Kamusznik zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj


Kamusznik zwyczajny
Arenaria interpres[1]
(Linnaeus, 1758)
Kamusznik zwyczajny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina bekasowate
Podrodzina biegusy
Rodzaj Arenaria
Gatunek kamusznik zwyczajny
Podgatunki
  • A. interpres interpres
  • A. interpres morinella
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło kamusznik w Wikisłowniku

Kamusznik zwyczajny, kamusznik (Arenaria interpres) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), zamieszkujący w zależności od podgatunku:

W Polsce nieliczny ptak przelotny, regularnie pojawia się podczas przelotów na wybrzeżu Bałtyku, rzadko zalatuje w głąb lądu. Na początku XX wieku gnieździł się w Środkowej Europie na wybrzeżach Morza Północnego i Bałtyku. Gdy w latach 70. wzrosła populacja skandynawska od strony Danii zasiedlił na nowo Szlezwik-Holsztyn.
Cechy gatunku 
Kamusznik to błotny ptak wielkości szpaka. W szacie godowej samiec ma głowę i szyję białą, wierzch głowy pokryty podłużnym czarnym kreskowaniem na białym tle, oczy łączy czarny, poprzeczny pasek, na bokach szyi i głowy podłużne czarne pasy łączące się w czarną plamę na gardle, obejmujące również boki piersi. Środek piersi, brzuch i pokrywy podogonowe białe. Skrzydła w rdzawobrązowe pasy, w podobnym kolorze grzbiet dodatkowo z czarnym pasem. W locie wygląda efektownie - widoczne białe plamy na skrzydłach, biały kuper z podkowiastą czarną plamą i ogon biały z dwoma czarnymi pasami. Krótki, mocny, klinowaty dziób czarny lekko wygięty ku górze, nogi pomarańczowe z czarnymi plamami na stawie skokowym. Samica mniej kontrastowa, o jednolicie ciemnym wierzchu głowy. Jesienią osobniki dorosłe tracą swój rudawy odcień. W szacie spoczynkowej zarówno samiec, samica jak i osobniki młodociane mają wierzch ciała ciemnobrązowy z delikatnym deseniem, podobnego koloru szeroka obroża na szyi i boki piersi. Osobniki młode są jednak nieco jaśniejsze od dorosłych. Środek piersi, brzuch i pokrywy podogonowe oraz podgardle białe. Dziób szary, nogi pomarańczowe.
Usłyszeć można jego ostre, gardłowe, piszczące i gwiżdżące zawołania "tik e tik" lub "khi ki ki ki kiw". Rozpoznanie pojedynczego osobnika jest wprawdzie łatwe, ale utrudnia je zwykle mieszanie się z innymi stadami siewkowców.
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 20 - 25 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 45 - 56 cm
masa ciała ok. 80 -190 g
Biotop 
Morskie kamieniste i piaszczyste wybrzeża, wydmy, skaliste wysepki i kamieniste części tundry, gdzie jedyną występującą roślinnością są mchy i porosty, również w strefie lasów iglastych. Miejscami może być tam bardzo liczny. W czasie przelotów kamusznika spotyka się w głębi kontynentu europejskiego na błotnistych brzegach i płyciznach, nad jeziorami i stawami, ale tylko pojedynczo.
Upierzenie spoczynkowe
Arenaria interpres
Toki 
Na lęgowiska przylatuje od kwietnia do czerwca, co roku wraca w te same miejsca. Jest to ptak monogamiczny, a pary przez parę lat mogą być sobie wierne. W czasie toków samiec lata nas swoim rewirem specyficznym, ceremonialnym lotem goniąc samicę. Ta jednak przegania go ciągle i atakuje. Skojarzona para buduje razem gniazdo.
Gniazdo 
Zagłębienie w otwartym terenie, zazwyczaj na pagórku. Znajduje się między kamieniami lub pod nimi. Jamkę para wygrzebuje jednak dopiero po zniesieniu pierwszego jaja. Wyścielają ją wtedy miękką trawą.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju - czerwcu 3 lub 4 szarozielone lub brunatnawe jaja usiane ciemniejszymi plamkami.
Kamusznik na gnieździe w szacie godowej
Okres lęgowy 
Jaja wysiadywane są od zniesienia pierwszego jaja przez okres 22 - 24 dni na zmianę przez obydwoje rodziców. Pisklętami przez pierwszy tydzień lub dwa zajmują się oboje rodzice, później tylko samiec, bo samica traci stopniowo swe więzi z potomstwem. Odlatują z lęgowisk już od lipca, choć najczęściej w sierpniu i wrześniu.
Pożywienie 
Bezkręgowce i nasiona roślin.
Nie znając szczegółów wyglądu na brzegach mórz można go rozpoznać po tym, że zajęty jest odwracaniem kamieni. Dotyczy to nawet tych kamyków, które są większe od niego. Odwracać może też muszle, rozgrzebywać sterty glonów. Szuka w ten sposób pod spodem drobnych mięczaków, skorupiaków (głównie krewetek), pajęczaków i owadów. Kamienie najpierw podważa dziobem, a potem odpycha na bok, aż w końcu przewraca całkowicie. Od tej techniki zdobywania pokarmu wzięła się jego nazwa. Na zaludnionych wybrzeżach karmi się zimą również odpadami z kuchni restauracji plażowych. Nie gardzi też padliną.
  • Wypluwki kamusznika nie zachowują się długo. Ich skład procentowy jest następujący: 60% - pancerze skorupiaków, 17% - brązowa masa, pobrzeżki (Littorina operculata) - 12%, szczęki wieloszczetów, żwir, piasek, materia roślinna i pióra - 6%. W trakcie obserwacji głównym pożywieniem kamusznika był kiełż, jednak przy badaniu wypluwki prawie w ogóle nie stwierdzono jego zawartości.[3]
Ochrona 
Gatunek chroniony.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Arenaria interpres w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Arenaria interpres. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Roy Brown, John Ferguson, Michael Lawrence, David Lees: Tropy i ślady ptaków. MUZA SA, 2006. ISBN 83-7319-860-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]