Boeing KC-46

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z KC-X)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Boeing KC-46A Pegasus
Włoski KC-767A
Włoski KC-767A
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Boeing
Typ latająca cysterna/samolot transportowy
Załoga 3
Historia
Lata produkcji 2013-[1]
Dane techniczne
Napęd 2 × Pratt & Whitney PW4062
Wymiary
Rozpiętość 48,1 m
Długość 50,5 m
Szerokość kadłuba 5,03 m
Wysokość 15,9 m
Masa
Startowa 188 240 kg
Paliwa 96 297 kg
Zapas paliwa 94 198 kg (do przetoczenia)
Dane operacyjne
Liczba miejsc
114 pasażerów lub 54 nosze
Przestrzeń ładunkowa
18 palet typu 463L lub 29 484 kg
Użytkownicy
United States Air Force

Boeing KC-46 Pegasus – amerykański powietrzny tankowiec i samolot transportowy, wersja rozwojowa Boeing KC-767A, projektowany jako następca Boeing KC-135 Stratotanker, wykorzystywanego w tej roli od 1957 roku. Samolot ma zabierać więcej paliwa od KC-767, otrzyma nowy przewód sztywny oraz kokpit firmy Honeywell pochodzący z modelu Boeing 787. Wczesne wizje samolotu przewidywały też skrzydła z wingletami, z których później zrezygnowano.

Program KC-X[edytuj | edytuj kod]

Europejski Airbus A330 MRTT, wybrany w 2008 niedoszły KC-45A.

W odróżnieniu od konkursu na pierwszy odrzutowy tankowiec dostawcy samolotu tankującego nowej generacji, dla zastąpienia 50-letnich Boeing KC-135 nie można było wybrać spośród kilku amerykańskich producentów, ponieważ po przejęciu wytwórni McDonnell Douglas, Boeing stał się monopolistą w USA na rynku odrzutowców pasażerskich i transportowych. Potencjalny konkurent Lockheed Martin skupił się w tym czasie na produkcji C-130 Hercules i F-16 Fighting Falcon oraz nad realizacją zalecania na F-35 Lightning II.

W maju 2002 United States Air Force miało 604 tankowce, w tym 411 KC-135R (z nowymi silnikami CMF-56), 134 KC-135E (z silnikami JT3D z B707) i 59 KC-10 Extender. W 2003 USAF zaproponowało leasing 100 KC-767 (Boeing 767-200ER) oraz ich wykup w 2017 dla zastąpienia KC-135E.[2] Konkurencyjną propozycję przedstawił też Airbusa, ale nie znalazła uznania USAF. Po pierwszej negatywnej opinii o leasingu jako zbyt kosztownym, propozycję zmieniono na leasing 20 maszyn, a następnie bezpośredni zakup 80 sztuk. Senacka komisja sił zbrojnych z czynnym udziałem senatora Johna McCaina nie wyraziła zgody na leasing i we wrześniu 2003 skierowała list do Departamentu Obrony w celu zbadania propozycji i określenia alternatyw. W lutym 2004 roku sekretarz obrony Donald Rumsfeld w oczekiwaniu na raport wstrzymał proces pozyskania tankowców[3]. Jedna z osób odpowiedzialnych za postępowanie znalazła zatrudnienie u Boeinga, a inna o nią zabiegała. W wyniku śledztwa dwie osoby skazano na dziewięć i cztery miesiące więzienia, Boeing zgodził się zapłacić 615 mln USD kary, a dyrektor generalny firmy podał się do dymisji[4]. Jak się później okazało, Boeing oczekiwał za tankowce 16 mld USD więcej niż były one warte[5].

W 2007 do nowego, bardziej otwartego i przejrzystego postępowania nazwanego KC-X zgłosił się, oprócz Boeinga, zespół Northrop Grumman/EADS z Airbus A330 MRTT (dla celów marketingowych nazywany Northrop Grumman KC-30, aby samolotu nie kojarzono z Europą), który bazował na większym i młodszym A330-200. Siły powietrze ogłosiły chęć zakupu 179 samolotów, a preferowane było, aby nowe cysterny oferowały większy zasięg, ekonomiczność oraz większy zapas paliwa od maszyn zastępowanych. Wartość kontraktu oszacowano na 35 mld USD. W lutym 2008 ogłoszono zwycięstwo samolotu Airbusa, który zobowiązał się zbudować w USA nową linie montażową dla zamawianych samolotów oraz nowo projektowanych transportowych A330-200F[6][7]. Kluczem do zwycięstwa był ładunek zabieranego paliwa, większy o 20% od konkurencyjnego Boeinga - 111 ton dla A330 MRTT i tylko 91,6 ton u Boeinga KC-767, dla porównania KC-135 zabierał 90,7 ton paliwa[8]. Wojsko nadało nowej cysternie oznaczenie KC-45A, a pierwsze dostawy zaplanowano na 2013 rok[7]. Boeing oprotestował decyzje, nazywając kryteria wyboru nieuczciwymi, co wraz z protestami jego pracowników i wspierających go amerykańskich kongresmenów doprowadziło do anulowania zakupu[9][10][11][6].

