Kanehiro Takaki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kanehiro Takaki
Kanehiro Takaki
Data urodzenia 30 października 1849
Data śmierci 13 kwietnia 1920

Kanehiro Takaki (jap. 高木兼寛 Takaki Kanehiro?, ur. 30 października 1849, zm. 13 kwietnia 1920)japoński lekarz marynarki.

Urodził się w prowincji Hyūga (w dzisiejszej prefekturze Miyazaki), jako syn samuraja. Studiował medycynę chińską i służył jako lekarz podczas wojny domowej 1868-1869. Później studiował zachodnią medycynę u Williama Willisa. W 1872 roku rozpoczął służbę w japońskiej marynarce. Został wysłany do Wielkiej Brytanii na studia medyczne w roku 1875 i odbył staż w St Thomas' Hospital Medical School w Londynie. Powrócił do Japonii w 1880.

W tym czasie choroba beri-beri, uważana za endemicznie występującą w Japonii, stanowiła poważny problem na okrętach wojennych. Takaki wiedział, że choroba nie występowała u marynarzy zachodnich flot. Zauważył też, że japońscy oficerowie, których dieta była bogata w różnego rodzaju warzywa i mięsa, rzadziej cierpią z powodu beri-beri. Z drugiej strony, szeregowi członkowie załogi żywili się niemal wyłącznie białym ryżem, który był dostarczany im bezpłatnie, podczas gdy inne rodzaje żywności były dostępne za opłatą. Wielu marynarzy pochodziło z ubogich rodzin i często oszczędzali oni pieniądze, jedząc wyłącznie ryż.

W 1882 Takaki złożył wniosek do cesarza o sfinansowanie eksperymentu. W 1884 roku wybrano dwa pancerniki: załoga jednego z nich (Tsukuba) była karmiona mięsem, rybami, jęczmieniem, ryżem i fasolą, załoga drugiego (Ryūjō) była karmione wyłącznie białym ryżem. Oba statki miały identyczny kurs. Ryūjō i Tsukuba popłynęły do Nowej Zelandii, wzdłuż wybrzeża Ameryki Południowej z Santiago do Limy, przez Honolulu i z powrotem do Japonii, w ciągu 9 miesięcy. Spośród 376 członków załogi Ryūjō 161 zachorowało na beri-beri, a 25 zmarło. Jedynie 14 członków załogi Tsukuba, którzy mieli bardziej zróżnicowaną dietę, zachorowało na beri-beri; nikt spośród nich nie umarł. Ten eksperyment przekonał dowództwo Japońskiej Marynarki, że nieodpowiednia dieta była głównym czynnikiem odpowiedzialnym za beri-beri i zaczęto przeciwdziałać chorobie. Dziesięć lat później Christiaan Eijkman dowiódł, że przyczyną beri-beri był brak określonego składnika diety, jak się okazało, witaminy B1. W 1929 roku za swoje odkrycie otrzymał Nagrodę Nobla.

W 1905 roku Takaki otrzymał tytuł szlachecki danshaku (baron). Został też odznaczony Orderem Wschodzącego Słońca I klasy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Low, Morris. Building a Modern Japan: Science, Technology, and Medicine in the Meiji Era and Beyond. Palgrave Macmillan (2005). ISBN 1-4039-6832-2
  • Matsuda, Makoto. Kakke o nakushita otoko Takaki Kanehiro den. Kodansha (1990). ISBN 4-06-204487-0
  • Kenneth J. Carpenter. Beriberi, White Rice and Vitamin B. University of California Press