Kaczkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kaczka)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „kaczka”. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kaczkowate
Anatidae[1]
Leach, 1820
Samiec krakwy (Anas strepera)
Samiec krakwy (Anas strepera)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodziny
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło kaczka w Wikisłowniku

Kaczkowate (Anatidae) – rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych. Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące cały świat[2].

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Ptaki te charakteryzują następujące cechy:

  • zróżnicowana wielkość (ptaki średnie i duże) - długość w granicach 28-170 cm, rozpiętość skrzydeł 60-250 cm, ciężar 300 g - 22,5 kg.
  • dziób posiada dwa rzędy blaszek na brzegach, zazwyczaj jest spłaszczony
  • szyja średniej długości lub bardzo długa
  • stosunkowo wąskie, ostro zakończone skrzydła
  • krótki ogon
  • nogi krótkie, przesunięte ku tyłowi (zwłaszcza u gatunków nurkujących)
  • palce spięte błoną pławną
  • samiec większy od samicy, często bardzo kontrastowo ubarwiony, podczas gdy samica zazwyczaj posiada ubarwienie stonowane
  • u samców obecne prącie
  • pożywienie zdobywają zazwyczaj w wodzie, choć niektóre również na lądzie. Żywią się zarówno roślinami, jak i małymi zwierzętami.
  • zasadniczo dobrzy lotnicy, choć są również gatunki nielotne
  • w zniesieniu od 2 do 20 jaj, pisklęta są zagniazdownikami
  • wędrowne, wiele gatunków lecąc w stadzie tworzy charakterystyczny klucz w kształcie litery "V"
  • wiele gatunków udomowiono lub hodowano w stanie półdzikim

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

W obrębie rodziny wyróżnia się podrodziny[3][4]:

Rodzaje o niejasnym pokrewieństwie i nieklasyfikowane w żadnej z podrodzin:

  • Thalassornis – jedynym przedstawicielem jest Thalassornis leuconotuspokraczka.
  • Stictonetta – jedynym przedstawicielem jest Stictonetta naevosapstrokaczka.
  • Biziura – jedynym przedstawicielem jest Biziura lobatabisiorka.
  • Plectropterus – jedynym przedstawicielem jest Plectropterus gambensisgęsiec.
  • Hymenolaimus – jedynym przedstawicielem jest Hymenolaimus malacorhynchoskrzywonos.
  • Merganetta – jedynym przedstawicielem jest Merganetta armatazbrojówka.
  • Salvadorina – jedynym przedstawicielem jest Salvadorina waigiuensisnowogwinejka.
  • Sarkidiornis – jedynym przedstawicielem jest Sarkidiornis melanotosdziwonos.
  • Cairina – jedynym przedstawicielem jest Cairina moschatapiżmówka amerykańska (kaczka piżmowa).
  • Aix
  • Chenonetta – jedynym przedstawicielem jest Chenonetta jubatagrzywienka.
  • Nettapus
  • Callonetta – jedynym przedstawicielem jest Callonetta leucophryscudokaczka.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Samica krzyżówki w locie
Samiec i samica kaczki krzyżówki

W Polsce wszystkie gatunki kaczkowatych podlegają gatunkowej ochronie ścisłej z wyjątkiem bernikli kanadyjskiej (gęsi kanadyjskiej), Brandta canadensis, która jest objęta ochroną częściową, oraz następujących gatunków:


Przypisy

  1. Anatidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Frank Gill, David Donsker: Family Anatidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-02-09].
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Anatidae Leach, 1820 - kaczkowate - Ducks, Geese, Swans. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-09].
  4. John H. Boyd III: Anatidae: Ducks, Geese, Swans (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.5 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2013-11-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842. 
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych