Kalpana Chawla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kalpana Chawla
{{{nazwa}}}
Data i miejsce urodzenia 1 lipca 1961
Karnal
Data i miejsce śmierci 1 lutego 2003
zginęła nad Teksasem
w katastrofie promu Columbia
Narodowość hinduska
Funkcja specjalista misji
Czas spędzony w kosmosie 31 dni 14 godzin
54 minuty i 26 sekund
Misje STS-87, STS-107
Emblematy załóg STS-89 STS-107
Inny zawód inżynier lotniczy
Odznaczenia
Congressional Space Medal of Honor (Stany Zjednoczone) NASA Distinguished Service Medal NASA Space Flight Medal Order Za Zasługi III stopnia (Ukraina)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kalpana Chawla w symulatorze promu kosmicznego
Kalpana Chawla i Laurel Clark podczas prac na orbicie w czasie misji STS-107

Kalpana Chawla (ur. 1 lipca 1961 w Karnalu, zginęła 1 lutego 2003 podczas powrotu na Ziemię wahadłowca Columbia) – amerykańska astronautka i inżynier pochodzenia hinduskiego. Krótkofalowiec, posiadała znak KD5ESI.

Wykształcenie i praca[edytuj | edytuj kod]

  • 1976 – ukończyła Tagore School w indyjskim mieście Karnal.
  • 1982 – uzyskała licencjat z inżynierii lotniczej w Punjab Engineering College w Czandigarh, a następnie wyjechała do Stanów Zjednoczonych.
  • 1984 – w tej samej dziedzinie uzyskała magisterium na University of Texas w Arlington.
  • 1986 – na Uniwersytecie Kolorado w Boulder uzyskała drugie magisterium w dziedzinie inżynierii lotniczej.
  • 1988 – na tej samej uczelni i w tej samej dziedzinie uzyskała doktorat. Następnie podjęła pracę w NASA w kalifornijskim Centrum Badawczym im. Josepha Amesa. Zajmowała się tam zagadnieniami z zakresu obliczeniowej mechaniki płynów. Prowadziła badania symulacyjne aerodynamiki samolotu AV-8B Harrier w trakcie lądowania pionowego.
  • 1993 – przeniosła się do prywatnej firmy Overset Methods Inc., mającej siedzibę w Los Altos, w której pracowała do czasu powrotu do NASA w grudniu 1994.

Praca w NASA i kariera astronautki[edytuj | edytuj kod]

  • 12 grudnia 1994 – zakwalifikowała się do piętnastej grupy astronautów NASA jako kandydatka na specjalistę misji.
  • 1995–1996 – po ukończeniu rocznego szkolenia w Centrum Lotów Kosmicznych im. Lyndona B. Johnsona (JSC) uzyskała kwalifikacje specjalisty misji. Następnie została skierowana do Biura Astronautów – pracowała w wydziałach EVA oraz robotyki i informatyki. W listopadzie 1996 została powołana do załogi STS-87 w charakterze specjalisty misji i głównego operatora manipulatora RMS.
  • 19 listopada – 5 grudnia 1997 – uczestniczyła w blisko szesnastodniowej misji kosmicznej STS-87 realizowanej przez załogę promu Columbia. Podczas lotu miała umieścić na orbicie satelitę Spartan-201. Przedsięwzięcie to jednak nie powiodło się, satelita bowiem zaczął koziołkować. W rezultacie astronauci Winston E. Scott i Takao Doi musieli wykonać pozaplanowe wyjście w otwartą przestrzeń kosmiczną w celu podjęcia satelity. Problemy ze Spartanem spowodowały także niezamierzoną zmianę planu całej wyprawy.
    • Za nieprawidłowe wykonanie zadania początkowo obwiniono Chawlę. Jednakże późniejsze, pięciomiesięczne dochodzenie NASA uwolniło ją od wszelkich zarzutów, ujawniając błędy w interfejsach oprogramowania oraz szeregu procedur stosowanych przez załogę i kontrolę naziemną.
  • 1998 – pracowała w Biurze Astronautów, zajmując się zagadnieniami dotyczącymi wyposażenia dla załóg wahadłowców i Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
  • 28 września 2000 – została wyznaczona specjalistą misji w załodze STS-107.
  • 2003 – 16 stycznia po raz drugi poleciała w kosmos, ponownie na pokładzie wahadłowca Columbia. Dowódcą załogi był Rick Husband. Prom pilotował William McCool. Obok Chawli grupę specjalistów misji tworzyli: David Brown, Michael Anderson, Laurel Clark i astronauta izraelski Ilan Ramon. Wyprawa STS-107 miała charakter naukowy. Astronauci przeprowadzili 82 eksperymenty biologiczne, geofizyczne, technologiczne i fizyczne. 1 lutego podczas powrotu Columbii na Ziemię wahadłowiec rozpadł się w powietrzu na niespełna szesnaście minut przed planowanym lądowaniem. Śmierć poniosła cała załoga. Szczątki Kalpany Chawli zostały przewiezione do jej rodzinnych Indii.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Była pierwszą Hinduską, a drugą osobą tej narodowości (po Rakeshu Sharmie), która znalazła się w kosmosie.
  • Jej pasją było latanie. Miała uprawnienia (również instruktorskie) pilota szybowcowego, samolotów jedno- i wielosilnikowych oraz hydroplanów.

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczyła Kalpana Chawla
Nr Data startu Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1
19 listopada 1997
5 grudnia 1997
STS-87
Columbia F-24
Specjalista misji (MS-1)
15 dni 16 godzin 34 minuty i 4 sekundy[1]
2
16 stycznia 2003
1 lutego 2003
Podczas powrotu na Ziemię wahadłowiec wskutek katastrofy uległ zniszczeniu
STS-107
Columbia F-28
Specjalista misji (MS-2)
15 dni 22 godziny 20 minut i 22 sekundy[2]
Łączny czas spędzony w kosmosie – 31 dni 14 godzin 54 minuty i 26 sekund

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. NASA: Podsumowanie misji STS-87 (ang.). [dostęp 2011-02-07].
  2. NASA: Podsumowanie misji STS-107 (ang.). [dostęp 2011-02-07].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]