Jurysdykcja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jurysdykcja (z łac. iurisdictio dosł. "orzekam o prawie") – prawo sądzenia, posiadane przez dany podmiot (organ) uprawnienie (kompetencja) do rozpoznawania i rozstrzygania danych spraw, tj. orzekania w danej sprawie. Aby sąd mógł rozstrzygać w danej sprawie, muszą zostać spełnione określone warunki rozpatrywane osobno dla każdej konkretnej sprawy. Szczegółowo określają je ustawy, a w szczególności kodeksy postępowania (cywilnego, karnego, administracyjnego) [1]. Zawsze należy sprawdzać, czy zakres działania sądu jest odpowiedni w danym przypadku, a także jego kompetencje oraz właściwości: rzeczową i miejscową.

W prawie pojęcie jurysdykcja wyznacza zakres spraw podlegających rozpoznawaniu pod względem ich cech przedmiotowych i podmiotowych.

W doktrynie wyróżnia się kilka rodzajów jurysdykcji. Można ją podzielić w zależności od podmiotu rozstrzygającego w sprawie na karną, cywilną, administracyjną. Wyróżnia się także pojęcie jurysdykcji krajowej, która oznacza właściwość sądów tylko konkretnego państwa do rozstrzygania sporów z zakresu prawa cywilnego.

Jurysdykcja krajowa[edytuj | edytuj kod]

Jurysdykcja krajowa w prawie cywilnym jest to ogólna właściwość sądów powszechnych danego państwa do rozstrzygania spraw cywilnych na jego terytorium[2][3]. Natomiast właściwość sądu to pojęcie, które ogranicza się do ustalenia, który z konkretnych sądów na terytorium danego Państwa jest kompetentny, właściwy do rozpoznania konkretnej sprawy[4]. Wprost wyróżnia się dwa rodzaje właściwości: właściwość rzeczowa oraz miejscowa [5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kamila Latosińska: Jurysdykcja (pol.). [dostęp 2013-05-27].
  2. Jurysdykcja krajowa w postępowaniu cywilnym (pol.). [dostęp 2013-05-27].
  3. Gabor Gościński: Jurysdykcja krajowa sądów cywilnych - wprowadzenie (pol.). [dostęp 2013-05-27].
  4. Art. 1097-11104 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 101)
  5. Art. 17 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 101)