Kalcytonina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kalcytonina łososiowa
Kalcytonina łososiowa
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C151H228N40O45S3
Masa molowa 3419,86 g/mol
Wygląd biały proszek[1]
Identyfikacja
Numer CAS 21215-62-3 (ludzka)
47931-85-1 (łososiowa)
12321-44-7 (świńska)
PubChem 16132288[2]
DrugBank DB00017[3]
Klasyfikacja
ATC H05 BA01
H05 BA02
H05 BA03
Stosowanie w ciąży kategoria C

Kalcytonina (Ct, z ang. calcitonin) – organiczny związek chemiczny z grupy peptydów, złożony z 32 aminokwasów, o masie cząsteczkowej 3,42 kDa; hormon zwierzęcy. U człowieka występuje w postaci monomeru lub dimeru i powstaje z polipeptydowego prohormonu o masie ok. 21 kDa. Kalcytonina łososiowa stosowana jest jako lek w chorobach związanych z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Kalcytonina ludzka i łososiowa zbudowane są z 32 aminokwasów, z których jedynie 16 jest identycznych. W obu cząsteczkach Cys-1 i Cys-7 na C-końcu połączone są mostkiem dwusiarczkowym. Różnice w budowie sprawiają, że przyjmowanie kalcytoniny łososiowej wywołuje produkcję przeciwciał u znaczącej liczby pacjentów[4].

Fizjologia[edytuj | edytuj kod]

Kalcytonina produkowana jest głównie w komórkach C tarczycy. Obecność komórek neuroendokrynnych produkujących kalcytoninę wykrywa się też w wielu narządach, głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, w przysadce, płucach, w przewodzie pokarmowym, wątrobie i innych.

Wraz z innymi hormonami, parathormonem i kalcytriolem, odgrywa istotną rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej ustroju.

Wrażliwe na stężenie jonów wapnia w osoczu krwi receptory rozmieszczone są na komórkach C tarczycy. Wzrost stężenia jonów wapnia Ca2+ powoduje zwiększenie wydzielania kalcytoniny. Z kolei spadek stężenia jonów wapnia powoduje zmniejszenie wydzielania tego hormonu. Kalcytonina obniża stężenie wapnia i zmniejsza stężenie fosforanów w osoczu hamując działanie osteoklastów w kościach oraz hamując reabsorpcję wapnia i fosforanów przez komórki cewek nerkowych powoduje zwiększone ich wydalanie. Oba typy komórek wyposażone są w receptory dla kalcytoniny, które należą do grupy receptorów związanych z białkami G.

Wydzielanie kalcytoniny jest pobudzane przez glukagon, kilka hormonów przewodu pokarmowego oraz wysokie stężenie jonów wapnia we krwi.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Kalcytonina łososiowa jest lekiem który jest stosowany w schorzeniach takich jak:

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

  • nudności i wymioty
  • zaczerwienienie skóry
  • wysypka
  • drętwienie rąk
  • podwyższone temperatura ciała

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Równoległe stosowanie kalcytoniny łososiowej z litem może prowadzić do zmniejszenia stężenia litu w osoczu.

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

  • Calcitonin Jelfa
  • Miacalcic
  • Miacalcic Nasal 200

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kalcytonina (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  2. Kalcytonina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Kalcytonina łososiowa – karta leku (DB00017) (ang.). DrugBank.
  4. P. Amodeo, A. Motta, G. Strazzullo, MA. Castiglione Morelli. Conformational flexibility in calcitonin: the dynamic properties of human and salmon calcitonin in solution. „J Biomol NMR”. 13 (2), s. 161-74, 1999. doi:10.1023/A:1008365322148. PMID 10070757. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.