Kamienna (dopływ Wisły)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kamienna
Kamienna
Kamienna pod Bałtowem
Lokalizacja Europa
 Polska
Źródło Antoniów
Ujście Wisła
Kępa Piotrowińska
51°05′06″N 21°47′36″E/51,085000 21,793333
Długość 138 km
Powierzchnia zlewni 2007,9 km²
Rzeki Polski
Kajakarze na Kamiennej w Bałtowie

Kamiennarzeka w centralnej Polsce należąca do środkowomałopolskiego regionu hydrologicznego, lewobrzeżny dopływ Wisły. Na prawie całym odcinku płynie przez województwo świętokrzyskie, jednak jej źródło oraz ujście rzeki znajdują się na południowych krańcach województwa mazowieckiego.

W okolicach Bałtowa tworzy przełom przez skały mezozoiczne.

Opis historyczny rzeki[edytuj | edytuj kod]

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich podaje następujący opis rzeki (zachowano pisownię oryginalną)

Kamienna - rzeka, wypływa w pow. koneckim jedną odnogą pod nazwą Kamionki pod Piekłem, drugą powyżej Kapturowa pod nazwą Zwierzówki, które płyną ku południowi, łączą się pod Mroczkowem na wschód Odrowąża i to jest początkiem Kamienny.

Płynie dalej ku wschodowi pod Bliżynem, Bzinem, Kamienną; pod Szczepanowem wchodzi w powiat iłżecki a przybrawszy kierunek południowo-wschodni, płynie pod Marcinkowem, Wąchockiem, Wierzbnikiem, Miehałowem i za Brodami wchodzi w pow. opatowski, płynie pod Nietuliskami, Runowem, Ostrowcem, Denkowom; za Ćmielowem skręca ku północy, płynie pod Rudą kościelną, za Boryą wchodzi znowu w pow. iłżecki i za Bałtowem, wziąwszy kierunek półncno-wschodni, wpada pod Wolą Pawłowską z lewego brzegu do Wisły.

Od Ostrowca spławna dla pojedyńczych sztuk drzewa; stoją nad nią liczne zakłady górnicze. Przy znacznym spadku ma pęd bystry, obfitość wody wielką.

Wpadają do niej z prawego brzegu powyżej Bliżyna jeden, a poniżej dwa strumienie bez nazwy, pod Bzinem Łączna, powyżej Marcinkowa Kaczka, pod Michalowem Lubianka, pod wielkiemi Nietuliskami Swiślina, powyżej Ostrowca strumień od Mnichowa, pod Ćmielowem od Wojciechowie i Bidzin. Z lewego brzegu pod Bzinem strumień od Ubyszowa, pod Szczepanowem Szynkarka, pod Wierzbnikiem strumień od Lipia, pod Brodami Lubianka, poniżej Krynek dwa strumienie, pod Małachuwem dużym jeden, poniżej Runowa od Janik, pod Denkowem płynący z leśnictwa Iłża, poniżej Bałtowa od Sienna.

W Enc. Orgelbranda. większej (XXIV 42) wymienione z lewego brzegu, jak się zdaje: Wężyk, Kazub, Papielowe sumy, Swinia woda, Kuźnimks i Kamelaka.

Długa 93 wiorst; inni liczą do 120. Jest to rzeka prawdziwie fabryczna, służy bowiem za silę poruszającą licznych górniczych zakładów. Za ministeryum ks. Lubeckiego był projekt uspławnienia Kamiennej od Brodów do Wisły.

W tym celu 1825 roku rozpoczęto roboty, przygotowano kanał od Brodów do Chmielowa i zabrano się do budowy śluz. Wypadki 1831 r. przerwały tę pracę. Po przejściu górnictwa pod zarząd banku polskiego i po obliczeniu tak kosztów wykończenia projektu jak ewentualnych jego korzyści, postanowiono tylko zużytkować wykopane już kanały do nowozakładanych hut: Starachowice, Michałów, Brody, Nietulisko, Klimkiewiczów; przysposobione do budowy śluz materiały zużyto do budowy upustów a zamiast komunikacji wodnej pobudowano szosę fabryczną z Bzina do Zawichosta, nie tylko dla fabryk lecz i dla ogółu przydatną.[2], [3]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]