Boeing KC-46
| Boeing KC-46A | |
 Włoski KC-767A |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Producent | Boeing |
| Typ | latająca cysterna/samolot transportowy |
| Załoga | 3 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 × Pratt & Whitney PW4062 |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 48,1 m |
| Długość | 50,5 m |
| Szerokość kadłuba | 5,03 m |
| Wysokość | 15,9 m |
| Masa | |
| Startowa | 188 240 kg |
| Paliwa | 96 297 kg |
| Zapas paliwa | 94 198 kg (do przetoczenia) |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 114 pasażerów lub 54 nosze | |
| Przestrzeń ładunkowa | |
| 18 palet typu 463L lub 29 484 kg | |
| Użytkownicy | |
| United States Air Force | |
Boeing KC-46 – amerykański powietrzny tankowiec i samolot transportowy, wersja rozwojowa Boeing KC-767A, projektowany jako następca Boeing KC-135 Stratotanker, wykorzystywanego w tej roli od 1957 roku. Samolot ma zabierać więcej paliwa od KC-767, otrzyma nowy przewód sztywny i kokpit jak dostarczany przez Honeywell z modelu Boeing 787. Wczesne wizje samolotu przewidywały też skrzydła z wingletami, z których później zrezygnowano.
Spis treści |
Program KC-X [edytuj]
W odróżnieniu od konkursu na pierwszy odrzutowy tankowiec dostawcy samolotu tankującego nowej generacji, dla zastąpienia 50-letnich Boeing KC-135 nie można było wybrać spośród kilku amerykańskich producentów, ponieważ po przejęciu wytwórni McDonnell Douglas, Boeing stał się monopolistą w USA na rynku odrzutowców pasażerskich i transportowych. Potencjalny konkurent Lockheed Martin skupił się w tym czasie na produkcji C-130 Hercules i F-16 Fighting Falcon oraz nad realizacją zalecania na F-35 Lightning II.
W maju 2002 United States Air Force miało 604 tankowce, w tym 411 KC-135R (z nowymi silnikami CMF-56), 134 KC-135E (z silnikami JT3D z B707) i 59 KC-10 Extender. W 2003 USAF zaproponowało leasing 100 KC-767 (Boeing 767-200ER) oraz ich wykup w 2017 dla zastąpienia KC-135E.[1] Konkurencyjną propozycję przedstawił też Airbusa, ale nie znalazła uznania USAF. Po pierwszej negatywnej opinii o leasingu jako zbyt kosztownym, propozycję zmieniono na leasing 20 maszyn, a następnie bezpośredni zakup 80 sztuk. Senacka komisja sił zbrojnych z czynnym udziałem senatora Johna McCaina nie wyraziła zgody na leasing i we wrześniu 2003 skierowała list do Departamentu Obrony w celu zbadania propozycji i określenia alternatyw. W lutym 2004 roku sekretarz obrony Donald Rumsfeld w oczekiwaniu na raport wstrzymał proces pozyskania tankowców[2]. Jedna z osób odpowiedzialnych za postępowanie znalazła zatrudnienie u Boeinga, a inna o nią zabiegała. W wyniku śledztwa dwie osoby skazano na dziewięć i cztery miesiące więzienia, Boeing zgodził się zapłacić 615 mln USD kary, a dyrektor generalny firmy podał się do dymisji[3]. Jak się później okazało, Boeing oczekiwał za tankowce 16 mld USD więcej niż były one warte[4].
W 2007 do nowego, bardziej otwartego i przejrzystego postępowania nazwanego KC-X zgłosił się, oprócz Boeinga, zespół Northrop Grumman/EADS z Airbus A330 MRTT (dla celów marketingowych nazywany Northrop Grumman KC-30, aby samolotu nie kojarzono z Europą), który bazował na większym i młodszym A330-200. Siły powietrze ogłosiły chęć zakupu 179 samolotów, a preferowane było, aby nowe cysterny oferowały większy zasięg, ekonomiczność oraz większy zapas paliwa od maszyn zastępowanych. Wartość kontraktu oszacowano na 35 mld USD. W lutym 2008 ogłoszono zwycięstwo samolotu Airbusa, który zobowiązał się zbudować w USA nową linie montażową dla zamawianych samolotów oraz nowo projektowanych transportowych A330-200F[5][6]. Kluczem do zwycięstwa był ładunek zabieranego paliwa, większy o 20% od konkurencyjnego Boeinga - 111 ton dla A330 MRTT i tylko 91,6 ton u Boeinga KC-767, dla porównania KC-135 zabierał 90,7 ton paliwa[7]. Wojsko nadało nowej cysternie oznaczenie KC-45A, a pierwsze dostawy zaplanowano na 2013 rok[6]. Boeing oprotestował decyzje, nazywając kryteria wyboru nieuczciwymi, co wraz z protestami jego pracowników i wspierających go amerykańskich kongresmenów doprowadziło do anulowania zakupu[8][9][10][5].
