Kalkulator Curta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mechaniczny kalkulator Curta (model II) na wystawie w Computer History Museum w Mountain View w Kalifornii.
Model I.

Kalkulator Curta jest małym, mechanicznym kalkulatorem, stworzonym przez Curta Herzstarka w 1948 roku. Curt Herzstark stworzył projekt kalkulatora będąc w obozie w Buchenwald. Herzstark przetrwał obóz i po drugiej wojnie światowej wyjechał do Liechtensteinu, gdzie dokończył swoje dzieło. Kalkulatory Curta długo były najlepszymi poręcznymi kalkulatorami, dopóki nie zostały zastąpione kalkulatorami elektronicznymi. Ich przewagą nad innymi urządzeniami liczącymi były kieszonkowe wymiary, prosta i szybka obsługa wielu działań, a także duża dokładność. Wyprodukowano 80 000 sztuk Typu I oraz 60 000 sztuk Typu II. Ostatni kalkulator Curta został wyprodukowany w listopadzie 1970 roku.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Kalkulator ma wielkość małej puszki. Z boku zostało umieszczone osiem suwaków (Typ I), służących do wprowadzania liczb, a w późniejszej wersji (Typ II) jest ich 11. Na górze znajdują się dwa wyświetlacze - sześciocyfrowy (I) lub ośmiocyfrowy (II) licznik obrotów oraz jedenastocyfrowy (I) lub piętnastocyfrowy (II) wyświetlacz wyniku. Blaszka z dziurą służy do resetowania obu wyświetlaczy. Poniżej blaszki jest pierścień, którym ustala się mnożnik (1, 10, 100, 1000...), a także przełącznik trybów mnożenia i dzielenia. Kalkulator Curta przypomina młynek do pieprzu i dlatego był nazywany pieprzniczką, a liczenie na nim nazywano pieprzeniem.

Przykładowe obliczenia[edytuj | edytuj kod]

Pomnóżmy 1234 przez 98. Przed przystąpieniem do działania należy zresetować oba liczniki, obracając blaszkę o 360 stopni. Na suwakach ustawiamy liczbę 1234, a mnożnik na pierścieniu ustawiamy na 100. Następnie obracamy korbkę o 360 stopni zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Wyświetlacz pokazał 123400, a na liczniku obrotów jest liczba 100, co oznacza, że 1234 pomnożyliśmy 100 razy za jednym obrotem dzięki odpowiedniemu ustawieniu mnożnika (równie dobrze można by ustawić mnożnik na 1 i sto razy kręcić korbą). Ustawmy mnożnik na 1 i wysuńmy korbkę z puszki (co spowoduje odejmowanie), a następnie obróćmy ją dwa razy. Licznik obrotów pokazuje 98, a drugi wyświetlacz pokazuje gotowy wynik - 120932

Podzielmy 110 przez 15. Resetujemy oba liczniki, ustawiamy na suwakach liczbę 110, mnożnik dajemy na 1, wciskamy korbę i kręcimy jeden raz. Liczba ta pokaże się na wyświetlaczu, a na liczniku obrotów będzie cyfra 1, którą należy skasować blaszką. Wyciągamy korbę i suwak trybów przesuwamy w dół, by w ten sposób uzyskać tryb dzielenia. Na suwakach należy ustawić liczbę 15, po czym kręcimy korbą tak długo, aż liczba na wyświetlaczu wyniku będzie mniejsza od liczby ustawionej na suwakach, czyli siedem razy, co jest pokazane na liczniku obrotów. Na wyświetlaczu wyniku pozostaje 5, co jest resztą z dzielenia. Oznacza to, że: \frac{110}{15} = 7 \frac{5}{15}

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]