Kalendarium historii Lubonia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kalendarium historii Lubonia – obejmuje stosunkowo krótkie dzieje Lubonia jako miasta (po roku 1954) oraz znacznie dłuższą historię trzech wsi z gromady Luboń[1] (= Luboń, Żabikowo, Lasek), które utworzyły wspólny organizm miejski (do 1954 roku).

Do końca XVII wieku[edytuj | edytuj kod]

Barok[edytuj | edytuj kod]

Bamberki

Okres zaborów[edytuj | edytuj kod]

XX-lecie międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Barbary
Pomnik antywojenny Nigdy wojny w obozie żabikowskim (proj. J. Gosławski)

Polska Rzeczpospolita Ludowa[edytuj | edytuj kod]

Herb Lubonia z lat PRL
M. M. Kolbe - patron parafii w Lasku, nawiązujący do tragicznej przeszłości miasta
  • sierpień 1945 – jako pierwsza po wojnie rozpoczęła pracę Szkoła Podstawowa nr 4
  • 8 grudnia 1946 – w kościele pw. św. Jana Bosko zawisła figura św. Antoniego
  • 1946 – w Zakładach Ziemniaczanych naprawiono po zniszczeniach wojennych i uruchomiono większość urządzeń oraz maszyn. Zwiększono produkcję i urozmaicono asortyment
  • 1946 – przy drożdżowni Zakładów Ziemniaczanych powstało duże boisko sportowe, działające około 30 lat. Dziś znajduje się w tym miejscu cmentarz komunalny.
  • kwiecień 1947 – w Poznańskich Zakładach Chemicznych dr. Romana Maya w Luboniu przekazano do użytku oddział produkcji kwasu siarkowego metodą komorową i otwarto 3-letnią Fabryczną Szkołę Przemysłową. Na uroczystość przybyli przedstawiciele rządu: minister przemysłu i handlu - Hilary Minc, minister Skarbu - Konstanty Dąbrowski, wiceminister przemysłu i handlu - Bolesław Rumiński, a także prezydent Poznania - Stanisław Sroka i córka dr R. Maya - Halina Rozmiarek
  • 1951 – przeprowadzono gruntowny remont kościoła św. Barbary. Sklepienie przyozdobiono malowidłami T. Szukały
  • 13 listopada 1954 – zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów, wsie: Luboń, Żabikowo i Lasek jako jeden organizm, o nazwie Luboń (wcześniej gromada), otrzymały prawa miejskie[1]
  • 1956 – Zakłady Ziemniaczane pozyskały teren pod budowę bloków mieszkalnych przy ul. Żabikowskiej (późniejsze osiedle Lubonianka)
  • 1961 – zlikwidowano pochodzącą z lat 1921-23 parowozownię przy fabryce przerobu kości
  • 1 stycznia 1963 – oddano do użytku pierwszy blok mieszkalny Lubonianki (ul. Żabikowska 62 C)
  • 13 lipca 1966 – powołano społeczny komitet budowy pomnika ku czci ofiar faszyzmu byłego obozu karno-śledczego w Żabikowie
  • 22 lutego 1972 – wybuch dekstryny w Zakładach Ziemniaczanych zniszczył wielki oddział produkcji tego artykułu i zabił 17. pracowników
