KW (czołg)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
KW
KW-1 Model 1941 w fińskim Muzeum Czołgów
KW-1 Model 1941 w fińskim Muzeum Czołgów
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Leningradzkie Zakłady Kirowskie
Czelabińska Fabryka Traktorów
Typ pojazdu czołg ciężki
Trakcja gąsienicowa
Załoga KW-1: 5
KW-2: 6
KW-85: 4
Historia
Prototypy 1938–1939
Produkcja 1939–1943
Wycofanie 1945
Egzemplarze KW-1: 4700
KW-2: 334
KW-85: 148
Dane techniczne
Silnik 12-cylindrowy V silnik wysokoprężny W-2K o mocy 600 KM przy 2000 obr./min.
Transmisja mechaniczna
Pancerz KW-1: 30–90 mm
KW-2: 30–75 mm
KW-85: 20–100 mm
Długość KW-1, KW-2: 6,675 m (całkowita)
KW-85: 8,95 m (całkowita)
Szerokość KW-1, KW-2: 3,32 m
KW-85: 3,25 m
Wysokość KW-1: 2,71 m
KW-2: 3,24 m
KW-85: 2,53 m
Prześwit KW-1: 0,45 m
KW-2: 0,43 m
Masa KW-1: 47 t
KW-2: 52 t
KW-85: 46 t
Osiągi
Prędkość KW-1: 35 km/h (po drodze)
KW-2: 32-34 km/h (po drodze)
KW-85: 42 km/h (po drodze)
Zasięg KW-1: 250 km (po drodze)
KW-2: 225 km (po drodze)
KW-85: 230 km (po drodze)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 1,6 m
Rowy (szer.) 2 m (KW-1)
2,7 m (KW-2)
2,2(KW-85)
Ściany (wys.) 0,8 m (KW-1)
1,2 m (KW-2)
1,2 m (KW-85)
Kąt podjazdu 35 (KW-1)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
KW-1: 1 armata kal. 76,2 mm, 3 karabiny maszynowe DT kal. 7,62 mm
KW-2: 1 haubica kal. 152 mm, 3 karabiny maszynowe DT kal. 7,62 mm
KW-85: 1 armata kal. 85 mm, 3 karabiny maszynowe DT kal. 7,62 mm
Wyposażenie
radiostacja: KW-1: 71 TK-3 lub R-9
KW-2: 71 TK-3
KW-85: R-9
Użytkownicy
 ZSRR  Finlandia  III Rzesza  Polska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
KW-1E w fińskim Muzeum Czołgów

KW – seria czołgów ciężkich produkowanych w czasie II wojny światowej w Związku Radzieckim nazwanych na cześć ówczesnego ludowego komisarza obrony ZSRR, Klimenta Woroszyłowa. W momencie ataku Niemiec na Związek Radziecki były to jedyne czołgi ciężkie produkowane seryjnie na świecie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raczej kiepskich doświadczeniach z wielowieżowym czołgiem T-35, radzieccy projektanci zaczęli pracować nad następnym modelem czołgu ciężkiego. Jednym z głównych projektów był SMK, w którym zmniejszono liczbę wież z pięciu do dwóch. Zamówiono dwa prototypy jednak jeszcze przed ich powstaniem zdecydowano, aby jeden z nich zbudować z pojedynczą wieżą ale z grubszym opancerzeniem. Nowo powstały jednowieżowy czołg był pierwszym prototypem KW.

Po wybuchu wojny zimowej, SMK, KW i T-100 zostały wysłane na front fińsko-radziecki na Przesmyku Karelskim w celu przeprowadzenia testów w warunkach bojowych. Walczyły w składzie 20.SBCzC (20-tego Samodzielnego Batalionu Czołgów Ciężkich). 17 grudnia 1939 roku, podczas przełamywania umocnień Linii Mannerheima, grube opancerzenie KW okazało się być wysoce odporne na fińską broń przeciwpancerną, a KW pokazał swoją wyższość nad pozostałymi projektami, i decyzją Komitetu Obrony przy RKL ZSRR z dnia 19 grudnia 1939 roku został przyjęty na uzbrojenie Armii Czerwonej oraz wdrożony do produkcji – w wersji KW-1 (uzbrojonej w armatę 76,2 mm) i KW-2 (uzbrojonej w haubicę 152 mm).