W 2009 roku sekretarz obrony Robert Gates ogłosił 373 nowe kryteria, a decydujące przy zakupie miał być koszt użytkowania przez kolejne 40 lat. Northrop ogłosił, że nie złoży swojej oferty ponieważ nowe wymagania preferowały mniejszy samolot Boeinga, EADS zdecydował o samotnym starcie w przetargu, podtrzymując chęć otwarcia linii montażu finalnego w Mobile, w stanie Alabama[8]. W 2010 roku USAF skompromitowały się kiedy recenzje wstępnych propozycji obu oferentów wysłano na adresy konkurentów, te przeznaczone dla Airbusa do Boeinga i na odwrót[11]. Na sam koniec postępowania także Antonow wspólnie z US Aerospace zaproponowali stworzenie nieistniejącego An-112KC, który miał być zmodyfikowanym samolotem An-124[12], ale kurier który przywiózł dokumenty został przetrzymany tak długo, że złożył je po ustalonym terminie, co oznaczało ich nie rozpatrywanie[13].
Tym razem Airbus reklamował się jako samolot kompletny i już oblatany, podczas gdy oferta Boeinga oznaczała de facto stworzenie nowego samolotu opartego na KC-767[7][10]. Boeing zachęcał oszczędnością, mniejszy samolot był tańszy w zakupie, eksploatacji, nie wymagający dużych inwestycji w infrastrukturę, ale sugerował także że samolot jest amerykański i zagwarantuje 50 tysięcy miejsc pracy, podczas gdy Airbus byłby montowany z części sprowadzanych w większości z Europy[7][5]. Media w USA ochrzciły KC-X mianem Wojny Tankowców[14].
24 lutego 2011 propozycja Boeinga bazująca na KC-767 została ogłoszona zwycięzcą konkursu na nowy tankowiec USAF, samolotowi nadano oznaczenie KC-46A, a pierwsze 18 sztuk ma zostać dostarczonych do 2017[8]. EADS North America poinformowało, że nie oprotestuje tej decyzji[4].
Wersje [edytuj]
- KC-46A
- Oznaczenie pierwszej wersji produkcyjnej, podajnik sztywny i trzy przewody giętkie. Bazowe B767-2C będą produkowane w Seattle-Everett, a doposażane w Oklahoma City.
Użytkownicy [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- KC-46A TANKER na stronie USAF. (ang.). af.mil. [dostęp 2012-07-03].
Przypisy
- ↑ KC-135 Stratotanker, globalsecurity.org
- ↑ KC-767 Lease Deal (ang.). globalsecurity.org. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ Price of Boeing scandals: $615 million U.S. penalty (ang.). seattletimes, 2006-05-15. [dostęp 2012-12-29].
- ↑ 4,0 4,1 EADS nie oprotestuje wyniku przetargu (pol.). altair.com.pl, 2011-03-09. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Wybór samolotu tankującego USAF w marcu (pol.). altair.com.pl, 2008-02-13. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ 6,0 6,1 Tankowiec USAF od Airbusa! (pol.). altair.com.pl, 2008-03-01. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Oferty EADS i Boeinga (pol.). altair.com.pl, 2011-02-11. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ 8,0 8,1 8,2 A jednak Boeing! (pol.). altair.com.pl, 2011-02-25. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ GAO uwzględnia protest Boeinga (pol.). altair.com.pl, 2008-06-19. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ 10,0 10,1 Przetarg na tankowce został anulowany (pol.). altair.com.pl, 2008-07-11. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ USAF pomyliły EADS z Boeingiem (pol.). altair.com.pl, 2010-11-22. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ Antonow w przetargu na KC-X (pol.). altair.com.pl, 2010-09-03. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ Protest US Aerospace (pol.). altair.com.pl, 2010-08-05. [dostęp 2011-08-10].
- ↑ 9 SECRETS OF THE TANKER WAR.
