Kałamarnice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kałamarnice
Teuthida[1]
Naef, 1916
Kalmar pospolity (Loligo vulgaris)
Kalmar pospolity (Loligo vulgaris)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Gromada głowonogi
Podgromada płaszczoobrosłe
Nadrząd dziesięciornice
Rząd kałamarnice
Synonimy
  • Teuthoidea
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło kalmar w Wikisłowniku

Kałamarnice[2][3], kalmary[3][4], kalmarokształtne[5] (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu[1][4][2] lub podrzędu[3], znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium[6] i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida[7].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zwierzęta z tej grupy zamieszkują pelagial oceanów. Część żyje na szelfie, a część w głębinach.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Charakteryzują się następującymi cechami[2]:

  • obłe, torpedowate ciało,
  • dziesięć ramion, z których dwa są wyraźnie dłuższe, kurczliwe, z przyssawkami otoczonymi chitynowym wałem lub uzbrojonymi w chitynowe haczyki,
  • samce mają jedno lub dwa ramiona przekształcone w hektokotylusy,
  • płaszcz wytwarza boczne płetwy łączące się z reguły z tyłu ciała,
  • muszla z chityny, cienka i elastyczna, zredukowana do płytki obrośniętej płaszczem.

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie kalmary grupowane są w podrzędach[1][4]:

Proponowane jest podniesienie obydwu do rangi rzędu, odpowiednio: Myopsida i Oegopsida[7][6].

Kałamarnica o długości ponad 4 metrów wyłowiona z zimnych wód arktycznych

Wybrane gatunki[edytuj | edytuj kod]

Przykładowymi przedstawicielami tej grupy zwierząt są:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Teuthida w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  3. 3,0 3,1 3,2 Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Marek R. Lipiński: Gromada: głowonogi – Cephalopoda. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 592–594. ISBN 978-83-01-16108-8.
  5. Ludwik Żmudziński: Żywe skarby mórz. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1980. ISBN 83-02-01238-6.
  6. 6,0 6,1 S. Gofas: Teuthida (ang.). World Register of Marine Species, 2011. [dostęp 25 listopada 2011].
  7. 7,0 7,1 Young, Richard E., Michael Vecchione & Katharina M. Mangold (1922-2003): Decapodiformes Leach, 1817. Squids, cuttlefishes and their relatives (ang.). Tree of Life Web Project, 2008. [dostęp 25 listopada 2011].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  9. 9,0 9,1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 217/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych dotyczących połowów i działalności rybackiej przez państwa członkowskie dokonujące połowów na północno-zachodnim Atlantyku
  10. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.