Gruby pancerz KW czynił go praktycznie nie do zniszczenia przez ówczesne działa przeciwpancerne, jednak czołg ten miał wiele wad konstrukcyjnych. Był bardzo powolny i mało zwrotny, a przy tym był uzbrojony w takie samo działo co czołgi średnie. Największym problemem była jednak wysoka zawodność tych czołgów: więcej egzemplarzy utracono z powodu awarii niż w walce. Na przykład skrzynia biegów była tak kiepsko zaprojektowana i wykonana, że kierowcy byli zmuszeni używać młotków aby zmienić bieg.

W momencie inwazji na Związek Radziecki Armia Czerwona była wyposażona w 639 KW-1. W tym czasie żaden niemiecki czołg ani działo przeciwpancerne nie było w stanie spenetrować grubego pancerza KW, do ich zniszczenia potrzebna była pomoc lotnictwa lub artylerii. Jedynie słynne niemieckie działo 88 mm było w stanie przebić gruby pancerz tego czołgu.

Z powodu wysokiej wartości bojowej postanowiono kontynuować produkcję serii KW. Wprowadzono standaryzację części i KW miał teraz taki sam silnik, działo i skrzynię biegów jak T-34. W czasie trwania działań wojennych pancerz KW był wzmacniany w miarę jak wzrastała efektywność niemieckiej broni przeciwpancernej. Nowy wariant czołgu został nazwany KW-1 M1942 (KW-1C). Był on bardzo dobrze opancerzony, ale jeszcze bardziej powolny i trudniejszy do manewrowania niż jego poprzednik.

Następna wersja, KW-1S była znacznie szybsza.

Ostatnią wersją KW była krótka seria KW-85 w której wykorzystano kadłub KW-1S, z wieżą zaprojektowaną dla czołgu IS-1 (który jeszcze nie wszedł do produkcji) i z działem D-5T (tym samym jakie używał T-34/85). Wysokie zapotrzebowanie na tę armatę spowolniło produkcję KW-85, a produkcja całej serii została zakończona w 1944 roku po wejściu do produkcji seryjnej IS-2.

Warianty[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny Rosjanie nie mieli oficjalnych nazw dla różnych modeli KW-1, a oznaczenia jak Model 1939 (po rosyjsku "Obr.1939") pojawiły się dopiero po wojnie w publikacjach wojskowych. Oznaczenia w rodzaju "KW-1A" były używane tylko przez armię niemiecką.

KW-1 Model 1939/40[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: KW-1.

Pierwszy model produkcyjny, bolączką tych czołgów były częste awarie, same czołgi jednak okazały się praktycznie niezniszczalne w czasie wojny zimowej. Prototyp został uzbrojony w armatę L-11 po powrocie z Finlandii wymienili mu działo na F-32, a późniejsze wersje z 1940 roku miały działo 76 mm F-34, miał pancerz 30-90 mm. Pierwszą wersje Niemcy nazywali "KW-1A", a drugą "KW-1B". Zbudowano 141 egzemplarzy.

KW-1E[edytuj | edytuj kod]

KW-1 z blachami stalowymi ("ekranem") jako doraźną formą pogrubienia pancerza. W wieży po bokach miał wizjery.

KW-1 Model 1941[edytuj | edytuj kod]

Wieża ze stali odlewanej uzbrojony w nową armatę F-34 lub ZiS-5 z dłuższą lufą i posiadał pancerz 30-95 mm. Niemieckie oznaczenie "KW-1C".

KW-1K[edytuj | edytuj kod]

Pojazd uzbrojony w wyrzutnię niekierowanych pocisków rakietowych RS-82.

