Kalisia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy starożytnej miejscowości. Zobacz też: Calisia.
Kalisia na mapie Germania Magna
Kalisia na mapie Germanii i Lugii

Kalisia (gr. Καλισία, łac. Calisia) – miejscowość w Europie Środkowej wzmiankowana przez Klaudiusza Ptolemeusza w Geografii (Γεωγραφικὴ Ὑφήγησις), jedna ze 137 miejscowości umieszczonych na mapie Germania Magna, czwarta mapa Europy (Γερμανίας Μεγάλης θέσις, Εὐρώπης πίναξ δ´), dawniej dość powszechnie identyfikowana z Kaliszem. Oprócz podobieństwa nazwy identyfikację tę potwierdzać miała podawana przez aleksandryjskiego geografa szerokość geograficzna (52°50′), podobna do faktycznej szerokości geograficznej dzisiejszego Kalisza (51°45′27″).

Argumenty te są obecnie podważane – szczególne znaczenie ma zidentyfikowanie ptolemeuszowego Λευκάριστος (Leukaristos), położonego na podobnej do Kalisii szerokości geograficznej, jako Laugaritio/Leugaritio oznaczającą Trenczyn na Słowacji[1] co podważałoby lokalizację Kalisii, choć z drugiej strony istnieją wątpliwości co do prawidłowej lokalizacji samego Trenczyna u Ptolemeusza i tym samym używania jej jako odniesienia do lokalizacji Kalisii[2]. Świadczyłoby to o tym, że dane o szerokościach geograficznych miejscowości na północ od Dunaju mogą być u Ptolemeusza obarczone znacznym błędem[potrzebne źródło]. Podobnie można interpretować umieszczenie przez starożytnego geografa na północ od Kalisii miejscowości o typowo dackiej nazwie Σετίδαυα (Setidava), która, zgodnie ze stanem wiedzy na temat zasięgu Daków, byłaby do zaakceptowania na Słowacji, ale nie w środkowej Polsce[potrzebne źródło].

Wobec powyższych argumentów znaczna część badaczy[kto?] uznała, że podobieństwo nazw Kalisia i Kalisz jest jedynie przypadkowe i że wzmianka Ptolemeusza nie powinna być odnoszona do ziem dzisiejszej Polski (najpełniej taki pogląd wyłożył Jerzy Kolendo w 5 tomie Prahistorii Ziem Polskich, 1981). Nadal jednak istnieją co do tego wątpliwości[potrzebne źródło]; nawet Kazimierz Godłowski, który uważał, że nie może być mowy o kontynuacji osadnictwa na ziemiach polskich od starożytności do wczesnego średniowiecza, zwracał uwagę[potrzebne źródło] na dużą ilość stanowisk archeologicznych z okresu wpływów rzymskich, koncentrujących się w rejonie dzisiejszego Kalisza.

Przypisy

  1. Identyfikacja ta jest potwierdzona inskrypcją z zimy 179/180 r., jaką pozostawił na skale w Trenczynie oddział rzymski, oraz życiorysem dowódcy tego oddziału, M. Valesiusa Maximianusa, wyrytym na nagrobku w Diana Veteranorum w dzisiejszej Algierii.
  2. Tadeusz Baranowski: Szlak bursztynowy (pol.). 10.10.2001r. [dostęp 2012-11-05].