Kamień Pomorski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w woj. zachodniopomorskim. Zobacz też: Kamień Pomorski – dawna nazwa Kamienia Krajeńskiego (w II RP).
Kamień Pomorski
Ratusz i rynek
Ratusz i rynek
Herb
Herb Kamienia Pomorskiego
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat kamieński
Gmina Kamień Pomorski
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1274
Burmistrz Bronisław Karpiński
Powierzchnia 10,74[1] km²
Wysokość 10 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

9190[1]
856[1] os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 91
Kod pocztowy 72-400
Tablice rejestracyjne ZKA
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Kamień Pomorski
Kamień Pomorski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamień Pomorski
Kamień Pomorski
Ziemia 53°58′11″N 14°47′09″E/53,969722 14,785833Na mapach: 53°58′11″N 14°47′09″E/53,969722 14,785833
TERC
(TERYT)
4324307034
SIMC 0979113
Hasło promocyjne: U nas jest klimat
Urząd miejski
ul. Stary Rynek 1
72-400 Kamień Pomorski
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Kamień Pomorski w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kamień Pomorski (niem. Cammin in Pommern) – miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kamień Pomorski. Uzdrowisko położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad brzegiem Zalewu Kamieńskiego. Druga siedziba archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej i tutejszego dekanatu. Zlokalizowany jest tu port morski z basenem rybacko-żeglarskim.

Według danych z 1 stycznia 2013 r. miasto miało 9190 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Mapa wyspy Wolin z zaznaczonym Kamieniem Pomorskim

Kamień Pomorski położony jest na Pobrzeżu Szczecińskim (Wybrzeże Trzebiatowskie), w rozlewisku cieśniny Dziwny tworzącej Zalew Kamieński. Miasto leży nad dwoma zatokami zalewu: Karpinką od północy i Promną od zachodu, za którą znajduje się Wyspa Chrząszczewska. Miejscowość znajduje się 90 km na północny wschód od Szczecina.

Kamień Pomorski leży w północnej części Pomorza Zachodniego. W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

Centrum Kamienia Pomorskiego znajduje 7 km od wybrzeża Morza Bałtyckiego. Miasto ma pośredni dostęp do morza poprzez cieśninę Dziwnę.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Rozlewiska wodne (cieśnina Dziwna i jej części: Zalew Kamieński, Zatoka Cicha) są wykorzystywane do uprawiania sportów wodnych i czynnego wypoczynku na wodzie (żeglarstwa, kajakarstwa, windsurfingu oraz wędkarstwa).

Miasto położone jest na wysokości 10 m n.p.m.[potrzebne źródło]

Na terenie miasta występują istotne w lecznictwie źródła solankowe i pokłady borowiny. Walory te przyczyniły się do rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego. Uzdrowisko wykorzystuje obecnie odwiert solanki (Edward II) w pobliżu zakładu balneologicznego oraz złoże borowiny w odległości 200 m od sanatorium[2], a także wody zmineralizowane z nowego ujęcia w Dziwnówku.

Na terenie katedralnym, znajduje się wirydarz z gatunkami drzew i krzewów[potrzebne źródło].

Pomniki przyrody[3]:

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Pod względem klimatycznym Kamień Pomorski należy do dzielnicy bałtyckiej. Zaznacza się tu silnie wpływ klimatu morskiego: wilgotność powietrza, długotrwałość zim, amplituda temperatur[2].

Jak wynika z danych stacji meteorologicznej w Kamieniu, średnia roczna temperatur na tym obszarze waha się w granicach 7-8,3 °C. Najcieplejszy miesiąc to sierpień, a najchłodniejszy – styczeń. Temperatura maksymalna mieści się w granicach 32,1° do 33,1 °C, a minimalna od -18,6° do -19,2 °C. Roczna suma opadów waha się w granicach 550-650 mm. Długość okresu wegetacyjnego wynosi 210-220 dni. Wiatry wieją najczęściej z kierunku płd.-zach.(SW) i płn.-zach (NW)[2].

Uzdrowisko[edytuj | edytuj kod]

Na terenie uzdrowiska znajdują się udokumentowane następujące naturalne surowce lecznicze: złoża torfu leczniczego – borowina, wody lecznicze – solanki[4].

