Kłaczyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kłaczyna
Widok wsi ze wzgórza
Widok wsi ze wzgórza
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat świdnicki
Gmina Dobromierz
Wysokość 240-260 m n.p.m.
Strefa numeracyjna (+48) 74
Kod pocztowy 58-173
SIMC 0852097
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kłaczyna
Kłaczyna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kłaczyna
Kłaczyna
Ziemia 50°56′42,9″N 16°12′03,1″E/50,945250 16,200861Na mapach: 50°56′42,9″N 16°12′03,1″E/50,945250 16,200861

Kłaczyna (nazwa niemiecka Kauder, do 1945 r.) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Dobromierz, na Przedgórzu Sudeckim na granicy z Pogórzem Kaczawskim i Pogórzem Wałbrzyskim w Sudetach. Do Kłaczyny należy także przysiółek Celów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi ze średniowiecznego dokumentu z 1249 roku gdzie wymieniona jest w zlatynizowanej formie Chuderovo.[1] Tuż po wojnie miejscowość nazywała się Kodyr[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość położona jest w dolinie Nysy Szalonej. Górna część w Sudetach, na pograniczu Pogórza Kaczawskiego (Pogórze Wojcieszowskie) i Pogórza Wałbrzyskiego, zaś dolna część na Przedgórzu Sudeckim (Obniżenie Podsudeckie)[3].

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Górna część Kłaczyny leży w obrębie zapadliska Wolbromka, niewielkiej jednostki geologicznej (tektonicznej), będącej południowo-wschodnim odgałęzieniem niecki północnosudeckiej. Obszar ten zbudowany jest ze skał osadowych: szarogłazów, piaskowców, mułowców, brekcji i zlepieńców dolnego permu (czerwonego spągowca). Dolna część leży na plejstoceńskich piaskach, żwirach i glinach zwałowych. W całej dolinie Nysy Szalonej zalegają holoceńskie osady rzeczne - piaski i żwiry, miejscami mady[4][5].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

  • kościół filialny pw. św. Jakuba Apostoła i św. Anny, gotycki z XV w., XVIII w., murowany, jednonawowy, orientowany, z wieżą na osi
  • dom nr 13, z XIX w.
  • ruiny rycerskiego zamku z XIV/XVw., położonego dawniej na wyspie w rozlewisku Nysy Szalonej. Po gruntownym przebudowaniu przez rodzinę Rybniców (Reibnitzów), zamek zniszczono podczas wojny 30-letniej, gdy okupowali go Szwedzi. Budowlę udało się odbudować, jednak obiekt w 1850 r. spłonął. Dzieła zniszczenia dokonały pioruny które w l. 1877 i 1891 - dwa razy trafiały w budynek. Później miejscowi chłopi rozebrali resztki budowli zabierając na swoje potrzeby łupek i kamień ciosany z którego zamek był zbudowany.

Dzisiejsze ruiny to drobne fragmenty murów i fosy, pozostałość narożnej baszty oraz rozsypane pośród traw kamienie z murów; wszystko to znajduje się na zachodnim brzegu Nysy ok. 300m na pd. od mostu na drodze Roztoka-Bolków.

Linki[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Jastrzębski: Jawor i okolice, Ossolineum Wrocław 1973, s. 122-123
  • Rezydencje ziemi świdnickiej, zespół redakcyjny: W. Rośkowicz, S. Nowotny, R. Skowron, Świdnica 1997, s. 25
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ISBN 83-85773-47-9
  • Góry i Pogórze Kaczawskie, mapa turystyczna, skala 1:40.000, Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004, wyd. II, ISBN 83-88049-02-x

Przypisy

  1. Stanisław Jastrzębski, "Jawor i okolice", Ossolineum Wrocław 1973, str. 123
  2. Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945
  3. Góry i Pogórze Kaczawskie, mapa turystyczna, skala 1:40.000, Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004, wyd. II, ISBN 83-88049-02-x
  4. Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2002, ISBN 83-85773-49-9
  5. Park Krajobrazowy Chełmy, mapa geologiczna dla turystów, skala 1:50 000, Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa, 1995, ISBN 83-903704-1-7
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 8.10.2012]. s. 159,160.