W 2009 roku sekretarz obrony Robert Gates ogłosił 373 nowe kryteria, a decydujące przy zakupie miał być koszt użytkowania przez kolejne 40 lat. Northrop ogłosił, że nie złoży swojej oferty ponieważ nowe wymagania preferowały mniejszy samolot Boeinga, EADS zdecydował o samotnym starcie w przetargu, podtrzymując chęć otwarcia linii montażu finalnego w Mobile, w stanie Alabama[9]. W 2010 roku USAF skompromitowały się kiedy recenzje wstępnych propozycji obu oferentów wysłano na adresy konkurentów, te przeznaczone dla Airbusa do Boeinga i na odwrót[12]. Na sam koniec postępowania także Antonow wspólnie z US Aerospace zaproponowali stworzenie nieistniejącego An-112KC, który miał być zmodyfikowanym samolotem An-124[13], ale kurier który przywiózł dokumenty został przetrzymany tak długo, że złożył je po ustalonym terminie, co oznaczało ich nie rozpatrywanie[14].

Tym razem Airbus reklamował się jako samolot kompletny i już oblatany, podczas gdy oferta Boeinga oznaczała de facto stworzenie nowego samolotu opartego na KC-767[8][11]. Boeing zachęcał oszczędnością, mniejszy samolot był tańszy w zakupie, eksploatacji, nie wymagający dużych inwestycji w infrastrukturę, ale sugerował także że samolot jest amerykański i zagwarantuje 50 tysięcy miejsc pracy, podczas gdy Airbus byłby montowany z części sprowadzanych w większości z Europy[8][6]. Media w USA ochrzciły KC-X mianem Wojny Tankowców[15].

24 lutego 2011 propozycja Boeinga bazująca na KC-767 została ogłoszona zwycięzcą konkursu na nowy tankowiec USAF, samolotowi nadano oznaczenie KC-46A, a pierwsze 18 sztuk ma zostać dostarczonych do 2017[9]. EADS North America poinformowało, że nie oprotestuje tej decyzji[5].

W czerwcu 2011 Boeing wybrał ponad 800 poddostawców z 40 stanów.[16] Montaż pierwszego egzemplarza rozpoczęto 26 czerwca 2014.[1] Prace projektowe nad samolotem zakończono w sierpniu 2013.[17] Montaż czwartego, ostatniego egzemplarza testowego rozpoczęto w styczniu 2014 roku.[18] 20 lutego 2014 USAF poinformowały, że samolot będzie nosił nazwę Pegasus (pol. Pegaz).[19]

Wersje[edytuj | edytuj kod]

KC-46A
Oznaczenie pierwszej wersji produkcyjnej, podajnik sztywny i trzy przewody giętkie. Bazowe B767-2C będą produkowane w Seattle-Everett, a doposażane w Oklahoma City.

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

 Stany Zjednoczone

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Boeing Begins Assembly of 1st KC-46A Tanker Aircraft. boeing, 26 czerwca 2013.
  2. KC-135 Stratotanker, globalsecurity.org
  3. KC-767 Lease Deal (ang.). globalsecurity.org. [dostęp 2011-08-10].
  4. Price of Boeing scandals: $615 million U.S. penalty (ang.). seattletimes, 2006-05-15. [dostęp 2012-12-29].
  5. 5,0 5,1 EADS nie oprotestuje wyniku przetargu (pol.). altair.com.pl, 2011-03-09. [dostęp 2011-08-10].
  6. 6,0 6,1 6,2 Wybór samolotu tankującego USAF w marcu (pol.). altair.com.pl, 2008-02-13. [dostęp 2011-08-10].
  7. 7,0 7,1 Tankowiec USAF od Airbusa! (pol.). altair.com.pl, 2008-03-01. [dostęp 2011-08-10].
  8. 8,0 8,1 8,2 Oferty EADS i Boeinga (pol.). altair.com.pl, 2011-02-11. [dostęp 2011-08-10].
  9. 9,0 9,1 9,2 A jednak Boeing! (pol.). altair.com.pl, 2011-02-25. [dostęp 2011-08-10].
  10. GAO uwzględnia protest Boeinga (pol.). altair.com.pl, 2008-06-19. [dostęp 2011-08-10].
  11. 11,0 11,1 Przetarg na tankowce został anulowany (pol.). altair.com.pl, 2008-07-11. [dostęp 2011-08-10].
  12. USAF pomyliły EADS z Boeingiem (pol.). altair.com.pl, 2010-11-22. [dostęp 2011-08-10].
  13. Antonow w przetargu na KC-X (pol.). altair.com.pl, 2010-09-03. [dostęp 2011-08-10].
  14. Protest US Aerospace (pol.). altair.com.pl, 2010-08-05. [dostęp 2011-08-10].
  15. 9 SECRETS OF THE TANKER WAR.
  16. Boeing Names KC-46 Tanker Suppliers. boeing, 22 czerwca 2011.
  17. US Air Force, Boeing Finalize KC-46A Tanker Aircraft Design. boeing, 4 sierpnia 2013.
  18. Boeing Starts Assembly of Final KC-46A Test Aircraft.boeing, 16 stycznia 2014.
  19. KC-46A tanker gets new name: Pegasus. militarytimes, 20 lutego 2014.