Kalina (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: imię – Kalina.
Kalina
Owoce kaliny koralowej
Owoce kaliny koralowej
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd szczeciowce
Rodzina piżmaczkowate
Rodzaj kalina
Nazwa systematyczna
Viburnum L.
Sp. Pl. 267. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiatostan Viburnum furcatum
Morfologia (kalina koralowa)
Pokrój (Viburnum macrocephalum)

Kalina (Viburnum L.) – rodzaj roślin zaliczany w systemach APG do rodziny piżmaczkowatych (Adoxaceae), wcześniej wyodrębniany był w monotypową rodzinę kalinowatych (Viburnaceae) lub włączany był do przewiertniowatych (Caprifoliaceae). W obrębie rodzaju wyróżnia się 175 gatunków, z czego Polsce dziko rosną 2 gatunki, ponadto liczne gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne lub znajdują się w kolekcjach ogrodów botanicznych. Większość gatunków rośnie w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, poza tym rosną w górach w strefie międzyzwrotnikowej[1]. Gatunkiem typowym jest Viburnum lantana L.[2]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z pięciu rodzajów w rodzinie piżmaczkowatych (Adoxaceae), stanowiącej klad bazalny w obrębie rzędu szczeciowców (Dipsacales) w grupie euasterids II wchodzącej w skład kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots). Rodzaj stanowi klad bazalny w obrębie rodziny, więc zgodnie z regułami taksonomicznymi może być wyodrębniany jako rodzina siostrzana dla pozostałych rodzajów (kalinowate Viburnaceae). Błędem natomiast jest włączanie go do przewiertniowatych stanowiących odrębną linię rozwojową[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Dipsacanae Frohne & U. Jensen ex Reveal, rząd szczeciowce (Dipsacales Dumort.), rodzina kalinowate (Viburnaceae Raf.), plemię Viburneae, rodzaj kalina (Viburnum L.)[3].

Gatunki flory Polski[4]

Oba gatunki to rośliny krzewiaste o wysokości do 5 m, kwiatostanach baldachowych, kwiatach białych i owocach typu pestkowca. Kwitną V–VI. Łatwa do zaobserwowania różnica między gatunkami: owoc kaliny koralowej pozostaje czerwony, hordowiny dojrzewa do barwy czarnej.

Inne gatunki[5]

Lista obejmuje wykaz gatunków w wąskim rozumieniu. Według National Plant Germplasm System rzeczywista liczba gatunków jest dużo mniejsza, gdyż wiele z wymienionych poniżej to podgatunki, odmiany lub synonimy[6]

  • Viburnum japonicum
  • Viburnum juddiikalina Judda
  • Viburnum kansuense
  • Viburnum lantanoides
  • Viburnum lentagokalina kanadyjska
  • Viburnum lobophyllum
  • Viburnum macrocephalum
  • Viburnum molle
  • Viburnum mongolicum
  • Viburnum mullaha
  • Viburnum nudum
  • Viburnum odoratissimum
  • Viburnum orientale
  • Viburnum phlebotrichum
  • Viburnum plicatumkalina japońska
  • Viburnum pragensekalina praska
  • Viburnum propinquum
  • Viburnum prunifoliumkalina śliwolistna
  • Viburnum rafinesquianum
  • Viburnum recognitum
  • Viburnum rhytidopyllumkalina sztywnolistna
  • Viburnum rigidum
  • Viburnum rufidulum
  • Viburnum sargentiikalina Sargenta
  • Viburnum schensianum
  • Viburnum sempervirens
  • Viburnum setigerum
  • Viburnum sieboldiikalina Siebolda
  • Viburnum suspensum
  • Viburnum sympodiale
  • Viburnum ternatum
  • Viburnum tinuskalina wawrzynowata
  • Viburnum trilobumkalina amerykańska
  • Viburnum urceolatum
  • Viburnum utilekalina pożyteczna
  • Viburnum veitchii
  • Viburnum venosum
  • Viburnum wilsonii
  • Viburnum wrightii

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-20].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-25].
  3. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Viburnum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-25].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  5. Kalina. [dostęp 2009-03-05].
  6. GRIN taxonomy for Plants. [dostęp 2009-03-05].