W uzdrowisku prowadzone jest leczenie w następujących kierunkach: choroby reumatyczne, choroby kardiologiczne i nadciśnienie (w tym wczesna rehabilitacja), choroby dolnych dróg oddechowych, choroby neurologiczne, choroby ortopedyczno-urazowe, choroby dziecięce: (choroby kardiologiczne, choroby dolnych dróg oddechowych, choroby górnych dróg oddechowych)[5].

W Kamieniu Pomorskim znajduje się 5 zakładów lecznictwa uzdrowiskowego[6]:

  • szpital uzdrowiskowy „Mieszko”,
  • Zakład Przyrodoleczniczy „Feniks”,
  • Sanatorium Uzdrowiskowe „Gryf” – pododdział szpitala Mieszko
  • Sanatorium Uzdrowiskowe „Chrobry”,
  • Sanatorium Uzdrowiskowe „Dąbrówka”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rycina miasta z Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego z 1618

W IX–XI w. była tu osada rybacka i portowa, która otrzymała prawa miejskie w 1274 r.

W 1176 r. przeniesiono z Wolina i powołano w Kamieniu biskupstwo, które podlegało arcybiskupowi gnieźnieńskiemu. W latach niepokoju i rywalizacji państw ościennych o Pomorze biskup kamieński uniezależnił się od arcybiskupa gnieźnieńskiego i od ok. 1188 r. podlegał bezpośrednio Rzymowi[7].

W 1876 r. przypadkowo odkryto źródła solankowe, z czasem zaczęto też stosować borowinę z okolicznych torfowisk.

W 2013 r. z uwagi na fakt, że Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim miał 6 sędziów, został przekształcony w 4 wydziały zamiejscowe Sądu Rejonowego w Świnoujściu[8][9].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1 stycznia 2014 tragiczny wypadek w którym życie straciło 6 osób. Pijany kierowca uderzył w idących chodnikiem ludzi.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miasta ma pochodzenie wenedyjskie i pierwszy raz pojawia się w żywotach Ottona z Bambergu (u Herborda „civitas ducis Camina”, u Eba „castrum magnum Gamin” lub „in urbe Games”). Inne występujące nazwy to Chamin i Camyna. Bulla z 14 października 1140 dla biskupstwa pomorskiego podaje „Chamin cum taberna et foro”. W bulli protekcyjnej z 25 lutego 1188 napisano „apud civitatem Camyn”. Ostatecznie w XIII w. ustaliła się forma Camin.

Nazwa łączona jest z ogromnym głazem narzutowym (obwód w najszerszym miejscu 20 m) położonym w korycie Dziwny. Ten „Głaz Królewski” służył jako oznacznik w żegludze, przyczyniając się do powstania nazwy miasta[10].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Kamień znajdujący się na północ od miejscowości Buniewice na wyspie Chrząszczewskiej, od którego wzięła się nazwa miasta Kamień Pomorski

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wieża Piastowska i Brama Wolińska

Na terenie Kamienia Pomorskiego historyczny układ przestrzenny z okresu średniowiecznej lokacji zniszczony w 1945 roku, został w latach 60. XX wieku zabudowany wielopiętrowymi blokami. Pomimo tego cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków[11]. Zespół katedralny w Kamieniu został zakwalifikowany jako pomnik historii. Miasto znajduje się na szlaku zabytków sztuki romańskiej.

