Kalliope (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kalliope, muza poezji epicznej, marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. według oryginału greckiego, Muzeum Pio-Clementino (Muzea Watykańskie)

Kalliope (także Kaliopa, Kaliope, „Pięknolica”; gr. Καλλιόπη Kalliópē ‘o pięknym głosie’, łac. Calliope) – w mitologii greckiej muza poezji epicznej[a][1].

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory i Uranii[1][2][3].

Była jedną spośród dziewięciu muz olimpijskich (przebywały na Olimpie), które należały do orszaku boga Apollina (Apollon Musagetes), ich przewodnika[3][4][5]. Wraz ze swoimi siostrami uświetniała śpiewem biesiady bosko-ludzkie (m.in. zaślubiny Tetydy i Peleusa oraz Harmonii i Kadmosa), a także uczty olimpijskie samych bogów[1][3].

Niekiedy uważano ją za matkę Orfeusza, Linosa, Resosa oraz syren[6][7][8]. Była muzą najwyżej postawioną w hierarchii muz[4][8]. Uchodziła za rozjemczynię między dwiema boginiami (Afrodytą i Persefoną) w ich sporze o pięknego Adonisa. Według jednej z wersji zadecydowała (w imieniu Zeusa), iż Adonis będzie spędzał jedną trzecią roku z Afrodytą, jedną trzecią – z Persefoną, jedną trzecią – gdzie sam zapragnie[9].

W sztuce przedstawiana jest zwykle jako kobieta z tabliczką i rylcem, niekiedy z trąbą – atrybutami symbolizującymi dziedzinę sztuki, której patronowała[1][2][4][10].

Imieniem muzy została nazwana jedna z planetoid – (22) Kalliope.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Zadanie (rola) jakie Kalliope wyznaczono ostatecznie w późnym okresie starożytności.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wyżyna olimpijska. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 145–147. ISBN 83-7391-077-8.
  2. 2,0 2,1 Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 293–294. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  3. 3,0 3,1 3,2 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 241–242. ISBN 83-04-04673-3.
  4. 4,0 4,1 4,2 Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 163–164. ISBN 83-221-0111-2.
  5. Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 404: Musagetes (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-27].
  6. Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 225. ISBN 80-8046-098-1.
  7. Pierre Grimal, op.cit., s. 175. ISBN 83-04-04673-3.
  8. 8,0 8,1 Pierre Grimal, op.cit., s. 266. ISBN 83-04-04673-3.
  9. Pierre Grimal, op.cit., s. 6. ISBN 83-04-04673-3.
  10. Bogowie olimpijscy. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 53. ISBN 83-210-0677-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Aaron J. Atsma: Kalliope (ang.). theoi.com. [dostęp 2011-03-28].
  2. Calliope (ang.). mythindex.com. [dostęp 2011-03-28].
  3. Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
  4. Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 503. ISBN 83-7399-022-4.
  5. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 363. ISBN 83-01-03529-3.
  6. Carlos Parada: Calliope (Muses) (ang.). maicar.com. [dostęp 2011-03-28].
  7. Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 405: Muses (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-03-28].
  8. William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Calliope (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
  9. Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Calliopé (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].