KTO Rosomak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kołowy transporter opancerzony
Rosomak
KTO Rosomak na defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego w Warszawie
KTO Rosomak na defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego w Warszawie
Dane podstawowe
Państwo  Finlandia
 Polska (na licencji)
Producent Wojskowe Zakłady Mechaniczne w Siemianowicach Śląskich
Typ pojazdu transporter opancerzony
Trakcja kołowa 8×8
Załoga 3 + 8 (6 w wersji afgańskiej)
Historia
Prototypy 2001
Produkcja od 2003
Egzemplarze 570
Dane techniczne
Silnik 1 silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem, 6 cylindrowy Scania D1 12 56A03PE
o mocy 360 kW (490 KM) przy 2100 obr./min. ;M = 1.97 kNm
Poj. zb. paliwa 325 l
Pancerz warstwowy
Długość 7,77 m
Szerokość 2,83 m
Wysokość 2,36 m / 2,99 m
Prześwit 0,43 m
Masa bojowa: około 22 000 kg
Osiągi
Prędkość 100 km/h
w wodzie: 10 km/h do przodu, 3 km/h do tyłu
Zasięg 800 km
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.) 2,10 m
Ściany (wys.) 0,50 m
Kąt podjazdu 60%
Dane operacyjne
Uzbrojenie
w zależności od wersji np. UKM-2000C
Użytkownicy
Polska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
KTO Rosomak M1M
Pokonywanie przeszkody wodnej przez KTO Rosomak

KTO Rosomak (Kołowy Transporter Opancerzony Rosomak) – produkowany w Polsce na licencji transporter opancerzony konstrukcji fińskiej. Znajduje się obecnie na uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP w wersji oznaczonej przez producenta jako AMV XC-360P.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Skonstruowany został w fińskim przedsiębiorstwie Patria Vehicles Oy pod nazwą AMV (Armoured Modular Vehicle). W grudniu 2002 r. konstrukcja została wybrana przez Polskę w przetargu na kołowe transportery opancerzone. Zgodnie z umową produkcja 600 z 690 zamówionych pojazdów odbywa się w Wojskowych Zakładach Mechanicznych w Siemianowicach Śląskich. Za dostawę sześciuset dziewięćdziesięciu transporterów opancerzonych Rosomak Ministerstwo Obrony Narodowej ma zapłacić w latach od 2003 do 2012 roku prawie 5 miliardów złotych (faktyczny koszt będzie wyższy w związku z nieplanowanym wzmocnieniem pancerza i modyfikacją transporterów opancerzonych dla Polskich kontyngentów wojskowych)[1]. W tej kwocie zawarto również koszt 313 wież Oto Melara Hitfist 30 z Włoch za 308 milionów USD (w tym 241 powstanie w Polsce na licencji).

Szacunkowa cena rynkowa jednej sztuki KTO Rosomak w wersji podstawowej wynosi około 5 milionów PLN, bojowej 10 milionów PLN, zaś wersji specjalnej ISAF nawet 15 milionów PLN.

Decyzją Szefa Sztabu Generalnego WP z 31 grudnia 2004 r. przyjęto transporter do uzbrojenia[2]. Pierwsze transportery Rosomak zostały przekazane wojsku 8 stycznia 2005 r. (trzy w wersji bojowej z wieżą Hitfist-30P i 6 bazowych bez uzbrojenia)[3]. Pierwszym użytkownikiem jest 17 Brygada Zmechanizowana z Międzyrzecza[3].

Kontrola NIK w 2012 roku wykazała liczne zaniedbania w prowadzeniu projektu przez polskiego inwestora, m.in. zbyt liczne zmiany specyfikacji i harmonogramu dostaw, nieudolna egzekucja wymagań offsetowych od wykonawców, nieudolna konstrukcja umowy niezabezpieczająca w wystarczającym stopniu interesów inwestora. Jednym z najpoważniejszych problemów jest brak umowy licencyjnej WZM z offsetodawcą, który stawia pod znakiem zapytania dalsza produkcję transportera[4].