KW-1S Model 1942[edytuj | edytuj kod]

Litera "S" oznaczała skorostnyj (ros. szybki). Czołg ten miał nową lżejszą i mniejszą wieżę, masę mniejszą o 5 ton oraz za sprawą zmodyfikowanego układu przeniesienia napędu - większą prędkość. Uzbrojony był w ZiS-5 i posiadał pancerz 30-82 mm. Powstało 1106 czołgów tego typu budowanych w Czelabińskich Kirowskich Zakładach na Uralu.

KW-2[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: KW-2.
  • KW-2 Model 1939 - Wersja uzbrojona w haubicę kalibru 152 mm M-10 i nową wieże. Niemcy nazywali go "KW-2A"
  • KW-2 Model 1940 - Druga wersja KW-2 była produkowana w oparciu o model "KW-1B" i miała inną wieżę od "KW-2A". Niemiecka nazwa "KW-2B".

Łącznie zbudowano 334 egzemplarzy.

KW-3[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: KW-3.

Znany też pod nazwą Obiekt 223. Wersja ze zwiększonym opancerzeniem i 107-mm armatą ZiS-6. Zbudowano 1 egzemplarz prototypowy, który miał działo F-32 zamiast działa ZiS-6.

KW-4[edytuj | edytuj kod]

20 projektów - wiele wersji.

KW-5[edytuj | edytuj kod]

Projekt pod oznaczeniem Obiekt 225.

KW-7[edytuj | edytuj kod]

Dwa prototypy pod nazwą Obiekt 227.

KW-8[edytuj | edytuj kod]

KW-1 uzbrojony w miotacz ognia ATO-41 umieszczony w wieży obok karabinu maszynowego. Główne uzbrojenie czołgu zostało zamienione na mniejsze działo wz. 1932 (20K) o kalibrze 45 mm. Zbudowano 222 egzemplarze. Opracowywano także wersję KW-8S, była to wersja zbudowana na czołgu KW-1S. Zbudowano ok. 10 szt. wskutek braku elementów.

KW-9[edytuj | edytuj kod]

KW-1 uzbrojony w haubice 122 mm U-11. Powstało tylko 10 czołgów.

KW-12[edytuj | edytuj kod]

Czołg z miotaczem ognia, konkurent KW-8.

KW-85[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: KW-85.

KW-1S uzbrojony w działo D-5T o kalibrze 85 mm i z wieżą zaprojektowaną dla IS-a, ta wersja nie weszła do masowej produkcji na dużą skalę (wyprodukowano zaledwie 148 sztuk) ze względu na duże zapotrzebowanie na armatę D-5T dla T-34. KW-85 był też "wozem przejściowym" do czasu pojawienia się czołgów serii IS.

KW-122[edytuj | edytuj kod]

KW-85 z działem D-25T.

T-150[edytuj | edytuj kod]

KW-1 posiadający nową wieże z wieżyczką dowódcy uzbrojony w działo F-34. Powstał tylko 1 egzemplarz.

KW-220[edytuj | edytuj kod]

KW-1 który miał mieć nowy kadłub, nową wieżę i działo F-39. Powstały 3 egzemplarze z wieżą KW-1 i działem F-32.

Inne pojazdy na podwoziu KW[edytuj | edytuj kod]

  • pancerny ciągnik ewakuacyjny.
  • ciężkie działo samobieżne Obiekt 212A.
  • ciężkie działo samobieżne KW-14 (SU-152), około 700 egzemplarzy.

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Armia Czerwona wykorzystywała czołgi KW aż do końca wojny. Dużą liczbę czołgów typu KW-1 i KW-2 zdobyła armia niemiecka i po wyremontowaniu część z nich trafiła do służby w Wehrmachcie i oddziałach Waffen SS. Finlandia zdobyła 2 czołgi KW, następnie użyła ich bojowo na froncie w Karelii w roku 1944. Do Wojska Polskiego trafiło 5 czołgów KW-85. Były one używane do celów szkoleniowych przez Oficerską Szkołę Broni Pancernej.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

T-150.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]