Juta (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Juta torebkowa
Beklädnadsväxter, Corchorus capsularis, Nordisk familjebok.png
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Rodzaj juta
Nazwa systematyczna
Corchorus L.
Sp. Pl. 529. 1 Mai 1753
Synonimy

Nettoa Baill.
Oceanopapaver Guillaumin,
Rhizanota Lour. ex Gomes[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Juta (Corchorus L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych Malvaceae (w niektórych, zwłaszcza dawniejszych systemach z lipowatych Tiliaceae). Należy tu ok. 40 gatunków występujących w obszarach tropikalnych. Gatunkiem typowym jest Corchorus olitorius L.[3]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do podrodziny Grewioideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][2].

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Tiliineae Rchb., rodzina lipowate (Tiliaceae Juss.), rodzaj juta (Corchorus L.)[4].

Wybrane gatunki[5]
  • Corchorus aestuans L.
  • Corchorus capsularis L. – juta torebkowa
  • Corchorus neocaledonicus Schltr.
  • Corchorus hirsutus L.
  • Corchorus olitorius L. – juta kolorowa, j. warzywna
  • Corchorus orinocensis Kunth
  • Corchorus siliquosus L.
  • Corchorus tridens L.
  • Corchorus trilocularis L.
  • Corchorus walcottii F. Muell.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dwa gatunki mają duże znaczenie gospodarcze. Juta torebkowa (Corchorus capsularis) pochodząca z Indii, jest rośliną roczną dostarczającą cennego włókna (druga co do ważności po bawełnie wśród roślin tropikalnych). Uprawiana w Azji południowo-wschodniej i w Ameryce Południowej. Juta warzywna (Corchorus olitorius) również pochodzi z Indii, a uprawiana jest w tropikalnej Azji, w Egipcie, na południu Europy i w Ameryce Południowej. Dostarcza włókna, a młode rośliny są także cenionym warzywem.

Najwięksi producenci juty (2008)
(w tysiącach ton)[6]
 Indie 1 846 000
 Bangladesz 848 715
 Chiny 48 000
 Mjanma 30 000
 Uzbekistan 20 000
 Nepal 16 988
 Wietnam 8 800
 Tajlandia 5 000
 Sudan 3 300
 Egipt 2 200
Łącznie na świecie 2 833 041 ton


Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  2. 2,0 2,1 United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-24].
  4. Crescent Bloom: Corchorus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-02-24].
  5. Genus: Corchorus (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-24].
  6. Jute and jute-like fibres praca=FAOSTAT. Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical Division. [dostęp 2011-02-27].