W lipcu 2013 została przedłużona o 10 lat licencja na produkcję KTO „Rosomak” z firmą Patria Land Service[5].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

KTO Rosomak zbudowany jest w układzie 8×8 (z napędem na wszystkie koła). Rosomak bojowy Rosomak-1 może przewozić 11 osób (kierowca, dowódca, działonowy i 8 (6 w wersji afgańskiej) żołnierzy desantu).

Na przełomie 2005 r. dokonywano stopniowej (chociaż nie całkowitej) polonizacji produkcji Rosomaków. 14 grudnia 2005 r. zaprezentowano pierwszy egzemplarz wyprodukowany w Polsce[6]. Moduły podwozia (ramy z układem przeniesienia napędu) początkowo produkowane były w Finlandii, od połowy 2007 r. w spółce Komas Sp. z o.o. w Janowie Lubelskim (należącej do fińskiej Komas Oy)[7].

W porównaniu z BTR-60 transporter jest wyższy o ponad 30 cm, co zwiększa pole rażenia dla wroga. Mimo to z racji wykorzystania w konfliktach asymetrycznych, gdzie strona wykorzystująca ma przewagę w opancerzeniu, broni, artylerii i lotnictwie (np. inwazja Afganistanu w XXI wieku) większość strat zanotowano od fugasów oraz sabotażu, m.in. elektroniki[8][9][10][11].

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Wojska Lądowe zamówiły transportery w kilku wersjach, w tym:

  • kołowy bojowy wóz piechoty (Rosomak) wyposażony w dwuosobową wieżę Hitfist-30P z szybkostrzelną armatą ATK Mk 44 (wersja rozwojowa Bushmaster II) na Nabój 30 x 173 mm i karabinem maszynowym UKM-2000C, 6 granatników dymnych ZM Dezamet 902A kaliber 81 mm połączonych z systemem samoosłony SSP-1 OBRA-3 z wytwórni Bumar Żołnierz S.A..
  • transporter piechoty (Rosomak-1) wyposażony w bezzałogową zdalnie sterowaną wieżyczkę z wielkokalibrowym karabinem maszynowym na nabój 12,7 x 99 mm NATO z możliwym zastosowaniem broni znajdującej się na wyposażeniu Sił Zbrojnych, czyli wkm NSW-B, zamiast wkm-u może być montowany karabin maszynowy (UKM-2000) lub 40 mm granatnik automatyczny (np. GA-40).
    27 października 2005 r. poinformowano, że w wyniku przetargu uzbrojenie Rosomaka-1 będzie umieszczone w bezzałogowym stanowisku strzeleckim RCWS-127 izraelskiej firmy Rafael. Już po tym ogłoszeniu zdecydowano o powtórzeniu ostatniej fazy przetargu. Po ponownym rozpatrzeniu ofert zdecydowano o wyborze stanowiska strzeleckiego Kobuz, które uznano za lepiej spełniające polskie wymagania. Wkrótce jednak poinformowano, że w wyniku rezygnacji dostawcy powrócono do uprzednio wybranego stanowiska strzeleckiego. Na skutek protestów pozostałych oferentów, 11 maja 2006 r. odbyło się ponowne rozpatrzenie ofert. Tego samego dnia za zwycięzcę przetargu uznano firmę OTO Melara oferującą wieże HITROLE, w której będą instalowane zamiennie karabiny maszynowe MAG (kaliber 7.62 x 51 mm NATO) i M2 (nabój 12.7 × 99 mm), produkowane przez zakłady Fabrique Nationale de Herstal.
  • transporter ppk Spike z obsługami (Rosomak-2)
  • wóz dowódczo-sztabowy (Rosomak-WDST)
  • wóz zabezpieczenia technicznego (Rosomak-WPT)
  • wóz ewakuacji medycznej (Rosomak-WEM) do udzielania pierwszej pomocy medycznej, wliczając resuscytację i stabilizację czynności życiowych w rejonach zagrożenia oraz ewakuacja najciężej rannych do strefy, gdzie możliwe jest lądowanie śmigłowców ratownictwa medycznego, które następnie przetransportowują poszkodowanych do szpitali polowych.
    Pierwsze Rosomaki-WEM zostały dostarczone WL w grudniu 2007 r.[12]. Wersja docelowa, oparta o technologię Patria Vehicles Oy, różniąca się od pierwszych pojazdów, została zaprezentowana we wrześniu 2008 r[13].

