Kōdō-ha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kyokujitsu-ki – japońska bandera Cesarskiej Marynarki Wojennej, będąca również symbolem Kōdō-ha

Kōdō-ha (jap. 皇道派 Kōdō-ha?, pol. Stronnictwo Cesarskiej Drogi lub Frakcja Cesarskiej Drogi)japońska partia skrajnie prawicowa, reprezentująca w rządzie Cesarską Armię Japońską. Istniała w latach 1930-1945.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kōdō-ha w większości składała się z młodych oficerów Cesarskiej Armii o poglądach nacjonalistycznych. Głównymi założycielami i jej ideologami byli Sadao Araki oraz Jinzaburō Masaki. Obok Tōsei-ha (jap.統制派, Tōsei-ha pol. Stronnictwo Kontroli), była najsilniejszą grupą polityczną wewnątrz gunbatsu (jap.軍閥), czyli kliki japońskich militarystów.

26 lutego 1936 członkowie Kōdō-ha, wraz z młodymi oficerami, przeprowadzili nieudaną próbę przewrotu wojskowego (tzw. Incydent z 26 lutego), zabijając przy tym kilku czołowych członków rządu. Celem przewrotu było obalenie demokracji i wprowadzenie dyktatury wojskowej. Jednak cesarz Hirohito nie poparł żądań zamachowców. Większość zamachowców poniosła karę śmierci, co osłabiło organizację.

W okresie II wojny światowej Kōdō-ha odegrała dużą rolę w tworzeniu japońskich planów ekspansji. Był z nią związany m.in. premier Kuniaki Koiso, pełniący urząd premiera w latach 1944-1945, po odejściu ze stanowiska Hideki Tōjō.

Stronnictwo Cesarskiej Drogi przestało istnieć wraz z kapitulacją Japonii w 1945.

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Kōdō-ha głosiła hasła nacjonalistyczne, mocarstwowe i militarystyczne. Odrzucała zachodni model demokracji i dążyła do wprowadzenia rządów po części opartych na zachodnich wzorcach faszystowskich oraz siogunatu, starego systemu rządów wojskowych i utworzenia z Japonii państwa totalitarnego. Cesarz jako wcielenie boga na ziemi, według teoretyków z Kōdō-ha, miał panować nad Japonią, lecz główną rolę w sprawowaniu władzy mieli mieć wojskowi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Peter Wetzler: Hirohito and War, 1998
  • J.W. Hall: Japonia: od czasów najdawniejszych do dzisiaj, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979, ISBN 83-06-00205-9