  • Osiedle Katedralne
    • konkatedra św. Jana Chrzcicielaromańsko-gotycka bazylika, historyczna katedra diecezji pomorskiej, obecnie świątynia pełni funkcje kościoła parafialnego i konkatedry archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej
    • pałac biskupirenesansowy budynek kurii biskupiej wzniesiony w XV wieku, gruntownie przebudowany w XVI wieku
    • plebania katedralna – budynek kanonii wraz zabudowaniami gospodarczymi wzniesiony w XVIII wieku
    • dom zakrystiana – wzniesiony w XIX wieku, obecnie dom mieszkalny
    • dom dziekanadworek wzniesiony w XVIII wieku, w latach 1722-1747 mieszkał w nim wynalazca butelki lejdejskiej Ewald von Kleist
    • kanonia – wzniesiona w XVIII wieku, obecnie dom mieszkalny
    • kanonia – obecnie dom sióstr zakonnych
    • dom gminy protestanckiej – wzniesiony w 1934, obecnie dom księży emerytów
    • szkoła – wzniesiona w latach 1907-1909, obecnie szkoła podstawowa
    • dom zakładu panien – wzniesiony w latach 1691-1694, obecnie dom mieszkalny
    • wirydarz katedralny – gotycki wirydarz katedralny z XIII wieku
    • obwarowania katedralne – pozostałości murów osiedla katedralnego
  • Stare Miasto
    • kościół Wniebowzięcia NMPkościół barokowy z XVIII wieku, pierwotnie gotycki, wielokrotnie przebudowywany
    • ratusz – gotycki ratusz miejski z trójarkadowym podcieniem od strony wschodniej i bogatym wystrojem elewacji
    • gmach sądu – budynek sądu rejonowego i aresztu przy ul. Kościuszki
    • kamienice – zabytkowe kamienice przy rynku i ul. Kościuszki
    • obwarowania miejskie – pozostałości murów miejskich
    • Brama Wolińska – gotycka brama miejska z XIV wieku, obecnie siedziba Muzeum Kamieni
    • Wieża Piastowska – gotycka baszta z XIV wieku przylegająca do bramy miejskiej.
  • Żalnik
    • cmentarzysko słowiańskie z okresu przedchrześcijańskiego
    • kościół św. Mikołaja – kościół filialny z XIV wieku, rozbudowany w XVII wieku, pełnił funkcję świątyni dla stanów, które nie mogły brać udziału w nabożeństwach w katedrze
Pomnik Poległych za Polskość Tych Ziem

Pomniki i miejsca pamięci narodowej[edytuj | edytuj kod]

  • Pomnik Zwycięstwa
  • Pomnik Rybaka
  • Obelisk Ewalda von Kleista
  • Obelisk pamięci przedwojennej społeczności żydowskiej Kamienia Pomorskiego – głaz odsłonięty 3 kwietnia 2008 roku
  • Pomnik Stanisława Staszica

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Marina w Kamieniu Pomorskim
Hotel „Pod Muzami”

Miasto ma status uzdrowiska.

W zachodniej części miasta nad zalewem mieści się Port Kamień Pomorski, w którym dobrze rozwinięte jest rybołówstwo indywidualne, żeglarstwo i od kilku lat turystyka pasażerska. Zanikła funkcja transportowo–przeładunkowa pomimo istniejącego w porcie potencjału technicznego[12].

W powiatowym urzędzie pracy w listopadzie 2008 roku było zarejestrowanych 532 bezrobotnych mieszkańców Kamienia Pomorskiego[13].

Struktura demograficzna mieszkańców Kamienia Pomorskiego wg danych z 31 grudnia 2007[14]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 9138 100 4825 52,8 4313 47,2
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 1543 16,89 757 8,28 786 8,6
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 6156 67,37 3074 33,64 3082 33,73
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 1439 15,75 994 10,88 445 4,87

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przechodzi droga wojewódzka nr 107, która łączy miasto z drogą krajową nr 3 oraz biegnie w kierunku wybrzeża (Dziwnówek). Na południe od miasta droga ta łączy się z drogą wojewódzką nr 106 łączącą miasto z Golczewem i drogą krajową nr 6. Do miasta prowadzi także droga wojewódzka nr 103 odchodząca z Trzebiatowa.

W mieście znajduje się stacja kolejowa, z której odjeżdżają pociągi do Wysokiej Kamieńskiej i Szczecina.

Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin – Szczecin – Bałtyk.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta znajdują się 3 przedszkola oraz 2 szkoły podstawowe. Ponadto w Kamieniu Pomorskim znajdują się:

  • Publiczne Gimnazjum im. Noblistów Polskich,
  • Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Krzywoustego,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica.

