Jurko Tiutiunnyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jurko Tiutiunnyk po aresztowaniu przez OGPU 1929
Jurko Tiutiunnyk – ostatnie zdjęcie z archiwum OGPU, 1929

Jurko Tiutiunnyk (ukr. Юрко́ Тютю́нник) (ur. 20 kwietnia 1891 w Budyszczach koło Czerkas, zm. 20 października 1930 w Moskwie) – ukraiński wojskowy w randze generała-chorążego armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, partyzant, dowodzący dwoma tzw. zimowymi pochodami armii URL (rok 1919/1920 i 1921).

Zwabiony przez OGPU (INO) na teren ZSRR (w ramach operacji specjalnej OGPU równoległej do operacji Trust) w roku 1923 (por. Boris Sawinkow), aresztowany, podpisał deklarację lojalności wobec ZSRR nie wydając nikogo ze współpracowników. Według polskich źródeł od 1923 r. był agentem OGPU. Brał udział w tworzeniu oddziałów dywersyjnych wysyłanych na terytorium Polski. Był naczelnikiem "Inostrannego Otdieła" przy GPU Prawobrzeżnej Ukrainy.

Był w latach dwudziestych XX wieku współscenarzystą filmów Aleksandra Dowżenki, aktorem i wykładowcą taktyki walk partyzanckich na Akademii Czerwonych Dowódców. Jako aktor zagrał samego siebie w filmie PKP Piłsudski kupił Petlurę (1926), przedstawiającym Petlurę jako sprzedawczyka[1]. Opublikował także w 1924 r. utwór pt. Z Polakami przeciw Ukrainie (З поляками проти Вкраїни). Aresztowany ponownie przez OGPU w roku 1929, osądzony i rozstrzelany [2] w Moskwie 20 października 1930.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Jurko Tiutiunnyk, Revolucijnaja stichja. Zimovij pochid 1919-1920 , Wydawnictwo Universum [3], Lviv 2004 , ISBN 966-666-095-4 (j.ukr)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Krzak, Kontrwywiad wojskowy II RP przeciwko radzieckim służbom specjalnym 1921-1939, Wydawnictwo Adam Marszałek
  • Encyclopedia of Ukraine

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]