  • 5 września 1972 – do grobu Edmunda Bojanowskiego w kaplicy Sióstr Służebniczek w Żabikowie, z okazji 100. rocznicy śmierci założyciela zgromadzenia przybyli przedstawiciele Episkopatu Polski, m.in. prymas Polski kard. Stefan Wyszyński oraz kard. Karol Wojtyła
  • 15 lutego 1975 – z rąk I sekretarza Komitetu Powiatowego PZPR - Józefa Cichowlasa - Szkoła Podstawowa nr 4 im. Małgorzaty Fornalskiej (obecnie im. Adama Wodziczki) otrzymała sztandar
  • 13 sierpnia 1975 – na obchody 13. rocznicy zamordowania przez hitlerowców w obozie żabikowskim jedenastu działaczy Polskiej Partii Robotniczej (współtwórców PPR w Poznaniu), przybyli członkowie Egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PZPR , posłowie na sejm, działacze, kombatanci i mieszkańcy Lubonia
  • 1976 – rozpoczęto zmianę wystroju kościoła św. Jana Bosko według projektu architekta Henryka Marcinkowskiego. Świątynia wzbogaciła się m.in. o freski w nawie głównej oraz nowy ołtarz główny wyrzeźbiony przez artystę Eugeniusza Olechowskiego
  • 13 lipca 1976 – mimo wcześniejszych oporów, władze komunistyczne wydały pozwolenie na budowę kościoła w Lasku. Rozebrano wcześniejszą kaplicę tzw. Betlejemkę i postawiono kościół według projektu architekta Henryka Marcinkowskiego
  • 19 stycznia 1977Miejska Rada Narodowa uchwałą nr 54/77 zatwierdziła herb Lubonia, projektu Eugeniusza Kowalskiego
  • 22 lipca 1978 – z okazji ówczesnego Święta Odrodzenia Polski, Rada Państwa odznaczyła Luboń Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski
  • 1979 – powstała parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego w Lasku
  • 13 sierpnia 1980 – w dawnym obozie żabikowskim, w rocznicę śmierci działaczy PPR odbyła się manifestacja antywojenna z udziałem I sekretarza KW PZPR - Jerzego Zasady
  • 6 września 1982 – w ramach obchodów Polskiego Września 1939, na terenie byłego obozu w Żabikowie poświęcono krzyż i głazy pamięci. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz komunistycznych - I sekretarz KW PZPR - Edward Skrzypczak oraz prezydent Poznania - Stanisław Piotrowicz
  • 11 czerwca 1985wicewojewoda poznański Romuald Zysnarski dokonał aktu erekcyjnego pod budowę nowego gmachu Szkoły Podstawowej nr 3 w Luboniu
  • 1986 – powstało Towarzystwo Miłośników Miasta Lubonia
  • październik 1988 – przy placu Wolności (obecnie pl. bł. Edmunda Bojanowskiego) w Żabikowie odsłonięto pomnik Znicz Pamięci Pokoju
  • 8 października 1988 – uroczyście otwarto, wybudowany staraniem gospodarzy z Lasku, Dom Rolnika przy ul. Sobieskiego (obecnie miejski Ośrodek Kultury)