Początkowo dla pododdziałów rozpoznawczych zamówiono krótszą (o ok. 60 cm), sześciokołową wersję Rosomaka, potem zmieniono decyzję i zdecydowano się jednak na ośmiokołowy pojazd rozpoznawczy, który będzie dostarczany w dwóch odmianach:

  • wóz rozpoznawczo-dowódczy (Rosomak R-1)
  • wóz rozpoznawczy (Rosomak R-2)

Najnowszą wersją jest Rosomak M1M z osłoną przeciw pociskom kumulacyjnym (typ RPG-7) QinetiQ RPGNet i kadłubem ze stali Armstal 550 Huty Stali Jakościowych (grupa Złomrex). Jest on używany przez Polski Kontyngent Wojskowy w Afganistanie[14].

Rosomak 2[edytuj | edytuj kod]

W WZM Siemianowice trwa opracowywanie konstrukcji pojazdu w wersji Rosomak 2, o czym poinformowano w maju 2012 r.[15]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. dziennik.pl 2007-10-13
  2. Andrzej Kiński, "Co dalej z Rosomakiem?" w: Nowa Technika Wojskowa nr 9/2005, s. 13-18
  3. 3,0 3,1 "Rosomaki dla Wojska Polskiego i XC-360 dla Armii Fińskiej" w: Nowa Technika Wojskowa nr 2/2005, s. 8
  4. NIK o realizacji zobowiązań offsetowych związanych z dostawą Rosomaków. NIK, 2012.
  5. rosomaki-beda-produkowane-w-siemianowicach/mp6bh. [dostęp 2013-08-16].
  6. "Rosomaki z Siemianowic" w: Nowa Technika Wojskowa nr 3/2006, s. 10
  7. "Nowości Patria Polska" w: Raport WTO nr 2/2008, s. 11.
  8. http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103085,13965322,_Rosomak_kosztowal_10_mln_zl__wozek_inwalidzki___ok_.html
  9. http://wyborcza.pl/1,85996,6829981,Kto_uszkodzil_rosomaki.html
  10. http://www.magnum-x.pl/czasopismasec/ntw/1891
  11. http://wyborcza.pl/1,76842,6790656,Za_malo_jazdy_w_Afganistanie.html
  12. Grzegorz Hołdanowicz, "Rosomaki WEM do Afganistanu" w: Raport WTO nr 2/2008, s. 24.
  13. Grzegorz Hołdanowicz, "Salon w oczekiwaniu na profesjonalizację", w: raport-WTO nr 10/2008, s.5.
  14. Altair – Rosomak z siatką i nie tylko
  15. Altair – Siemianowice zapowiadają Rosomaka 2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Kiński, KTO coraz bliżej, "Nowa Technika Wojskowa" 2004 nr 6
  • A. Kiński, Co dalej z Rosomakiem, "Nowa Technika Wojskowa" 2005 nr 9
  • A. Kiński, AMV 6x6 na MSPO'2005", "Nowa Technika Wojskowa" 2005 nr 9
  • G. Hołdanowicz, Zwycięstwo Finów – nadzieja dla Siemianowic, "Raport wojsko technika obronność" 2003 nr 1
  • A. Kiński, Nowe Rosomaki, "Nowa Technika Wojskowa" 2006 nr 9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Próby opancerzenia transportera Rosomak