Kamuj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kamuj (jap. カムイ, 神威 lub 神居 kamui?, IPA: kamú̜ɪ, kamú̜j) – pojęcie występujące w wierzeniach ajnuskich, określające wszelkiego rodzaju siły nadprzyrodzone, obecne w całym otaczającym Ajnów świecie. Słowo kamuj tłumaczy się najczęściej jako "bóstwo", "duch", "dusza" czy "demon", jednak jego zakres znaczeniowy jest bardzo szeroki, obejmuje zarówno istoty negatywne jak i pozytywne, swoje kamuj posiadają także np. zwierzęta, rośliny, ogień, ciała zmarłych i talizmany. Termin ten często występuje w imionach ajnoskich bogów, jak np. atuj kamuj (bóg morza) czy jaun mosiri kamuj (bóg krainy Ajnów), używa się go również w znaczeniu "piękny" oraz "wielki", np. kamuj pom menoko, "piękna młoda dziewczyna".

Kamuj posiadały bardzo rozbudowaną hierarchię, wyróżniano kamuj "dalekich" i "bliskich", "lekkich" i "ciężkich", "dobrych" i "złych". Ich pozycję w hierarchii określano w zależności od okoliczności, regionu i wpływu na daną jednostkę. Szczególnie wyróżniano kamuj "ciężkich", do których zaliczano m.in. bóstwa ognia domowego, morza, rzek, gór czy boga-niedźwiedzia. Złymi kamuj były np. wszelkiego rodzaju złośliwe demony, duchy mieszkające w opustoszałych domostwach oraz lisy. Kamuj należało czcić modlitwą i ofiarami; w zamian otaczali oni swoich czcicieli opieką.

Zarówno fonetycznie jak i znaczeniowo wyraz kamuj podobny jest do japońskiego terminu kami, co skłoniło część badaczy do uznania go za zapożyczenie z języka japońskiego, choć zdaniem innych możliwe jest przejęcie ajnoskiego terminu przez Japończyków. Według niektórych badaczy kultury ajnoskiej, m.in. M. Dobrotworskiego czy Bronisława Piłsudskiego określenia kamuj używano pierwotnie w znaczeniu "posiadający mięso" na określenie zwierząt, potem zaczęto go używać na oznaczenie wszystkiego co "cenne", "piękne", "czczone" i w ostateczności stało się ono terminem oznaczającym "istotę" oraz "bóstwo".

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alfred F. Majewicz: Dzieje i wierzenia Ajnów. Poznań: CIA-Books – SVARO, Ltd., 1991. ISBN 83-85100-07-5.