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej
Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej

Imprezy cykliczne w Kamieniu Pomorskim:

  • Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej, organizowany od 1964 r., najstarsza tego typu impreza na Pomorzu Zachodnim
  • Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej – dwudniowa impreza folklorystyczna odbywająca się zazwyczaj na przełomie lipca i sierpnia na błoniach nad Zalewem Kamieńskim
  • Dni Kultury Chrześcijańskiej „Ottonalia” – cykl różnego rodzaju koncertów, wystaw, odczytów oraz imprez rekreacyjnych. Impreza rokrocznie rozpoczyna się 24 czerwca dla upamiętnienia misji chrystianizacyjnej św. Ottona biskupa Bambergu, który w ten dzień w roku 1124 przybył do Kamienia Pomorskiego
  • Regaty na Zalewie Kamieńskim – sztandarową imprezą są tu Eliminacje do Mistrzostwa Świata i Europy w klasie Optimist
  • Bieg Niepodległości – impreza organizowana od 1999 r. 11 listopada

Kamieńska drużyna piłki nożnej to MGLKS „Gryf” Kamień Pomorski. Zespół rozgrywa mecze na stadionie przy ulicy Wolińskiej. Klub powstał w 1946 roku i obecnie gra w IV lidze (grupa zachodniopomorska). Klub posiada barwy niebiesko-biało-czerwone.

Media lokalne[edytuj | edytuj kod]

Prasa:

  • Dziennik Powiatu Kamieńskiego (tygodnik)
  • 'Pomorzanin (dwutygodnik)
  • Głos Szczeciński z piątkowym dodatkiem Głos Pomorza

Serwisy internetowe:

  • kamienskie.info
  • ikamien.pl
  • kamienpomorski.pl

Stacje radiowe:

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

W Kamieniu Pomorskim działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Sąd rejonowy

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Kamienia wybierają do rady miejskiej 10 radnych (10 z 15); pozostałych 5 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Kamień Pomorski. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz na Starym Rynku.

Burmistrzowie Kamienia Pomorskiego:

W mieście znajduje się starostwo kamieńskie oraz sąd rejonowy.

Mieszkańcy Kamienia Pomorskiego wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Kamieniu Pomorskim[edytuj | edytuj kod]

Widok na miasto z baszty

Lista osób urodzonych w Kamieniu Pomorskim:

Ludzie związani z miastem[edytuj | edytuj kod]

Ewald Jürgen Georg von Kleist przez 25 lat był dziekanem kamieńskiej katedry.

W latach 1965–1970 w Kamieniu Pomorskim mieszkał i pracował rzeźbiarz Wojciech Gryniewicz, który wspólnie z Adamem Kordalem w 1967 roku założyli pierwsze Kino i Dyskusyjny klub filmowy DKF POWIĘKSZENIE w Kamieniu. Stefan Jędrzejewski, artysta malarz odznaczony w 2009 roku Złotą Wstęgą Kamieńską za zasługi dla kultury Kamienia Pomorskiego[16].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  2. 2,0 2,1 2,2 Program Ochrony Środowiska dla Gminy Kamień Pomorski, Szczecin, październik 2004 r.
  3. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. Nr 18, poz. 298).
  4. (§5. Statutu Uzdrowiska Kamień Pomorski) Uchwała Nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. Nr 18, poz. 298).
  5. (§6. Statutu Uzdrowiska Kamień Pomorski) Uchwała Nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. Nr 18, poz. 298).
  6. Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. Nr 18, poz. 298).
  7. „Pomorze Zachodnie w tysiącleciu”: praca zbiorowa /, pod red. Pawła Bartnika i Kazimierza Kozłowskiego; Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Szczecinie, Kuratorium Oświaty w Szczecinie, Urząd Miejski w Szczecinie.
  8. Minister Sprawiedliwości podpisał rozporządzenie ws. reorganizacji 79 sądów rejonowych. Ministerstwo Sprawiedliwości, 2012-10-06. [dostęp 2013-01-28].
  9. Wydziały. Sąd Rejonowy w Świnoujściu. [dostęp 2013-01-28].
  10. Grzegorz Wejman, Kamień Pomorski. Miasto zabytków – przewodnik, Wyd. ZET, Wrocław 2004, s. 5-6., ISBN 83-7364-141-6.
  11. Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie, nr rej. 66.
  12. Opis portu Kamień Pomorski (pol.). Urząd Morski w Szczecinie. [dostęp 2008-04-20].
  13. PUP w Kamieniu Pomorskim: Statystyka Listopad 2008 (pol.). BIP PUP w Kamieniu Pomorskim. [dostęp 2009-02-07].
  14. Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  15. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 9 stycznia 2014.
  16. Powiat Kamieński – ikamien.pl » Kamień Pomorski: Burmistrz wręczył Złote Wstęgi za 2009 rok.