Kakinomoto no Hitomaro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hitomaro, grafika autorstwa Kikuchi Yōsai

Kakinomoto no Hitomaro (jap. 柿本人麻呂 Kakinomoto no Hitomaro?, ur. ok. 660[1], zm. ok. 707-708[2]) – poeta japoński, tworzący w okresie Nara. Zaliczany do Trzydziestu Sześciu Mistrzów Poezji[3]. W XI w. deifikowany i od tego czasu czczony jako bóg poezji[4]. Niektóre jego utwory znalazły się w zbiorze Man’yōshū, powstałym około 759 r[5].

O życiu poety wiadomo niewiele. Mieszkał w Heian-kyō; prawdopodobnie pochodził z rodziny nadwornych recytatorów cesarskich[6][7]. Jego pierwszy datowany wiersz pochodzi z roku 689[4]. Nie wiadomo, jakie stanowisko zajmował na dworze. Według najbardziej prawdopodobnych teorii mógł być urzędnikiem, nadwornym poetą lub wędrownym artystą[5]. Służył cesarzom Mommu i Temmu, jednak do największego znaczenia doszedł pod rządami cesarzowej Jitō[4]. Pod koniec życia objął urząd państwowy w prowincji Iwami (dziś prefektura Shimane), gdzie prawdopodobnie zmarł[2]. Informacje o życiu osobistym poety pochodzą wyłącznie z Man’yōshū i świadczą o tym, że był dwukrotnie żonaty[7].

Hitomaro prawdopodobnie nie należał do dworskiej elity i doszedł jedynie do niższych godności urzędniczych[4]. Nic nie wiadomo o stanowisku, które zajmował na prowincji.

W Man’yōshū zostało zawartych 18 chōka oraz 67 tanka jego autorstwa[2]. Istnieje również zbiór zwany Hitomaro-kashū (Zbiór pieśni Hitomaro), zawierający kilkaset wierszy przypisywanych Hitomaro. Autorstwo części z nich jest jednak niepewne[8]. Jeden z wierszy Hitomaro wszedł do antologii Ogura Hyakunin-isshu[3]. Niektóre z przypisywanych mu utworów zostały zamieszczone w Kokin-wakashū, cesarskiej antologii poezji okresu Heian, jednak ich autentyczność również jest kwestionowana[2]. W swojej poezji odszedł od tradycji, tworząc utwory bardziej rozbudowane od dzieł poprzedników, pełne oryginalnych porównań i metafor[4].

Pojedyncze wiersze Hitomaro przetłumaczyli na język polski Wiesław Kotański[9] oraz Krzysztof Olszewski[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Krzysztof Olszewski: Elegia na śmierć żony Kakinomoto no Hitomaro a problem przekładalności poezji starojapońskiej. W: Między oryginałem a przekładem. T. VIII. Kraków: 2003. ISBN 83-7188-611-X. OCLC 781238691. [dostęp 7 lipca 2013].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Joshua S. Mostow: Pictures of the Heart: The Hyakunin Isshu in Word and Image. Honolulu: University of Hawaii Press, 1996, s. 149. ISBN 9780824817053. OCLC 756506543. (ang.)
  3. 3,0 3,1 Peter McMillan: One Hundred Poets, One Poem Each: A Translation of the Ogura Hyakunin Isshu. Nowy Jork: Columbia University Press, 2010, s. 132. ISBN 9780231143998. OCLC 646395501. (ang.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Haruo Shirane: Traditional Japanese Literature: An Anthology, Beginnings to 1600. Nowy Jork: Columbia University Press, 2012, s. 40-42. ISBN 9780231157308. OCLC 768417888. (ang.)
  5. 5,0 5,1 Anne Commons: Hitomaro: Poet as God. Boston: BRILL, 2009, s. 1-20. ISBN 9789004174610. OCLC 593295845. (ang.)
  6. Steven D. Carter: Traditional Japanese Poetry: An Anthology. Stanford: Stanford University Press, 1993, s. 24. ISBN 9780804722124. OCLC 634709471. (ang.)
  7. 7,0 7,1 Louis Frédéric: Japan Encyclopedia. Cambridge: Harvard University Press, 2002, s. 456. ISBN 9780674017535. OCLC 48943301. (ang.)
  8. Edwin A. Cranston: A Waka Anthology: The gem-glistening cup. Stanford: Stanford University Press, 1993, s. 822-823. ISBN 9780804731577. OCLC 630103262. (ang.)
  9. Alicja Majewska: Sposoby wyrażania emocji w literaturze japońskiej. W: Japonica Creativa [on-line]. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 27 stycznia 2006. [dostęp 13 stycznia 2013].
Wikimedia Commons