Czubokaczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kaczka czubata)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czubokaczka
Lophonetta specularioides[1]
(King, 1828)
Czubokaczka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Anatini
Rodzaj Lophonetta[2]
Riley, 1914
Gatunek czubokaczka
Synonimy
  • Anas specularioides King, 1828[3]
  • Lophonetta specularoides (King, 1828)[4]
Podgatunki
  • L. s. alticola (Ménégaux, 1909)[5]
  • L. s. specularioides (P. P. King, 1828)[6]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Czubokaczka, kaczka czubata[8] (Lophonetta specularioides) – gatunek średniego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae(. Zasiedla Amerykę Południową. To jedyny członek rodzaju Lophonetta[9]. Niektórzy włączają do rodzaju Anas, ale w istocie należy do południowoamerykańskiego kladu, który odłączył się na wczesnym etapie ewolucji od kaczek Anatinae (Johnson & Sorenson, 1999). Populację kaczki czubatej ocenia się na 10 000 do 25000 par lęgowych.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono dwa podgatunki L. specularioides[10]:

  • L. specularioides alticola – środkowe Peru do środkowego Chile i północno-zachodniej Argentyny.
  • L. specularioides specularioides – południowe Chile, południowa Argentyna, Falklandy.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Kaczka czubata to średniej wielkości ptak o niebiesko-szarym upierzeniu i szaro-brązowym nakrapianiu. Osiąga długość ciała od 50 do 60 cm. Ciężar ciała waha się od 900 gramów do 1,1 kg. Nie ma dymorfizmu płciowego, choć kaczory są większe i mają wyraźniejsze plamkowanie. Gatunkowy czub występuje u obu płci, choć u samic jest nieco mniejszy. W terenie trudno pomylić ją z innymi gatunkami.

Głos[edytuj | edytuj kod]

Kaczki czubate są bardzo hałaśliwe. Szczególnie często kwakanie można usłyszeć w okresie godowym i w trakcie obrony swojego terytorium. Samice tworzą wspólne stadka, nawet w czasie wysiadywania jaj. Gdy siedzą na jajach nie wydają żadnych dźwięków by nie zwabić drapieżnych ssaków i ptaków. Kaczor wydaje szorstkie "whorr" i miękkie "łiuu". Samica odzywa się szczekającym "grruf" i nosowym "kłek kłek".

Siedliska[edytuj | edytuj kod]

Najchętniej żeruje na płyciznach na wybrzeżach. Spotkać ją można na wilgotnych łąkach, nad jeziorami i na bagnach - od nizin po wysokość 4000 m n.p.m. Typowymi siedliskami są depresje i doliny rzeczne podnóża Andów, jeziora na płaskowyżach w Andach, pampasy Argentyny, przybrzeżne zatoki, plaże i stepy trawiaste Ameryki Południowej.
Wyróżnia się 2 podgatunki: L. specularioides alticola (andyjska kaczka czubata) i L. specularioides specularioides (patagońska kaczka czubata). Patagońską kaczkę czubatą nazywa się również południową kaczką czubatą, a jej areał występowania ogranicza się do Falklandów, Chile i Argentyny. Oba podgatunki spotykają się w północnym Chile.

Patagońskie kaczki czubate

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Karmi się bezkręgowcami, głównie skorupiakami i mięczakami oraz glonami na płytkich wodach. Dieta roślinna pełni jednak funkcję uzupełniającą. Unika fragmentów wybrzeża z gęstą roślinnością wodną i rozległych trzcinowisk. Gnieździ się w wysokiej trawie w pobliżu wody. Składa od 5 do 7 jaj. Poza sezonem lęgowym można spotkać na dużych jeziorach stada kaczek czubatych.

Gatunek nominatywny prowadzi osiadły tryb życia, jedynie populacje od Talea w Chile, Mendozy w Argentynie do Ziemi Ognistej są częściowo wędrowne (zwłaszcza osobniki z wyższych wysokości). Na Falklandach jest to jedna z najpopularniejszych kaczek (tamtejsze ptaki są wędrowne).

Przypisy

  1. Lophonetta specularioides w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Lophonetta. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2011-04-02]
  3. Anas specularioides. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  4. Lophonetta specularoides. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  5. Lophonetta specularioides alticola. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  6. Lophonetta specularioides specularioides. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  7. Lophonetta specularioides. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  8. Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842. 
  9. Systematyka za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Plemię: Anatini Leach, 1820. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-09].
  10. Frank Gill, David Donsker: Family Anatidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-01-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Johnson, Kevin P. & Sorenson, Michael D. (1999): Phylogeny and biogeography of dabbling ducks (genus Anas): a comparison of molecular and morphological evidence. Auk 116(3): 792–805. PDF fulltext
  • Falklands.net