Juta z Chełmży

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Błogosławiona
Juta z Chełmży
Jutta von Sangerhausen
Obraz Juta von Sangerhausen na stronie Gmina Chełmża-gm.jpg
Obraz bł. Juty w bazylice Świętej Trójcy w Chełmży
Data urodzenia ok. 1220
Sangerhausen (Turyngia)
Data śmierci 12 maja 1260
Bielczyny
Kościół/
wyznanie
rzymskokatolicki
Wspomnienie 5 maja
Atrybuty wdowi welon
Patronka Prus Królewskich
Szczególne miejsca kultu Bazylika konkatedralna Świętej Trójcy w Chełmży
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Ulica bł. Juty w Chełmży

Juta z Chełmży, Juta z Bielczyn, Juta, niem. Jutta von Sangerhausen (ur. ok. 1220 w Sangerhausen, zm. 12 maja 1260 w Bielczynach k. Chełmży) – błogosławiona Kościoła katolickiego, mistyczka i pustelnica[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z Turyngii, z rodziny rycerskiej. Wyszła za mąż za nieznanego nam z imienia rycerza von Sangerhausen. W wieku 20 lat owdowiała (mąż zmarł w drodze do Ziemi Świętej) i samotnie wychowywała dzieci. Juta rozdała majątek ubogim, a sama o „żebraczym chlebie” odwiedzała sanktuaria i posługiwała chorym. Po usamodzielnieniu dzieci, związała się z beginkami i należała do kręgu osób skupionych wokół Mechtyldy z Magdeburga. Ok. 1256 roku krewny jej męża (Anno von Sangershausen) został wielkim mistrzem krzyżackim i zaprosił Jutę do ziemi chełmińskiej, aby modlitwą i pokutą wspierała dzieło nawracania Prus, Litwy i Jaćwieży. Juta osiadła za murami miasta.

Miała osobisty kontakt z pierwszym biskupem chełmińskim Heidenrykiem oraz Janem z Łobdowa, którzy byli jej spowiednikami. Prowadząc ascetyczny tryb życia, opiekowała się zapewne wraz z innymi beginkami niewielkim szpitalem św. Jerzego na przedmieściach Chełmży.

Tradycja mówiąca o tym, iż osiadła w pustelni w Bielczynach, wydaje się mało wiarygodna z racji na późne pochodzenie mówiących o tym przekazów oraz fakt, że była to praktyka niezgodna z typowym dla duchowości beginek akcentem na pełnienie dzieł miłosierdzia. Legenda mówi, że aby szybciej dotrzeć do kościoła Juta miała dar chodzenia przez jezioro.

Kult i patronat[edytuj | edytuj kod]

Juta zmarła uważana już za życia świętą. Została pochowana w południowej nawie Bazylika konkatedralnej Świętej Trójcy w Chełmży.

Biskup Jan Lipski dekretem z 15 kwietnia 1637 roku zatwierdził kult Juty, polecił wybudować kaplicę ku jej czci na miejscu dawnej pustelni, a zarazem ustanowił ją, wraz z bł. Dorotą z Mątowów, jedną z patronek Prus Królewskich.

Powtórne ożywienie kultu bł. Juty nastąpiło za bpa Andrzeja Załuskiego (1739-46). Ufundował on w kościele katedralnym w Chełmży marmurowy ołtarz ku jej czci.

20 maja 1984 biskup chełmiński Marian Przykucki ogłosił bł. Jutę patronką dzieł miłosierdzia diecezji chełmińskiej oraz wyznaczył odpust ku jej czci na trzecią niedzielę maja. W tym samym dniu dokonał poświęcenia nowej kaplicy w Bielczynach, której prezbiterium stanowi dawna kaplica z 1937 roku. Bł. Juta patronuje również Grudziądzkiemu Centrum „Caritas”[2].

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

Jej wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 12 maja.

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

W ikonografii bł. Juta przedstawiana jest w prostej sukni, przypominającej zakonny habit, we wdowim welonie na głowie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mogła mieszkać w pustelni, a nie być pustelnicą w całym tego słowa znaczeniu
  2. Życiorys bł. JutyGrudziądzkie Centrum Caritas im. Błogosławionej Juty

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Juta von Sangerhausen na stronie Parafii Matki Bożej Królowej Polski w Toruniu
  • Żywoty Świętych (oprac. na podstawie: „Leksykonu Świętych”, Ks. Wiesława Al. Niewęgłowskiego Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999 oraz „Żywotów Świętych Pańskich na każdy dzień” Według Kalendarza Rzymskiego oprac. O. Hugo Hoever SOCiest, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn 1985)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]