Dzieje najnowsze[edytuj | edytuj kod]

Herb Lubonia
  • 1991 – zmieniono nazwy ulic: Waryńskiego na ks. Streicha, Marchlewskiego na Rivoliego, Nowotki na ks. Nogali, Armii Czerwonej na 11 listopada, Dzierżyńskiego na Armii Poznań, Janka Krasickiego na Ignacego Krasickiego i Stalingradzką na Niepodległości
  • 1 lipca 1991 – uruchomiono miejską komunikację Translub
  • 14 marca 1992 – oddano do użytku nową salę gimnastyczną przy SP 3
  • 1 lipca 1992 – Rada Miasta uchwaliła zmianę nazwy ul. R. Pasikowskiego na I. Paderewskiego
  • 31 lipca 1992 – powołano Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej jako samodzielną jednostkę budżetową
  • 20 listopada 1992 – w Domu Kultury Rolnika (dziś Ośrodek Kultury) przy ul. Sobieskiego otwarto Salę Historii Miasta.
  • 2 października 1992 – oficjalnie oddano do użytku nowy segment Szkoły Podstawowej nr 2
  • 31 stycznia 1993 – ukazała się pierwsza książka o Luboniu - Parafia św. Jana Bosko na tle historii Lubonia autorstwa Stanisława Malepszaka i Ryszarda Jaruszkiewicza
  • sierpień 1993 – w Lasku pomiędzy torami kolejowymi oraz ulicami Armii Poznań i Dworcową odkryto mogiłę 17. żołnierzy niemieckich, którzy zginęli w 1945 roku, broniąc wiaduktu kolejowego przy ul. Krętej oraz drogi i toru na Mosinę. Ekshumowane zwłoki przeniesiono na cmentarz na Miłostowie w Poznaniu
  • 28 września 1993 – ustanowiono odznakę honorową Zasłużony dla Miasta Lubonia i nadawanie tytułu: Honorowy Obywatel Miasta
  • 5 lipca 1996 – wydano decyzję o lokalizacji płatnej autostrady A2 w województwie poznańskim, której trasa prowadzi przez Luboń
  • 23 września 1996 – podczas wizyty delegacji z niemieckiego Rüdersdorf bei Berlin w Luboniu, w sali sesyjnej Urzędu Miasta, burmistrzowie obu miast podpisali umowę partnerską między miastami
  • grudzień 1996 – działalność rozpoczęła pierwsza w Luboniu Przychodnia Lekarza Rodzinnego nr 1 - przy ul. Okrzei
  • 1 września 1997 – przy ul. Armii Poznań otwarto pierwszą szkołę średnią w Luboniu - Prywatne Liceum Ogólnokształcące, które przybrało imię ppłk. Zbigniewa Kiedacza
  • 18 września 1997 – powstało Lubońskie Stowarzyszenie Historyczne
  • 24 września 1997 – wojewoda poznański wpisał do rejestru zabytków kościół św. Barbary wraz z plebanią i pastorówką
  • 1 czerwca 2000 – Rada Miasta podjęła uchwałę w sprawie ustanowienia nowego herbu, flagi, sztandaru i pieczęci miasta
  • 3 czerwca 2000 – w 56. rocznicę śmierci komendanta okręgu Armii Krajowej gen. Henryka Kowalówki, na terenie byłego obozu karno-śledczego w Żabikowie odsłonięto głaz z tablicą pamiątkową
  • lipiec 2001 – Rada Miasta Luboń podjęła uchwałę o współpracy z gminami Płaskowyżu Wschodniego w Rouen we Francji
  • 1 grudnia 2001 – przy ul. Żabikowskiej otwarto oficjalnie pierwsze w Luboniu centrum handlowe - Pajo
  • 8 grudnia 2001 – lubońska Biblioteka Miejska zdobyła II miejsce w konkursie Fundacji na Rzecz Demokracji w Europie Wschodniej na najciekawsze inicjatywy i akcje podejmowane przez lokalne biblioteki na rzecz krzewienia czytelnictwa. W konkursie brało udział 150 bibliotek z całej Polski
  • 8 grudnia 2002 – lubońska Biblioteka Miejska otrzymała II nagrodę dla najlepszej placówki w Polsce
  • 10 marca 2003 – Komisja Komunalna Rady Miasta Luboń pozytywnie zaopiniowała wniosek kurii poznańskiej w sprawie budowy przez parafię pw. św. Barbary kościoła przy ul. Źródlanej i przekazania parafii części komunalnego gruntu przy MOPS
  • 12 września 2003 – oficjalnie otwarto 13-kilometrowy odcinek autostrady A2 przebiegający przez Luboń (Południowa obwodnica Poznania)
  • 28 listopada 2003 – uroczyście otwarto obwodnicę Lubonia o długości 2,1 kilometra (ulice: Dębiecka, Unijna, Przy Autostradzie), zbudowaną przez spółkę Autostrada Wielkopolska S.A.
  • wrzesień 2007 – podczas budowy jednego z bloków mieszkalnych w śródmieściu Lubonia wykopano sporej wielkości głaz narzutowy
  • 16 kwietnia 2009 – w Luboniu przy ulicy Kołłątaja otwarto oficjalnie największą i najnowocześniejszą w powiecie poznańskim halę widowiskowo-sportową

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 254
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. Tom XIV, s. 714
  3. Józef Kostrzewski Kultura prapolska. Wyd. III, PWN, Warszawa 1962, s. 274

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]