LXXVI 3.
  6. 6,0 6,1 Tacyt, Dzieje IV 67.
  7. Kasjusz Dion, Historia rzymska LXXVI 3.16. Imię Epponiny brzmi Pepponilla.
  8. Plutarch, Moralia. Dialog o miłości erotycznej 25. Imię Epponiny brzmi Empona.

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Agnieszka Bartnik: Powstanie Cywilisa 69-70 n.e. Zabrze - Tarnowskie Góry: Inforteditions, 2011. ISBN 978-83-89943-73-6.
  • Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 652. ISBN 83-01-03529-3.